III SA/Wa 1718/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, uwzględniająca dochody, wydatki na leczenie i rehabilitację, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja finansowa strony, charakteryzująca się niskimi dochodami z renty rodzinnej, wysokimi wydatkami na leczenie i rehabilitację oraz brakiem majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ poniesienie tych kosztów stanowiłoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu strony.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, niskie dochody z renty rodzinnej (1994,98 zł miesięcznie) oraz wysokie wydatki na leki, rehabilitację i utrzymanie (1785 zł miesięcznie). Mimo posiadania przez córkę domu i samochodu, skarżąca argumentowała, że jej własna sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Organ administracji wezwał do przedłożenia dokumentów, które potwierdziły dochody skarżącej z lat poprzednich oraz szczegółowe wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżąca M. R., na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką. Jej sytuacja finansowa jest zła. Miesięcznie potrącana jest z poborów Skarżącej kwota 500 zł. Skarżąca wskazała, że koszty utrzymania przewyższają już kwotę, którą miesięcznie otrzymuje z tytułu renty rodzinnej. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Natomiast córka Skarżącej posiada dom jednorodzinny i samochód osobowy (rok produkcji 2004). Skarżąca otrzymuje rentę rodzinną w kwocie 1994,98 zł. Wskazała też, że jej miesięczne wydatki wynoszą 1.785 zł i zaliczają się do nich opłaty z tytułu eksploatacji mieszkania, koszty utrzymania, leki, rehabilitacja, opieka, środki czystości i pieluchomajtki.
Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła zaświadczenia z urzędu skarbowego, z których wynika, że w 2016 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 25.836,96 zł, w 20015r. dochód w kwocie 25.716,36 zł. Córka Skarżącej w 2016r. nie uzyskała dochodu. Skarżąca przedstawiła także wyciągi z rachunków bankowych swoje i córki. Skarżąca wyliczyła także szczegółowo koszty miesięcznego utrzymania tj.: leki – 176 zł, abonament telefoniczny – 25 zł, rehabilitacja – 450 zł, pieluchomajtki – 65 zł, środki czystości – 30 zł, badania lekarskie – 180 zł. Na żywność Skarżąca przeznacza pozostałą część środków. Skarżąca oświadczyła, że razem z córką nie posiadają obciążeń kredytowych, ani czynszowych. Nie korzystają też z pomocy społecznej. Córka opiekuje się matką. Skarżąca choruje na [...]
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej.
Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 500 zł.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazać trzeba, że Skarżąca utrzymuje się z renty rodzinnej otrzymywanej w kwocie 1.994,98 zł. Kwota ta, w związku z wysokimi kosztami leczenia i rehabilitacji jest niewystarczająca na bieżące utrzymanie. Skarżąca choruje na [...].
W ocenie referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 500 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło