III SA/Wa 1682/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata na podstawie przedstawionych informacji o sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Informacje o sytuacji majątkowej były nieprecyzyjne i niespójne, co uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej i ocenę możliwości poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący K. O. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą zobowiązania podatkowego za 2006 rok oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Oświadczył, że jest bezrobotny, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodu. Przedstawił niepełne i niespójne dane dotyczące dochodów i wydatków rodziny oraz sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu wątpliwości co do sytuacji majątkowej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. K. O. – (dalej: "Skarżący"), zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do ww. skargi załączył wniosek PPF w którym wskazał, że posiada udział we współwłasności nieruchomości (dom) w 25%. Oświadczył także, że posiada prawo do ubiegania się o udział w spadku w postaci udziału w 430/4400 z 1 ha we współwłasności nieruchomości. Ponadto podał, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Żona Skarżącego posiada 9 – letni samochód typu BUS. Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący jest osobą bezrobotną natomiast jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która przez ostatnie miesiące nie przyniosła dochodu.
Wykonując wezwanie referendarza Skarżący przesłał zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za 2010 r. (PIT-28), z którego wynika, że żona Skarżącego w 2010 r. uzyskała, z działalności prowadzonej na własne nazwisko, przychód w kwocie 175.057,50 zł. Skarżący przedłożył również wydruk z numerami kont oraz stanem rachunków bankowych żony. Oświadczył ponadto, że nie korzysta z pomocy społecznej. Jedynym dochodem jest dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że jest na utrzymaniu żony, natomiast koszty utrzymania, które ponosi żona, wynoszą ok. 4.000 zł miesięcznie.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r. odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem referendarza sądowego informacje podane przez Skarżącego są sprzeczne i budzą wątpliwości. Fakt ten przemawia za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy, gdyż ocena faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącego okazała się niemożliwa.
Od tego postanowienia Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw.
W uzasadnieniu wskazał, że referendarz sądowy rozpatrując jego wniosek nie wziął pod uwagę faktu iż jest On osobą bezrobotną. Stwierdził, iż w zaskarżonym postanowieniu zasugerowano, iż powinien w przeszłości oszczędzać zapewniając sobie rezerwę finansową.
Ponadto oświadczył, że wszystkie oszczędności jego i najbliższych zostały przeznaczone na zapewnienie mamie żony godnych warunków życia i leczenia, która po drugim [...] i obecnie jest w stanie tzw. wegetatywnym.
Podał, że obecnie jego żona zalega z płatnościami na rzecz ZUS. Ponadto w celu uregulowania chociażby najbardziej istotnych rachunków lub wykupienia recept korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół.
W związku z powyższym Skarżący został wezwany o nadesłanie zaświadczenia o posiadaniu statusu bezrobotnego, udokumentowania wysokości przychodów uzyskiwanych przez jego żonę, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych jego i jego żony za ostatnie 3 miesiące, wskazania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego i jego rodziny (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków rodziny), w tym wysokości ewentualnej pomocy od rodziny i przyjaciół.
W odpowiedzi na powyższe, Skarżący wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną jednakże niezarejstrował się w Urzędzie Pracy. Wynika to z faktu, iż jest osobą bezrobotną nieubiegającą się o zasiłek. Z uwagi na chorobę mamy jego żony oraz silnego kryzysu gospodarczego pomaga żonie w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wskazał także, iż jego mama również wymaga coraz większej opieki ponieważ m.in. ma problemy z sercem, chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze oraz [...]. Ponadto Skarżący załączył kserokopię prowadzonej przez jego żonę księgi sprzedaży i zakupów oraz deklarację VAT 7 za ostatni kwartał, wyciągi z banku, z zaznaczeniem, że konta te są w chwili obecnej zajęte przez komornika. Skarżący wskazał, że wydatki związane z działalnością żony to ZUS 840,76 (nieopłacony od 3 m-cy), Solid 110,70 (nieopłacony), Czynsz 2.221 zł (nieopłacony za ostatni miesiąc), telefon i Internet od 230 zł (nieopłacony za ostatni miesiąc),energia elektryczna ok. 100 zł, paliwo i prowizja allegro (nie podał wysokości kosztów). Wskazał także, ze wydatki związane z chorobą mamy żony wynoszą łącznie ok. 1800 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a, w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, iż sprzeciw został wniesiony
z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Stosownie do treści art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ( art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że obowiązek udzielenia przez sąd prawa pomocy powstaje w sytuacji, w której wnioskodawca uprawdopodobni brak środków na poniesienie częściowych, czy też pełnych kosztów postępowania. Tym samym to na stronie postępowania spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występują przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku i przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie Skarżący oświadczył, że jest na utrzymaniu żony która prowadzi działalność gospodarczą. Wskazał że obroty
w prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej spadły niemal do zera. Nie podaje jednak jaki dochód przynosi prowadzona działalność gospodarcza. Pomimo wezwania nie podał także w jakiej wysokości otrzymuje pomoc od rodziny w celu uregulowania "najbardziej istotnych rachunków". Stwierdził jedynie, iż nie jest w stanie podać wysokości pomocy od rodziny, "gdyż każdy płaci za to co jest w danej chwili najpotrzebniejsze". Z informacji przesyłanych do Sądu Skarżący wynika że koszty jakie zmuszony jest ponosić wraz z żoną wynoszą ok. 4000 zł.
Wskazując na powyższe stwierdzić należy, że informacje przesłane przez Skarżącego są nieprecyzyjne a ponadto niespójne. Skarżący zamiast wskazać dochód małżonki
z prowadzonej działalności, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "w przypadku działalności gospodarczej nie sposób zrobić konkretnych zestawień". Wskazał, że
"w przeciwieństwie do pracy na etacie w działalności gospodarczej obroty i ewentualne zyski są nieprzewidywalne i zależne od koniunktury".
Skoro więc Skarżący wskazuje na praktycznie zerowy obrót w prowadzonej przez żonę działalności, nie jest w stanie podać wysokości pomocy udzielanej przez rodzinę
a jednocześnie wskazuje na koszty utrzymania w kwocie 4000 zł to nie można ustalić rzeczywistej sytuacji w gospodarstwie domowym. Bowiem nie można ustalić, z jakich źródeł pokrywane są koszty utrzymania w wysokości 4000 zł.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, ze Skarżący nie wykazał istnienia podstaw do uwzględnienia jej wniosku dlatego na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1
w związku z art. 260 p.p.s.a postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło