III SA/Wa 1723/16

Dnia 10 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 1723/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 1723/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu – W. K. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata - w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy, wyjaśnił, że od 2012 r. nie dysponuje żadnym dochodem. Utrzymuje się z pomocy rodziny. Wychowuje samotnie syna, gdyż była żona od roku mieszka w B. . Do majątku Skarżący zaliczył zabezpieczoną przez prokuraturę działkę. Zablokowaniu uległ także rachunek bankowy. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący ujawnił ilość i wartość udziałów posiadanych w spółkach. Zastrzegł, iż są one niezbywalne ze względu bądź to na ich zajęcie, bądź bankructwo spółki. Wśród wydatków wymienił alimenty w wysokości 4.000 zł, zaznaczając przy tym, że obecnie nie jest w stanie ich regulować. Dodał, iż koszty mieszkania pokrywa rodzina, a konkretnie ojciec i rodzina byłej żony. Pomoc ta przybiera formę gotówkową. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na zerowy dochód od 2012 r. nie składa zeznań podatkowych. Formalnie jest zatrudniony jako prezes zarządu z minimalnym wynagrodzeniem, które jednakże nie jest wypłacane. Z funkcji w trzech innych spółkach zrezygnował. Wskazał, iż matka dziecka usiłuje podjąć pracę w Niemczech. Pomaga jej w tym rodzina. Okazjonalnie wspomaga ona również Skarżącego i syna zakupami żywności i odzieży. Skarżący zamieszkuje w domu byłej żony. Przedstawił pismo w sprawie niezłożenia rocznych deklaracji, wyrok rozwodowy, potwierdzenie zameldowania byłej żony, postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości, umowę majątkową małżeńską, wydruk z księgi wieczystej, wyciągi bankowe. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ponadto to strona ma przekonać Sąd, iż znajduje się w sytuacji, która usprawiedliwia przyznanie prawa pomocy. Referendarz wskazał przy tym, iż wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje, jednakże w odpowiedzi Skarżący przesłał dokumenty, które spotęgowały wątpliwości sprawie. Referendarz zauważył bowiem, że z jednej strony Skarżący twierdzi, że źródłem utrzymania jego i jego syna jest pomoc finansowa ojca oraz rodziny byłej żony, z drugiej strony twierdzenie to nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. Na temat tej pomocy wiadomo jedynie, że przybiera formę gotówkową oraz rzeczową (zakup żywności i odzieży). Poza oświadczeniem Skarżącego nie ma dowodu, który potwierdzałby lub uprawdopodabniał ten fakt. W rezultacie zdaniem referendarza oświadczenie Skarżącego o pomocy finansowej jawi się jako gołosłowne. Referendarz zauważył ponadto, że Skarżący pełnił w kilku spółkach funkcję członka zarządu, w kilku też jest udziałowcem, co sugeruje, że posiada szczególne kwalifikacje oraz bogate doświadczenie zawodowe. Stąd też w ocenie referendarza dość niewiarygodnie brzmią oświadczenia Skarżącego o pozostawaniu od prawie 4 lat bez pracy i egzystowaniu dzięki wsparciu rodziny. Referendarz podkreślił przy tym, że jak wynika z orzecznictwa w sytuacji nieusprawiedliwionego niewykorzystywania możliwości zarobkowych, jak i niepodejmowania działalności zarobkowej brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Ponadto jak zauważył referendarz w piśmie skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 28 września 2015 r. jako źródło utrzymania Skarżący wskazał obok wsparcia rodziny, także oszczędności. W sprzeciwie Skarżący zarzucił błędną ocenę faktów i przedstawionych dokumentów. Podniósł argumentację dotyczącą śledztwa prowadzonego wobec niego przez Prokuraturę Okręgową w B. . Podkreślił, że posiada umiejętności zdobyte w biznesie, ale nieodpowiedzialne postępowanie Prokuratury wygenerowało 84 sprawy sądowe w których musi uczestniczyć. Podkreślił także, iż nie posiada żadnych środków finansowych, a pomocy udzielanej mu przez rodzinę nie sposób dowieść, chyba, że przesłucha się świadków. Wyjaśnił ponadto, że wspominane przez referendarza pismo z dnia 28 września 2015 r. dotyczy okresu sprzed roku. Do sprzeciwu załączył odpisy postanowień Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny oraz wydruk z Portalu Informacyjnego Sądów Apelacji W. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącej postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zasadnie zatem zważył referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił przesłanek do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa, w tym w szczególności nie ujawnił i nie próbował udokumentować (chociażby za pomocą oświadczeń darczyńców) jakie posiada źródła utrzymania i jaką pomoc uzyskuje od rodziny. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2016 r. W sprzeciwie argumentacja Skarżącego zogniskowała się bowiem na kwestii śledztwa prowadzonego wobec niego przez Prokuraturę Okręgową w B. . Przedstawione zaś przy sprzeciwie dokumenty nie dotyczył w żaden sposób kwestii majątkowych Skarżącego, a jedynie toczących się wobec Skarżącego postępowań sądowych. W tym miejscu wyjaśnić należy, odnosząc się do zawartego w sprzeciwie wniosku Skarżącego o przesłuchanie świadków, iż P.p.s.a. nie przewiduje takiego trybu procedowania, natomiast Skarżący – chcąc uprawdopodobnić lub udokumentować podnoszone twierdzenia, w szczególności w zakresie pomocy udzielanej mu przez rodzinę, mógłby oprzeć się na oświadczeniach osób o przesłuchanie których wnosi. Jednakże oświadczeń takich Skarżący nie przedstawił. Z powyższych względów stwierdzić należy, że Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wyjaśnić trzeba na koniec, iż zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że Skarżący może występować o przyznanie mu prawa pomocy na każdym etapie postępowania, również po zakończeniu dotychczasowego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.