III SA/Wa 1695/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2006 r. postanawia -odrzucić skargę- Pismem z 13 sierpnia 2007 r. M. K. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2006 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 21 września 2007 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, Skarżący pismem z 22 października 2007 r. wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r. oddalił. Kolejno mając na uwadze postanowienie NSA, wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na w/w wezwanie Skarżący pismem z 29 stycznia 2008 r. wniósł o zwolnienie w całości od kosztów, wskazując, iż jest bezrobotny, nie pobiera zasiłku ani wynagrodzenia. W tej sytuacji nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla jego gospodarstwa domowego. Następnie zarządzeniem z 18 marca 2008 r. Referendarz sądowy tutejszego Sądu – na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że pomimo prawidłowego wezwania do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, strona nie uzupełniła tego braku. Po uprawomocnieniu się w/w zarządzenia Referendarza sądowego powtórnie wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Z kolei Skarżący pismem z 30 maja 2008 r. powtórnie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Dalej po wezwaniu Skarżącego do złożenia w terminie 7 dni w/w wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz po przedłużeniu przedmiotowego terminu o kolejne 7 dni Referendarz sądowy Zarządzeniem z 4 września 2008 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż mimo upływu kolejnego terminu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu Skarżący nie złożył go w wymaganej prawem formie. Pismem z 4 września 2008 r. Skarżący powtórnie wniósł o przedłużenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację materialną. Kolejno Referendarz sądowy Zarządzeniem z 11 września 2008 r. odmówił Skarżącemu przedłużenia przedmiotowego terminu. Mając na uwadze powyższe wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Wezwanie to doręczono Skarżącemu zgodnie z datą widniejącą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (karta 70 akt sądowych) 28 października 2008 r. Następnie pismami z 14 października i 3 listopada 2008 r. Skarżący powtórnie wniósł o przyznanie prawa pomocy bez zachowania formy przewidzianej prawem. W rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na dzień 21 listopada 2008 r. nie stwierdzono wpływu kwoty 200 zł z tytułu wpisu sądowego, do którego uiszczenia wzywano doręczając odpis zarządzenia z 21 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały; pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli zatem należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący, został wezwany do uiszczenia należnego wpisu w sposób prawidłowy poprzez doręczenie odpisu zarządzenia z 21 września 2007 r. Wezwanie do dokonania tej czynności, zawierające pouczenia o skutkach jego niewykonania, doręczone zostało zgodnie z przepisami Działu III Rozdziału 4 – "Doręczenia" p.p.s.a. Termin 7-dniowy do uiszczenia wpisu zaczął więc biec w dniu 29 października 2008 r. i upłynął z dniem 5 listopada 2008 r. (środa), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Jak wspomniano, do dnia 21 listopada 2008 r., Skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi. Sąd podkreśla, iż na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nie mogły mieć wpływu kolejne wnioski Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które pomimo świadomości Skarżącego o obowiązku złożenia ich na urzędowym formularzu PPF nie spełniały tego wymogu formalnego. Wolą ustawodawcy postępowanie "wpadkowe" w przedmiocie prawa pomocy jako instytucja o charakterze szczególnym zostało obwarowane określonymi wymogami formalnymi. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Jednocześnie art. 257 p.p.s.a. stanowi, że wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Z powyższych regulacji wynika, że instytucja prawa pomocy jako forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa uzależniona jest od czynnego udziału strony. To od współdziałania strony uzależnione jest czy procedura merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostanie uruchomiona. Złożenie wniosku na urzędowym formularzu stanowi warunek sine qua non tego postępowania. Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy – jak w niniejszej sprawie – nie może służyć instrumentalnemu traktowaniu przepisów prawa. Składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w innej formie niż prawem przewidziana – przy pełnej świadomości strony co do ciążącego obowiązku – należy uznać za nadużycie prawa. Zdaniem Sądu, strona składając kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w warunkach, o których wyżej mowa musi mieć na względzie, że nie ma to wpływu na bieg terminu z art. 220 p.p.s.a. Odmienna interpretacja przepisu mogłaby pozwolić stronom na nieograniczone przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w innej formie niż prawem przewidziana, co w efekcie uniemożliwiłoby zakończenie sprawy zawisłej przed sądem. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.