III SA/Wa 1694/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie W skardze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego J. S. (dalej: "Skarżący") zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wykonując wezwanie referendarza sądowego przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, że posiada nieruchomość o pow. 430 m² zabudowaną domem o pow. 400 m² obciążoną hipoteką przymusową na kwotę ponad 408.000 zł oraz hipoteką kaucyjną na kwotę 200.000 zł. Nieruchomość ta obciążona jest także zajęciami komorniczymi na ok. 200.000 zł. Podobnie obciążona jest działka przy ul. [...] . Dodatkowo Skarżący posiada działkę gruntową o pow. 33 m². Skarżący wpisany jest do rejestru dłużników niewypłacalnych oraz w BIK-u. Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości - po potrąceniu - ok. 616 zł. Dodatkowo Skarżący wskazał, iż w 2004 r. uległ poważnemu wypadkowi, którego skutki odczuwa do dnia dzisiejszego. Skarżący pozostaje pod stałą opieką lekarską i przebywa na zwolnieniach lekarskich, za które nie otrzymuje świadczeń od ZUS. Spór w tym przedmiocie toczy się w sądzie. Skarżący zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił nadto, że nie posiada rachunków bankowych. Za podatek od nieruchomości nie płaci – toczy się egzekucja. Do wydatków Skarżący zaliczył opłaty za opał (100 zł), prąd (50 zł) i wodę (30 zł). Wydatki te opłacają synowie, podobnie jak leczenie i lekarstwa. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe za 2010 r., wyciągi z rachunku bankowego żony, dokumentację medyczną oraz wykaz zobowiązań. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r. odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem referendarza sądowego nieścisłość w składanych oświadczeniach nie pozwala na stwierdzenie, że Skarżący istotnie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od tego postanowienia Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że w 2010 r. uzyskał dochód z umowy zlecenia w wysokości 20 438,72 zł brutto. Powyższą kwotę Skarżący wpłacił na konto Banku [...] w B. , w którym jest zadłużony. Skarżący ponadto wskazał, że w wyniku wypadku drogowego odniósł urazy miejscowe, w tym uraz głowy skutkującym [...] ([...]). Dlatego też w pismach kierowanych do Sądu mogły mu umknąć niektóre sprawy. Skarżący w załączeniu do sprzeciwu przedstawił zaświadczenie Banku [...] w B. z dnia 19 stycznia 2011 r., zaświadczenie [...] z dnia 19 lipca 2006 r., oraz zaświadczenie [...] z dnia 18 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku całkowitego przyznania prawa pomocy, prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Zauważyć należy, iż z dokumentacji nadesłanej przez Skarżącego wynika jednoznacznie, że jego sytuacja finansowa jest trudna. Skarżący posiada nieruchomość o pow. 430 m² zabudowaną domem o pow. 400 m² obciążoną hipoteką przymusową na kwotę ponad 408.000 zł oraz hipoteką kaucyjną na kwotę 200.000 zł. Nieruchomość ta obciążona jest także zajęciami komorniczymi na ok. 200.000 zł. Podobnie obciążona jest działka przy ul. [...] . Dodatkowo Skarżący posiada działkę gruntową o pow. 33 m². Skarżący wpisany jest do rejestru dłużników niewypłacalnych oraz w BIK-u. Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości - po potrąceniu - ok. 616 zł. Skarżący w 2004 r. uległ poważnemu wypadkowi, którego skutki odczuwa do dnia dzisiejszego. Skarżący pozostaje pod stałą opieką lekarską i przebywa na zwolnieniach lekarskich, za które nie otrzymuje świadczeń od ZUS. Skarżący zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił nadto, że nie posiada rachunków bankowych. Za podatek od nieruchomości nie płaci – toczy się egzekucja. Do wydatków Skarżący zaliczył opłaty za opał (100 zł), prąd (50 zł) i wodę (30 zł). Wydatki te opłacają synowie, podobnie jak leczenie i lekarstwa. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe z którego wynika, że w 2010 r. uzyskał dochód z umowy zlecenia w wysokości 20 438,72 zł brutto. Skarżący przedstawił również wyciągi z rachunku bankowego żony, dokumentację medyczną oraz wykaz zobowiązań. W ocenie Sądu nie ma podstaw, aby nie dać wiary oświadczeniom Skarżącego, a wykazane przez referendarza sądowego nieścisłości w jego oświadczeniach mają związek z faktem, iż w 2004 r. uległ on poważnemu wypadkowi. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.