III SA/Wa 1707/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług oraz w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych postanawia: - przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata M. S. (dalej "skarżąca") w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 złotych, złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. We wniosku wskazała, że jest samotną matką, wychowuje [...] dzieci (syn 18 lat, córka 8 lat) i nie posiada żadnego majątku. Od pięciu lat jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dodała, że na skutek traumatycznych przeżyć pozostaje pod opieką poradni [...] (w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarza [...]). Jedynym jej dochodem są miesięczne alimenty w łącznej wysokości 600 złotych oraz zasiłek rodzinny w wysokości 64 złote. Jej syn jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m. kw., które kupił mu jego ojciec. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd wezwał skarżącą do przedstawienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej jej rodziny. W związku z otrzymanym pismem skarżąca nadesłała zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych w 2006 r., zaświadczenie urzędu pracy o zarejestrowaniu jako bezrobotna, wydruk z konta bankowego za ostatnie cztery miesiące, wyciąg z lokaty bankowej jej syna, decyzje o przyznaniu zasiłku rodzinnego w latach 2005 – 2008, zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej o tytule prawnym do lokalu, w którym mieszka (własność jej matki), kserokopie wyroku w sprawie o rozwód oraz alimenty dla córki, kserokopie recept od lekarza [...], mail od M. M. o przekazaniu skarżącej [...]funtów i oświadczenie A. K. o udzielonej pomocy. Skarżąca oświadczyła także, że nie posiada obecnie żadnych lokat bankowych, nie posiada i nie posiadała rzeczy o wartości ponad 5.000 złotych. Jej syn lokuje w banku środki uzyskane ze sprzedaży domu darowanego przez babcię, których nie wydatkował na zakup mieszkania w P[...]. Skarżąca wyjaśniła również, że mieszkanie jej syna nie przynosi dochodów, czynsz i opłaty reguluje jej były mąż, który mieszka tam podczas pobytów w Polsce (na stałe przebywa w N[...]). Ponadto 17 października 2007 r. jej syn ukończył 18 lat i zamierza rozpocząć samodzielne życie w swoim mieszkaniu. Dlatego też skarżąca, od listopada 2007 r. nie będzie otrzymywać alimentów dla syna. Wspomniała też, że we wrześniu 2007 r. otrzymała jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego w kwocie 100 złotych z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez jej córkę. Otrzymuje też pomoc finansową od przyjaciół i matki: w tym roku [...] funtów oraz [...] złotych. Opisując stałe koszty utrzymania wskazała koszt leczenia – około 41 złotych miesięcznie, obiady córki – 80 złotych. Skarżąca przekazuje kwotę 100 złotych miesięcznie matce, jako udział w rachunkach za gaz, wodę i energię elektryczną. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżąca nie pracuje, od 17 stycznia 2006 r. jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera zasiłku. Ponadto była zarejestrowana jako bezrobotna w okresach od 7 lutego 2002 r. do 28 stycznia 2003 r. oraz w okresie od 17 marca 2003 r. do 29 września 2005 r., również nie pobierając zasiłku. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W[...], skarżąca nie złożyła zeznania podatkowego za 2006 rok. Obecnie jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie alimentacyjne w wysokości 300 złotych, które przysługuje jej małoletniej córce oraz zasiłek rodzinny w kwocie 64 złote. We wniosku wskazała również, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z otrzymującym alimenty (300 złotych) synem i wyjaśniła, że syn ukończył 18 lat, zamierza rozpocząć samodzielne życie i alimenty będzie otrzymywał do rąk własnych. Skarżąca nie posiada żadnego majątku i oszczędności. Zgodnie z przedstawionym wyciągiem z rachunku bankowego za okres od 5 lipca 2007 roku do 5 listopada 2007 r. na konto skarżącej nie wpłynęły żadne środki, a konto zamknęło się saldem w wysokości 32,79 zł. W tym okresie skarżąca zapłaciła z środków zgromadzonych na koncie zaległą opłatę za gaz. Trudną sytuację finansową strony skarżącej potwierdził również Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Z[...].. W. pismem z dnia 5 listopada 2007 r., w którym stwierdził, że skarżąca korzysta z pomocy tego Ośrodka od października 2002 r. w formie zasiłków celowych (200 złotych) oraz zasiłków rodzinnych na dzieci. Skarżąca mieszka z dziećmi i z matką w jej mieszkaniu. Okresowej pomocy udzielają jej również znajomi, oświadczyła, że otrzymała od nich [...] funtów oraz [...] złotych. Ponosi koszty leczenie (około 41 złotych miesięcznie ), wykupuje córce obiady (80 złotych) i przekazuje matce 100 złotych jako udział w ponoszeniu stałych kosztów utrzymania. Podkreślić należy, że zwolnienie od koszów postępowania stanowi instytucję, która może być stosowana jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Przesłanką zastosowania tej instytucji może być jedynie obiektywna niemożność ich zdobycia przez stronę skarżącą. Brak majątku, dochodów i sytuacja rodzinna uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy stwierdzić, że okoliczności przedstawione we wniosku oraz wynikające z akt administracyjnych pozwalają uznać, że opłacenie kosztów sądowych oraz pozyskanie pomocy profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie przekracza możliwości finansowe skarżącej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.