III SA/Wa 1682/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata UZASADNIENIE: Skarżący, K. O. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie dokonać nawet symbolicznej wpłaty na poczet wpisu od skargi. Podniósł, że zapłata wpisu przekracza jego możliwości finansowe, a co za tym idzie obowiązek uiszczenia wpisu uniemożliwi Skarżącemu dochodzenie praw na drodze sądowej Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada udział we współwłasności nieruchomości (dom) w 25%. Ponadto oświadczył, że posiada prawo do ubiegania się o udział w spadku w postaci udziału w 430/4400 z 1 ha we współwłasności nieruchomości. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Żona Skarżącego posiada 9 – letni samochód typu [...]. Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący jest osobą bezrobotną natomiast jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która przez ostatnie miesiące nie przyniosła dochodu. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2010 r. (PIT-28), z którego wynika, że żona Skarżącego w 2010 r. uzyskała, z działalności prowadzonej na własne nazwisko, przychód w kwocie 175.057,50 zł. Skarżący przedłożył również wydruk z numerami kont oraz stanem rachunków bankowych żony. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej, zaś jedynym dochodem jest dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Oświadczył, że przebywa na utrzymaniu żony, a koszty utrzymania, które ponosi żona wynoszą około 4.000 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo Sygn. akt III SA/Wa 1682/11 pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 1.500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności Sygn. akt III SA/Wa 1682/11 należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, przesłał PIT-28 żony oraz komputerowy wydruk na którym widnieją numery oraz stan rachunków bankowych żony, jednak w ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna Skarżącego nie została przedstawiona w sposób rzetelny. Z jednej strony Skarżący twierdzi, że jest osobą bezrobotną, a prowadzona działalność gospodarcza przez żonę Skarżącego nie przynosi dochodów, z drugiej jednak strony Skarżący określił miesięczne koszty utrzymania, które ponosi żona na kwotę około 4.000 zł. Informacje te są sprzeczne i budzą wątpliwości, bowiem jeśli Skarżący lub jego żona ponoszą miesięczne koszty utrzymania w kwocie 4.000 zł. to albo muszą posiadać dochody albo oszczędności. Informacji tych jednak Skarżący nie ujawnił. Fakt ten przemawia za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż ocena faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącego okazała się być niemożliwa. Należy zatem stwierdzić, iż Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącemu prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji