III SA/Wa 1730/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. B. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w W.; (dalej: NUS) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku A. B.; (dalej: Skarżącego) na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26.01.2017 r., obejmujących zaległości w 19% podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych w roku 2010 na łączną kwotę 102.296,00 zł plus należne odsetki. W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z dnia 27.03.2017 r. oraz skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. w W.. Pismem z dnia 27.03.2017 r. Bank poinformował o zbiegu egzekucji. Zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono na adres Skarżącego w dniu 01.05.2017 r. W związku z pismami Skarżącego z dnia 04.05.2017 r., postanowieniem z dnia [...].11.2017 r. NUS uznał za nieuzasadnione zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. poz. 1314); (dalej: p.e.a.), dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26.01.2017 r. Pismem z dnia 27.03.2018 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...].11.2017 r. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Skarżącego stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało doręczone Skarżącemu, a z jego treścią zapoznał się podczas kwerendy dokumentacji postępowania w Urzędzie Skarbowym w dniu 26.03.2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.; (dalej: DIAS) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie NUS z dnia [...].11.2017 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 p.e.a. dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26.01.2017 r. DIAS stwierdził ponadto, że zaskarżone postanowienie doręczono na adres pełnomocnika Skarżącego w dniu 15.05.2018 r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, pełnomocnik Skarżacego pismem z dnia 12.06.2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, zarzucając naruszenie: 1. art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(t.j. Dz. U. poz. 2096); (dalej: k.p.a.) poprzez przyjęcie, że postanowienie z dnia [...].11.2017 r. zostało skutecznie doręczone Skarżącemu pod adresem w W., przy ul. C. [...], podczas gdy zgodnie z załącznikiem aktualizacyjnym ZAP-3 złożonym w dniu 20 grudnia 2016 r. Skarżący wskazał adres dla doręczeń: [...] Australia; 2. art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a w związku z art. 126 k.p.a oraz art. 34 § 5 p.e.a. poprzez przyjęcie, że pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia z dnia 28.11.2017 r. zostało skutecznie doręczone Skarżącemu pod adresem w W., przy ul. C. [...], podczas gdy zgodnie z załącznikiem aktualizacyjnym ZAP-3 złożonym w dniu 20 grudnia 2016 r. Skarżący wskazał adres do doręczeń [...] Australia; 3. Przyjęcie przez DIAS, że pismo nadane przez Skarżącego w dniu 29 marca 2018 r. nie spełniało wymogów art. 57 k.p.a., podczas gdy Skarżącemu nie zostało doręczone postanowienie z dnia 8.11.2017 r. oraz Skarżący powziął wiedzę o wydaniu i treści postanowienia podczas kwerendy dokumentacji w dniu 26.03.2018 r.; 4. art, 121, art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.-Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U poz. 800) poprzez nieudzielanie w trakcie postępowania przez organ podatkowy niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organy, że skutecznie doręczono Skarżącemu postanowienie NUS z dnia [...].11.2017 r. (karta 26). Po za sporem pozostaje, że Skarżący w dniu 20.12.2016 r. złożył Formularz ZAP – 3 w którym podał adres miejsca zamieszkania w Australii (karta 8). W dniu 27.03.2017 r. NUS na podany w Formularzu ZAP 3 adres zagraniczny wysłał do Skarżącego pismo zatytułowane "Pouczenie", w którym poinformował Skarżącego o treści art. 40 § 4 i 5 k.p.a. (karta 71) Następnie Skarżący w pismach z dnia 04.05.2017 r. podał adres ul. C. [...] w W. wnosząc zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji (karta 60 i 62). Mając powyższe na uwadze NUS doręczył zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. postanowienie z dnia [...].11.2017 r. na adres podany przez Skarżącego, tj. ul. C. [...] w W.. