III SA/Wa 1680/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. spraw ze skarg H. R., Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. R. kwotę 181 zł (słownie: sto osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Z. G. kwotę 181 zł (słownie: sto osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt administracyjnych wynika, iż decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną w stosunku do H. R., Z. G. – Skarżących w niniejszej sprawie i K. N., Prezydent Miasta W. na podstawie art. 207, art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej Ordynacja podatkowa, art. 2 do 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) dalej u.p.o.l., oraz Uchwały nr XLII/1301/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 października 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości przy ul. B. w W. na rok 2009 w kwocie 4,529,00 zł wskazując w uzasadnieniu, że wysokość podatku ustalono na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący, odrębnymi pismami złożyli odwołania od powyższej decyzji. Obydwoje podnieśli, iż jest ona niesłuszna i nieodpowiadająca rzeczywistemu stanowi rzeczy, bowiem nieruchomość jest przedmiotem postępowania o dział spadku po E. i I. G.. Nieruchomość ta jest w wyłącznym posiadaniu jednej z uczestniczek postępowania – K. N., dlatego w ocenie Skarżących decyzja nie jest zgodna z obowiązującym systemem prawnym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: (ust. 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; (ust. 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; (ust. 3) użytkownikami wieczystymi gruntów. Organ podatkowy zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. dalej P.g.k.) przy ustalaniu podatku wiążą aktualne dane wynikające z ewidencji gruntów, bowiem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym również podatkowym. Organ podatkowy nie jest uprawniony do badania poprawności ustaleń dokonywanych w aktualnych danych wynikających z ewidencji gruntów, zobowiązany jest jednak do faktycznego wykorzystywania zawartych w ewidencji informacji w prowadzonym postępowaniu. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub władającego budynkiem, lokalem, gruntem, a to z kolei jest podstawą do ustalenia osoby, na której spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów jest dokumentem urzędowym co oznacza, że dane w niej zawarte stanowią podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Wymiar podatku od nieruchomości dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. Z załączonej do akt sprawy ewidencji z rejestru gruntów sporządzonej w dniu 14 kwietnia 2009 r. wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są: Z. G., K. N., E. S., A. S. i E. W.. W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z dnia 6 stycznia 2005 r. wskazane zostały: K. N., Z. G. i H. R., i to te właśnie osoby są stronami postępowania podatkowego i adresatami zaskarżonej decyzji. Załączone do złożonych w sprawie odwołań zaświadczenie z dnia 17 czerwca 2009 r. wydane przez Sąd Rejonowy dla W., Wydział [...] Cywilny potwierdza, że toczy się sprawa o dział spadku Sygn. akt [...] z wniosku Z. G., a uczestniczą w tym postępowaniu K. N. i H. R.. Wskazane w złożonym odwołaniu okoliczności faktyczne sprawy strony postępowania winny zgłosić do organu prowadzącego ewidencję przedmiotowego gruntu. Skarżący, każdy w swoim imieniu, złożyli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Wskazali, iż decyzja ta narusza prawo i interes prawny. Organ wydając ją naruszył art. 3 u.p.o.l. przyjmując, że przyczyną dla której Skarżący są obciążeni podatkiem od nieruchomości jest to, że są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości nie uwzględniając faktu, że wyłączną użytkowniczką tej nieruchomości jest K. N. i to ona winna być traktowana jako samoistny posiadacz tej nieruchomości. Zdaniem Skarżących nie mogą oni płacić podatku od nieruchomości, co do której nie ma pewności, że zostanie zaliczona przez sąd spadku do masy spadkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd w odniesieniu do w.w. przepisu zauważył, że wskazanie wprost na dane w tej ewidencji koresponduje z regulacjami zawartymi w ustawie - P.g.k., która w art. 21 stanowi, że podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy podzielić pogląd, że przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie pozostawia wątpliwości, iż wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji. Ponadto podkreślić należy, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Co prawda, jak się podkreśla w doktrynie, pojęcie dokumentu urzędowego nie zostało jednoznacznie zdefiniowane, niemniej z art. 194 § 1 O.p. można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości, że dokumentem urzędowym w rozumieniu komentowanego przepisu są ewidencje gruntów i budynków. Natomiast szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2002 nr 153 poz 1270;)., które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 P.g.k. Otóż, w myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że znajdująca się w aktach administracyjnych kopia wypisu z rejestru gruntów z dnia 31 grudnia 2004 r., wyżej przedstawionych wymagań dla dokumentu urzędowego nie spełnia. Otóż w.w. wypis nie zawiera imienia i nazwiska osoby, która go sporządziła, wbrew ust. 1 pkt 18 załącznika nr 5 brakuje podpisu także osoby sporządzającej, brak jest pieczęci urzędowej organu (ust. 1 pkt 19 załącznika nr 5) oraz podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu (ust. 1 pkt 20 załącznika nr 5). A zatem nie można uznać, że znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów stanowi dokument urzędowy w świetle art. 194 O.p. W związku z powyższym podkreślenia wymaga, że wypis z rejestru gruntów nie stanowi dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p., ponieważ nie spełnia wymagań określonych dla tego rodzaju dokumentów w § 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 oraz wymagań ust. 1 pkt 18, 19, 20 załącznika nr 5. Ponadto należy zauważyć, iż decyzja została wystawiona na trzech współwłaścicieli. Nie mniej jednak w wadliwym pod względem formalnym wypisie z ewidencji gruntów współwłaścicieli jest pięciu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie te wątpliwości również wyjaśnić. Tym bardziej, że istnieje solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli nieruchomości za niezapłacony podatek. Sąd uchylając niniejszą decyzję nie naruszył także art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. oryginału wypisu z rejestru gruntów odnośnie przedmiotowej działki skarżącej, bowiem w myśl w.w. art. 106 § 3 P.p.s.a przeprowadzenie dowodu z dokumentów przez sąd I instancji jest możliwe, o ile spełnione są łącznie dwa warunki: (1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz (2) nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Tymczasem dla właściwego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie i stwierdzenia, że dokumenty, na których oparły się organy podatkowe nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 194 § 1 O.p. i z tychże powodów nie mogą stanowić podstawy decyzji wymiarowych w rozpoznawanej sprawie, nie były niezbędne żadne dodatkowe dowody, a wystarczający był materiał znajdujący się w aktach sprawy. Prócz tego, podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie może prowadzić merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu jest jedynie ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Możliwe jest natomiast w wyniku stwierdzenia w.w. nieprawidłowości nakazanie przez Sąd I instancji przeprowadzenia w.w. dowodu organom podatkowym w ramach uprawnień, jakie daje mu art. 141 § 4 P.p.s.a., co też Sąd uczynił. Taki pogląd został przedstawiony w wyroku NSA II FSK 1106/07 z dnia 27 listopada 2008 r., z którym Sąd orzekający w niniejszej sprawie się zgadza. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.