III SA/Wa 1726/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jeśli nie przedstawiła rzetelnych i spójnych dokumentów oraz oświadczeń potwierdzających jej rzeczywistą sytuację finansową i brak możliwości poniesienia kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Brak rzetelnych oświadczeń i dokumentów uniemożliwił ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej, w szczególności w kontekście spłaty wysokiego kredytu przy braku dochodów. W związku z tym, odmowa przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego była zasadna.Stan faktyczny
Skarżący G.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Uzasadniał wniosek brakiem pracy i pomocą w gospodarstwie rolnym matki, jednocześnie wskazując na obciążenie kredytem w wysokości 600.000 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń obrazujących jego stan majątkowy. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując ocenę referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego z 5 września 2016r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 5 września 2016r. sygn. akt III SA/Wa 1726/16 w sprawie ze skargi G.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz z innymi osobami oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do sierpnia 2010r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego z 5 września 2016r.
Skarżący G.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku poinformował, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, ponieważ nie pracuje, pomaga tylko w gospodarstwie swojej mamy. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mamą, posiadają razem nieruchomość rolną o powierzchni 6,5 ha. Matka Skarżącego uzyskuje dochód z prowadzonego gospodarstwa w wysokości 1.200 zł. Skarżący jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytu w wysokości 600.000 zł.
Skarżącego zarządzeniem z 21 lipca 2016r. wezwano do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących jego stan majątkowy (doręczone 9 sierpnia 2016r.), ale złożył jedynie formularz PPF bez dodatkowych dokumentów i oświadczeń.
Referendarz sądowy odmawiając przyznania prawa pomocy w postanowieniu z 5 września 2016r. wskazał, że Skarżący nie wykonał wezwania i nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, informacji o ponoszonych miesięcznych kosztach utrzymania. Z przedłożonych informacji wynika natomiast, że Skarżący nie pracuje i prowadzi razem z matką gospodarstwo rolne o powierzchni 6,5 ha, z prowadzonego gospodarstwa uzyskują miesięczny dochód - 1.200 zł. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów i posiada kredyt - 600.000 zł. W ocenie Referendarza sądowego, na podstawie przedłożonych informacji nie można było dokonać porównania dochodów Skarżącego z jego wydatkami i ocenić czy Skarżący jest w stanie uiścić należny w sprawie wpis. Niewiadome pozostało, w jaki sposób Skarżący, skoro nie posiada żadnych środków i dochodów, spłaca kredyt w wysokości 600.000 zł.
Skarżący w sprzeciwie z 29 września 2016r. wniesionym w ustawowym terminie zakwestionował w całości ww. postanowienie i wniósł o jego uchylenie, uznając, że nie zostały wzięte pod uwagę wszystkie argumenty zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd, zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 260 § 2 P.p.s.a. orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w świetle art. 260 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. rozpoznaje sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym.
Sąd stwierdza, że Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Osobie fizycznej, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym Skarżący, któremu zależy na przyznaniu prawa pomocy, powinien wykazać dostępnymi mu środkami, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, czego nie uczynił, choć był wzywany przez Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych informacji. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym kosztem Skarżącego jest wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku zawartemu w sprzeciwie przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie wskazują – jak prawidłowo wskazał Referendarz sądowy - jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa Skarżącego i czy można ją uznać za tak trudną, że uniemożliwia uiszczenie ww. wpisu. Przedłożone przez Skarżącego dokumenty, jak również jego oświadczenia nie są na tyle spójne i precyzyjne, żeby móc ustalić, jakie dochody Skarżący uzyskuje w rzeczywistości. Dodatkowo Skarżący do sprzeciwu nie załączył nowych dokumentów, które mogłyby uwiarygodnić jego sytuację majątkową, ani nie przedstawił nowej argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć ocenę zawartą w zaskarżonym postanowieniu z 5 września 2016r. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób i czy w ogóle reguluje zobowiązania z kredytu bankowego (600000 zł). Do akt nie załączył też zeznań podatkowych za 2014r. i 2015r., wyciągów z rachunków bankowych, precyzyjnego wyszczególnienia wszystkich źródeł utrzymania, zestawienia kosztów miesięcznego utrzymania. Skarżący podniósł natomiast, że wraz z matką dysponuje majątkiem, w tym nieruchomością rolną (6,5 ha), która może stanowić źródło przychodów.
Sąd, biorąc pod uwagę wyżej wymienione okoliczności wskazuje, że brak rzetelnych oświadczeń Skarżącego, co do osiąganych dochodów oraz miesięcznych wydatków, w tym na wyżywienie, środki czystości, odzież, partycypowanie w opłatach związanych z utrzymaniem domu i inne, nie pozwala na dokonanie oceny, czy rzeczywiście, Skarżący nie może partycypować w kosztach postępowania sądowego – wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, który na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem.
Zasadna była więc odmowa przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 259 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło