III SA/Wa 1722/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący W.C. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku trwałego. Jedynym jego źródłem dochodu jest emerytura w kwocie 2.100 zł netto. Skarżący wskazał, że posiada liczne zobowiązania kredytowe w łącznej wysokości ponad 6.000.000 zł, stanowiące znaczne obciążenie finansowe. Dodał, że posiada również zaległości podatkowe – prawie 1.000.000 zł. Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 2.000 zł netto. Wyjaśnił, że pomimo odrębnego zamieszkiwania, Skarżący stara się utrzymywać członków swojej rodziny, tj. małżonkę i pełnoletniego syna, który nie jest jeszcze w stanie utrzymywać się w pełni samodzielnie. Do majątku zaliczył nieruchomość rolną (grunty leśne i rolne) o powierzchni 4 ha. Wśród kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący wymienił opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telewizję, Internet i telefon w kwocie 900 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedłożył zeznania podatkowe, oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej, zawiadomienia o zajęciu, tytuły wykonawcze, decyzję o przyznaniu emerytury, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, umowę o kredyt, obroty kont. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie tego prawa musi być jednak postrzegane jako wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zasady ponoszenia kosztów tego postępowania przez stronę. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć zatem świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku. Konsekwencją tego powinno być z kolei wykazanie przez nią w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego Skarżący przesłanki tej nie wykazał. Trudno bowiem - po lekturze jego wyjaśnień – stwierdzić, by były one spójne i nie zawierały luk. I tak w formularzu PPF Skarżący podkreślił, że jedynym jego źródłem dochodu jest emerytura w kwocie 2.100 zł netto. Wezwany w trybie art. 255 P.p.s.a. do nadesłania dokumentu potwierdzającego zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, wezwania tego nie wykonał. W zamian za to przedstawił do sprawy III SA/Wa 1389/16 rozliczenie miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy według stawki 19%. Wynika z niego, że w styczniu 2016 r. Skarżący osiągnął przychód z działalności gospodarczej w wysokości 25.230,42 zł i poniósł koszty na poziomie 44.923,72 zł. Należy zatem przypuszczać, że w dalszym ciągu – mimo zapewnień o emeryturze jako jedynym źródle dochodu – prowadzi on działalność gospodarczą. Mogą świadczyć o tym również wyciągi bankowe, na które w okresie styczeń-luty br. wpłynęły środki z tytułu zakupu miejsc postojowych. Rozmiarów tej działalności Skarżący jednak nie ujawnił. Nie przesłał m. in. zeznania podatkowego PIT-36L za 2015 r. Wybiórczością cechują się również wyjaśnienia Skarżącego w kwestii sytuacji rodzinnej. Z jednej bowiem strony twierdzi on, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż żona i syn zamieszkują oddzielnie. Z drugiej zaś strony oświadczył, że "stara się uczestniczyć w utrzymaniu członków swojej rodziny". Nie sposób też nie zauważyć, że na fakturach dotyczących zarówno Skarżącego, jak i jego żony widnieje ten sam adres, co przeczy twierdzeniom o odrębnym zamieszkiwaniu. Nic nie wiadomo również o majątku żony. Skarżący zignorował bowiem wezwanie do jego wyjawienia. Ponadto Skarżący nie rozwiał wątpliwości w kwestii kosztów ponoszonych na utrzymanie domu. Oświadczył jedynie, że kształtują się one na poziomie 900 zł i obejmują "opłaty za energię, wodę, gaz, telewizję, Internet i telefon". Tymczasem kwotę tę trudno zweryfikować, gdyż przedłożone przez Skarżącego faktury za energię elektryczną i gaz dotyczą innych niż adres zamieszkania punktów poboru. Nie bez znaczenia jest też to, że Skarżący posiada nieruchomość rolną (grunty leśne i rolne) o powierzchni 4 ha. Nie wiadomo czy na gruntach tych prowadzi działalność rolniczą ewentualnie czy otrzymuje do nich dopłaty, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji w sposób dostateczny. To obligowało referendarza sądowego do negatywnego rozpatrzenia jego wniosku. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.