III SA/Wa 1693/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-27
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek. W przypadku, gdy strona przedstawia dowody wskazujące na brak możliwości pokrycia kosztów, sąd powinien przyznać prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na niskie dochody z dopłat do gospodarstwa rolnego, wydatki na leczenie, pomoc rodziny oraz zadłużenie i zajęcie majątku przez urząd skarbowy. Skarżący wykazał, że wcześniej przyznano mu już prawo pomocy w podobnych sprawach. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione przez skarżącego okoliczności.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz adwokata
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu (doręczone w dniu 2 sierpnia 2010 r.), Skarżący J. K. wniósł na urzędowym formularzu PPF (nadanym w dniu 10 sierpnia 2010 r.) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, że jedynym jego źródłem dochodów są dopłaty w kwocie 500 zł miesięcznie, którą to kwotę wydaje na leczenie psychiatryczne. Ponadto utrzymuje się dzięki "dorywczej pomocy rodziny". Na Skarżącym ciążą zobowiązania. Posiadany majątek (nieruchomość rolna, dom) nie przynosi dochodu, a nadto jest zajęty przez urząd skarbowy. Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z 5 stycznia 2010 r., zaświadczenie KRUS z 26 lutego 2010 r. o zaległościach z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, zaświadczenie komendanta komisariatu Policji z 22 października 2009 r. oraz zaświadczenie komendanta jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z 4 listopada 2009 r. o mającym miejsce w dniu [...] października 2009 r. pożarze w gospodarstwie Skarżącego wraz z postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. o umorzeniu dochodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tymże postępowaniu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie.
Rozpoznając wniosek Skarżącego Sąd miał na względzie fakt, iż przyznano mu już wcześniej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Tytułem przykładu wskazać można postanowienia z: 10 sierpnia 2010 r. (I SA/Gd 637/10), 28 czerwca 2010 r. (III SA/Wa 888/10), 22 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 153/10), 8 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 351/10).
Z informacji udzielonych w powyższych sprawach oraz w sprawie niniejszej wynika, że Skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, od 2005 r. nie wykonuje działalności gospodarczej (zob. postanowienie w sprawie I SA/Gd 637/10 i powołane tam dokumenty), utrzymuje się z dopłaty do gospodarstwa rolnego w wysokości 500 zł miesięcznie, którą przeznacza na leczenie [...], dodatkowo uzyskuje pomoc rodziny, majątek Skarżącego, tj. nieruchomość (siedlisko) podlega zajęciu (na nieruchomości ustanowiono hipoteki na rzecz urzędu skarbowego, gminy, KRUS, banku oraz osób fizycznych), na Skarżącym ciąży zadłużenie.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż Skarżący wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia względem wybranego przez siebie pełnomocnika.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło