III SA/Wa 1690/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. J. A. (dalej "skarżący") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy występując o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i podniósł argumenty popierające złożoną skargę. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Opisując własny majątek wskazał działkę o powierzchni 915 m.kw. Skarżący posiada oszczędności w wysokości 3.248,97 zł (na dzień 30 sierpnia 2007 r.) i osiąga dochód z emerytury w wysokości 1.934,22 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedstawienia dokumentów źródłowych skarżący nadesłał kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2007 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury. Wynika z niej, że od 1 marca 2007 r. wysokość świadczenia do wypłaty wynosi miesięcznie 2.030,99 zł. Przedstawił również kopie zeznań podatkowych PIT-37 za lata 2005 -2006, wciąg z rachunku bankowego za okres od 6 sierpnia 2007 do 5 września 2007 r., kopie faktur za energię elektryczną, gaz i czynsz, za usługi telefonii komórkowej i stacjonarnej (Telekomunikacja Polska SA), telewizji kablowej(Aster i TELE2 Polska Sp. z o.o.) oraz dowód ubezpieczenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wniósł bowiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy również mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. W niniejszej sprawie do ewentualnych kosztów postępowania można zaliczyć wpis od skargi w wysokości 100 zł. Jeżeli skarżący, pomimo, że przed sądem pierwszej instancji brak przymusu reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, uzna taką reprezentację za konieczną, koszty te wzrosną o wynagrodzenie pełnomocnika, wysokość którego co do zasady ustalają umawiające się strony. Wyjaśnić skarżącemu należy, że każdy, kto ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika powinien wykazać, że spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i z tej przyczyny konieczne jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy we wskazanym przez niego zakresie, w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów. Skarżący w złożonym wniosku powyższych okoliczności nie wykazał. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż przedstawione przez skarżącego informacje o jego sytuacji finansowej nie wskazują, że znajduje się on w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący posiada stałe źródło dochodów, ponieważ otrzymuje emeryturę w wysokości 2.030,99 zł (netto), co wynika zarówno z wyciągu z rachunku bankowego jak i decyzji ZUS wydanej w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury. Ponadto skarżący posiada oszczędności w kwocie 3.248,97 zł, a więc w wysokości znacznie przekraczającej kwotę wpisu w niniejszej sprawie (100 zł). Przedstawione przez skarżącego informacje stwierdzają wysokość ponoszonych przez niego wydatków z tytułu korzystania na działce i lokalu mieszkalnym z energii elektrycznej w wysokości 346,59 zł, gazu w wysokości 19,98 zł, ale nie wynika z nich, w jakich okresach opłaty są ponoszone. Skarżący ponosi miesięczne opłaty z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego w kwocie 318,72 zł. Ponadto wśród przedstawionych kserokopii znajdują się faktury stwierdzające, że skarżący posiada zarówno telefon stacjonarny (53,66 zł miesięcznie), jak i telefon komórkowy (brak informacji o wysokości rachunku), opłaca telewizję kablową ASTER (64,10 zł miesięcznie) oraz telewizję TELE2 (58,50 zł w miesiącu). Skarżący ubezpiecza się, uiszczając składkę roczną w kwocie 258,84 zł. Biorąc pod uwagę strukturę stałych wydatków do których skarżący zaliczył m.in. dwa abonamenty telewizyjne, dwa telefony – stacjonarny i komórkowy, nie można przyjąć, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia zapłatę wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz opłacenie adwokata. Wydaje się oczywiste, że w przypadku rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, skarżący spróbowałby skorygować swoje wydatki, być może z niektórych rezygnując. Skarżący nie wykazał bowiem, że dwa telefony oraz dwa abonamenty telewizyjne są mu niezbędne do realizacji czynności życiowych. Reasumując, w przedstawionej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy, bowiem sytuacja finansowa skarżącego nie jest wyjątkowa. Dowodem na powyższą okoliczność jest zarówno stały dochód, który otrzymuje skarżący (emerytura) jak i posiadane oszczędności. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zapłata wpisu w kwocie 100 zł, a więc w wysokości stanowiącej znikomy procent otrzymywanej emerytury oraz posiadanych oszczędnościach umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji