III SA/Wa 1708/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010r. wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (adwokata ) w sprawie ze skargi W. W. na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. w zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata Pismem z 2 czerwca 2010 r. W. W. (dalej jako Skarżący) złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Poinformował, że przebywa w Zakładzie Karnym, a jego rodzina – tj. żona i córka znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej. Skarżący, w piśmie z 16 sierpnia 2010 r. wskazał, że nie osiąga żadnych dochodów, podobnie jak jego rodzina. Nie posiada także rachunków bankowych. Skarżący nie ponosi kosztów utrzymania siebie, ponieważ znajduje się w zakładzie karnym. Żona korzysta z pomocy rodziny. Skarżący, w nadesłanym formularzu PPF z 16 sierpnia 2008 r., wskazał, że jest pozbawiony wolności począwszy od [...] 2008 r., a jego małżonka – i córka - korzysta z Opieki Społecznej. Posiada dom, o powierzchnią 140 m. kw. i nieruchomość rolną o powierzchni 0,423 ha. Zaznaczył, ze dom jest obciążony dożywotnią służebnością (na rzecz rodziców) i hipoteką – w związku ze sprawą, która toczy się. Postanowieniem z 25 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ uprawdopodobnił zarówno, że nie posiada wolnych środków finansowych, jak też, że nie ma możliwości podjęcia działań w celu zgromadzenia tych środków. Zdaniem referendarza sądowego, fakt pozbawienia skarżącego wolności jest okolicznością wyjaśniającą (i usprawiedliwiającą) niepodejmowanie przez skarżącego działalności zarobkowej. Referendarz sądowy podzielił także pogląd wyrażony w postanowieniu z 18 sierpnia 2010 r. III SA/Wa 1275/10, o nienajlepszej sytuacji majątkowej żony skarżącego. Zaznaczył, iż ocena zawarta w w/w postanowieniu ma to znaczenie dla sprawy, że skarżący nie może liczyć na pomoc najbliższych w regulowaniu ciążących na nim zobowiązań, w tym – z tytułu kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika, referendarz sądowy z uwagi na sposób działania Sądu Administracyjnego, brak przymusu adwokackiego oraz brak konieczności posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych uznał, iż wniosek w tym zakresie należało rozpoznać odmownie. Zaznaczył, iż skarżący nie wskazał w uzasadnieniu wniosku okoliczności, które uzasadniałyby udział w sprawie pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Ponadto wyjaśnił, iż przyznanie skarżącemu prawa pomocy w szerszym zakresie niż jego żonie jest spowodowane tym, że fakt pozbawienia wolności nie spowoduje zwiększenia możliwości zarobkowych skarżącego, zarówno w czasie pozbawienia wolności, jak też w okresie następującym po jego zwolnieniu z zakładu karnego. Stwierdził, iż tym samym brak jest przesłanek do wnioskowania o poprawie sytuacji majątkowej skarżącego w stopniu umożliwiającym poniesienie przez niego hipotetycznie występujących kosztów sądowych. Pismem z 12 września 2010 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 25 sierpnia 2010 r. Zaznaczył, iż z uwagi na pobyt w Zakładzie Karnym nie jest w stanie reprezentować siebie przed Sądem , co chciałby uczynić. Zaznaczył, iż on jak i jego rodzina nie posiada środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, zaś referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy tylko w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sadowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości, bowiem sytuacja osobista i materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają przede wszystkim te okoliczności, iż wnioskodawca nie posiada źródła dochodów, jest osobą pozbawioną wolności i przebywa w zakładzie karnym, zaś jego małżonka – i córka - korzysta z Opieki Społecznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.