III SA/Wa 1724/13

Dnia 30 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 rok postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych A.L. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł, na formularzu PPF z dnia 25 lipca 2013 r. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przyniosła za 2012 roku straty, których powodem są ciążąca na Skarżącym spłata kredytu, wysoki czynsz za wynajęty lokal oraz wysokie obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje dochodów. Następnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2013 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących jego sytuację majątkową, Skarżący przedłożył jedynie zeznanie podatkowe za 2012 rok a także oświadczenie, iż nie korzysta z pomocy społecznej. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z 1 sierpnia 2013 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od ww. postanowienia Skarżący wskazał, iż podstawą orzekania o prawie pomocy jest rzeczywista sytuacja materialna skarżącego, zaś przez "wydatki utrzymania koniecznego" należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność i mieszkanie, odzież, środki czystości i comiesięczne opłaty stałe związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem Skarżącego wydatki te należy odnosić do kosztów minimalnych w skali kraju, a nie kosztów jakie ponosi dana rodzina. Z tego też względu w ocenie Skarżącego, skoro wydatki utrzymania koniecznego należy odnosić nie do konkretnej rodziny lecz dokonywać ich oceny w skali kraju, wystarczające jest odwołanie się w tym zakresie do publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny wskaźników minimum socjalnego. Skarżący podniósł, iż jego sytuację finansową w najpełniejszy sposób dokumentuje rozliczenie podatkowe za 2012 rok, które zawiera zestawienie dochodów osiąganych ze wszystkich źródeł zarobkowania. Skarżący wskazał też, że na dzień składania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych brak było osób, które pozostawałyby na jego utrzymaniu. Wedle relacji Skarżącego pozostaje on w nieformalnym związku, zaś jego partnerka utrzymuje się samodzielnie oraz współuczestniczy w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem zajmowanego przez nich wspólnie lokalu mieszkalnego. Następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 22 sierpnia 2013 r. Skarżący nadesłał przy piśmie z dnia 10 września 2013 r. swoje zeznanie podatkowe za 2012 rok oraz kserokopię wyciągu z rachunku bankowego za miesiące od czerwca do sierpnia 2013 roku. W przedmiotowym piśmie Skarżący odpowiadając na powyższe wezwanie wyjaśnił dodatkowo, iż w 2012 roku nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie posiadał dochodów wspólnych z innymi osobami, jedynym źródłem jego przychodów jest prowadzona działalność gospodarcza, zaś comiesięczne wydatki Skarżącego obejmują czynsz za mieszkanie w kwocie 500 zł oraz czynsz za lokal w którym prowadzi działalność gospodarczą w kwocie 10.726 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinien więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W interesie Skarżącego – którego przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy dwukrotnie wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów - leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jego wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005r. sygn. akt I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych przez Skarżącego okoliczności, jak również załączonych dokumentów należy zaś do Sądu. Wskazać należy, iż Skarżący nie wykonał w pełni, kierowanych do niego wezwań Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących w pełni jego sytuację materialną. Jak już bowiem wskazano powyżej Skarżący odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 22 sierpnia 2013 r. nadesłał przy swoim piśmie z dnia 10 września 2013 r. ponownie swoje zeznanie podatkowe za 2012 rok oraz dodatkowo kserokopię wyciągu z rachunku bankowego za miesiące od czerwca do sierpnia 2013 roku. Sąd stwierdza, że stosownie do art. 255 p.p.s.a. tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony lub budzą wątpliwości. Nie skorzystanie przez Skarżącego ze stworzonej przez Sąd możliwości, powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, w dalszym ciągu pozostawał niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń Skarżącego nie zostały wyjaśnione. Subiektywne przekonanie Skarżącego o zasadności jego wniosku, przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż jego wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009r. sygn. akt I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro przepis art. 246 p.p.s.a. przenosi na Skarżącego obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki przyznania mu prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, pomoc nie może zostać udzielona. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05, uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Skoro Skarżący, nie wypełnił przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 255 p.p.s.a., należało uznać, że nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia jego wniosku. Sąd, mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.