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy NUS oraz organ odwoławczy zasadnie uznały, że podany przez Skarżącego adres - ul. C. [...] w W. jest nowym adresem miejsca zamieszkania (odbioru korespondencji) Skarżącego. Na wstępie Sąd podkreśla, że prawidłowe doręczanie pism jest obowiązkiem organów. Oczywiście określone rodzaje zaniechań w zakresie informowania organu o zmianie adresu miejsca zamieszkania mogą wywierać negatywne skutki dla adresata pisma. Nie zmienia to jednak faktu, że to organy mają obowiązek ustalenia adresu miejsca zamieszkania (doręczania korespondencji) adresata pisma. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy przywołuje regulacje zawarte w dwóch ustawach, które w jego ocenie pozwalały na uznanie, że podany przez Skarżącego adres jest nowym adresem miejsca zamieszkania (odbioru korespondencji). Pierwszą jest art. 63 § 2 k.p.a., zgodnie z którym podanie wnoszone do organu powinno zawierać m.in. adres wnoszącego podanie. Skoro, jak argumentuje organ odwoławczy Skarżący w pismach z dnia 04.05.2017 r. podał jako adres ul. C. [...] w W., tym samym wskazał nowy adres miejsca zamieszkania (odbioru korespondencji). W ocenie Sądu powyższa argumentacja jest chybiona bowiem adres, o którym mowa w art. 63 § 2 k.p.a. może być adresem zamieszkania, zameldowania, pobytu w tym pobytu czasowego bądź adresem do korespondencji. Adres wskazany przez wnoszącego pismo nie musi być więc adresem miejsca zamieszkania lub innym adresem służącym do doręczeń korespondencji, w sytuacji gdy adres miejsca zamieszkania wnoszącego pismo jest znany organowi. Podkreślić należy, że Skarżący nie wskazał, że adres ul. C. [...] w W. należy uznać za jego nowy adres miejsca zamieszkania lub nowy adres do korespondencji. Zdaniem Sądu, skoro organy posiadały informację o adresie miejsca zamieszkania Skarżącego wynikającym z urzędowego druku Formularz ZAP – 3, a wskazany w pismach z dnia 04.05.2017 r. przez Skarżącego adres nie musiał być adresem miejsca, w którym należało doręczać korespondencję, to nieprawidłowo organy domniemały zmianę adresu miejsca zamieszkania przez Skarżącego. Organy bowiem nie mogą domniemywać zmiany adresu miejsca zamieszkania (odbioru korespondencji), tym bardziej jeżeli doręczenie dokumentacji ma miejsce po upływie kilku miesięcy od dnia otrzymania przez organ pisma od Skarżącego i odbywa się w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.). Drugą podstawą prawną dla uznania zmiany adresu miejsca zamieszkania przez Skarżącego wskazaną przez organ odwoławczy był art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Przy czym organ odwoławczy uważa, że aktualne miejsce zamieszkania Skarżącego nastąpiło poprzez wskazanie go w pismach z dnia 04.05.2017 r., gdyż ww. pisma należy uznać za inny dokument związany z obowiązkiem podatkowym. W ocenie Sądu wskazanie aktualnego adresu miejsca zamieszkania przez podmiot, o którym mowa w art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników musi mieć charakter jednoznaczny. Złożenie deklaracji, w której podano aktualne miejsce zamieszkania, co często wiąże się ze zmianą właściwości organu podatkowego, niewątpliwie spełnia powyższy warunek. Podanie aktualnego adresu miejsca zamieszkania w piśmie musi mieć charakter wyraźny, tj. jednoznacznie wskazywać, że jest to nowy adres miejsca zamieszkania. Zauważyć bowiem należy ponownie, że zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. adres wskazy w piśmie nie musi być adresem miejsca zamieszkania (odbioru korespondencji). Zatem bez jednoznacznego wskazania, że jest to nowy adres miejsca zamieszkania i tylko podanie adresu innego niż w rejestrze organu podatkowego w piśmie przez podmiot, o którym mowa w art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, nie może być uznane za zmianę adresu miejsca zamieszkania. Ponownie bowiem należy podkreślić, że organy powinny doręczać korespondencję przede wszystkim na adres miejsca zamieszkania wynikający z dokumentów urzędowych oraz rejestrów prowadzonych przez organ. Zatem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].11.2017 r. nie zostało doręczone skutecznie. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. oraz zasądził zgodnie z art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składają się: a. kwota 100 zł uiszczonego wpisu sądowego; b. kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - określona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.153).