III SA/Wa 1693/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-27

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek. W przypadku, gdy strona przedstawia dowody wskazujące na brak możliwości pokrycia kosztów, sąd powinien przyznać prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na niskie dochody z dopłat do gospodarstwa rolnego, wydatki na leczenie, pomoc rodziny oraz zadłużenie i zajęcie majątku przez urząd skarbowy. Skarżący wykazał, że wcześniej przyznano mu już prawo pomocy w podobnych sprawach. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione przez skarżącego okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu (doręczone w dniu 2 sierpnia 2010 r.), Skarżący J. K. wniósł na urzędowym formularzu PPF (nadanym w dniu 10 sierpnia 2010 r.) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, że jedynym jego źródłem dochodów są dopłaty w kwocie 500 zł miesięcznie, którą to kwotę wydaje na leczenie psychiatryczne. Ponadto utrzymuje się dzięki "dorywczej pomocy rodziny". Na Skarżącym ciążą zobowiązania. Posiadany majątek (nieruchomość rolna, dom) nie przynosi dochodu, a nadto jest zajęty przez urząd skarbowy. Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z 5 stycznia 2010 r., zaświadczenie KRUS z 26 lutego 2010 r. o zaległościach z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, zaświadczenie komendanta komisariatu Policji z 22 października 2009 r. oraz zaświadczenie komendanta jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z 4 listopada 2009 r. o mającym miejsce w dniu [...] października 2009 r. pożarze w gospodarstwie Skarżącego wraz z postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu dochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tymże postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Rozpoznając wniosek Skarżącego Sąd miał na względzie fakt, iż przyznano mu już wcześniej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Tytułem przykładu wskazać można postanowienia z: 10 sierpnia 2010 r. (I SA/Gd 637/10), 28 czerwca 2010 r. (III SA/Wa 888/10), 22 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 153/10), 8 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 351/10). Z informacji udzielonych w powyższych sprawach oraz w sprawie niniejszej wynika, że Skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, od 2005 r. nie wykonuje działalności gospodarczej (zob. postanowienie w sprawie I SA/Gd 637/10 i powołane tam dokumenty), utrzymuje się z dopłaty do gospodarstwa rolnego w wysokości 500 zł miesięcznie, którą przeznacza na leczenie [...], dodatkowo uzyskuje pomoc rodziny, majątek Skarżącego, tj. nieruchomość (siedlisko) podlega zajęciu (na nieruchomości ustanowiono hipoteki na rzecz urzędu skarbowego, gminy, KRUS, banku oraz osób fizycznych), na Skarżącym ciąży zadłużenie. W tej sytuacji Sąd uznał, iż Skarżący wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia względem wybranego przez siebie pełnomocnika. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło