III SA/Wa 1735/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie R. J. (zwana dalej: "Skarżącą") wystąpiła w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Skarżąca wskazała, iż jest osobą starą i schorowaną. Jedynym źródłem jej dochodu jest emerytura oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie łącznie 1579,21 zł. Z informacji przekazanych przez skarżącą wynikało również, że ponosi ona następujące wydatki: czynsz i fundusz remontowy - 340 zł, gaz, prąd i telefon - 170 zł, lekarstwa - 100 zł, jedzenie - 1000 zł. Skarżąca wskazała również, że mieszkanie w którym obecnie zamieszkuje stanowi własność jej córki, która zapewnia jej również pomoc w sprawach życiowych oraz obsługę prawną. Do przedmiotowego wniosku Skarżąca załączyła: potwierdzenie przekazu pocztowego emerytury z ZUS, dowód wpłaty na fundusz remontowy oraz czynszu, fakturę z należnością za energię elektryczną z RWE, potwierdzenie wpłaty należności za gaz dla PGNIG, fakturę z należnością za usługi telekomunikacyjne, informację podatkową PIT-40A za 2013 r. oraz wypis z księgi wieczystej lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje Skarżąca. Następnie w wykonaniu wezwania referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów, Skarżąca w piśmie z dnia 9 lipca 2014 r. poinformowała, że: nie dysponuje rachunkiem bankowym, z nikim nie prowadzi gospodarstwa domowego, wszelkie sprawy związane z ustanowionym dla niej pełnomocnikiem uzgadnia jej córka, Skarżąca ma [...] lata i nie ma możliwości podejmowania jakiejkolwiek działalności zarobkowej. Ponadto Skarżąca przedłożyła kalkulację kosztów życia oraz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Natomiast w wykonaniu kolejnego wezwania referendarza sądowego o nadesłanie: wyciągów z rachunków bankowych córki Skarżącej za ostatnie trzy miesiące prowadzenia rachunku bankowego, jej zeznania podatkowe i osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz wskazanie dochodu córki za 2014 r., Skarżąca w piśmie z dnia 23 lipca 2014 r. poinformowała o zamknięciu rachunku bankowego jej córki E. J. oraz przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego córki za okres od 1 kwietnia 2014 r. do 31 maja 2014 r., kopie wspólnego rozliczenia podatkowego E. i K. J. oraz informację o ich dochodach za pierwsze półrocze 2014 r. wynoszących łącznie 21.157 zł. Skarżąca wskazała również, że zarówno w stosunku do niej jaki i E. i K. J. toczą się postępowania egzekucyjne. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wskazując w uzasadnieniu iż przedstawiła w sposób wyczerpujący swoją sytuację materialną oraz osobistą, a mimo to referendarz sądowy uznał informacje przekazane przez nią za niewystarczające dla dokonania pełnej oceny jej sytuacji materialnej. Skarżąca zauważyła, iż nie każde przeniesienie własności nieruchomości związane jest z uzyskaniem środków pieniężnych, co oznacza że nie można czynić domniemania, iż otrzymała ona jakiekolwiek środki finansowe ze sprzedaży nieruchomości, których była wcześniej właścicielem. Następnie w wykonaniu wezwania do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów, Skarżąca w piśmie z dnia 9 września 2014 r. poinformowała, że: w okresie ostatnich pięciu lat nie dokonywała transakcji zbycia nieruchomości oraz ruchomości o wartości ponad 10.000 zł; nie korzysta z pomocy innych osób w bieżącym utrzymaniu, natomiast jej córka pomaga jej w sprawach związanych z leczeniem, zakupami oraz załatwianiu spraw urzędowych. Skarżąca poinformowała też, że jej obecne dochody z tytułu emerytury oraz zasiłku pielęgnacyjnego zostały zmniejszone w wyniku działań komorniczych. Skarżąca załączyła też do wskazanego pisma wyciąg z jej rachunku bankowego za okres od dnia 1 marca do 8 września 2014 r., kiedy nastąpiło zamknięcie tego rachunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Skarżąca ubiega się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinna więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W interesie Skarżącej, którą przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wzywano do nadesłania dodatkowych informacji oraz stosownych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, leży zatem przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych przez Skarżącą okoliczności, jak również załączonych dokumentów należy zaś do Sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż co prawda Skarżąca w toku całego postępowania w przedmiocie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy udzielała za pośrednictwem swojego pełnomocnika odpowiedzi na kierowane do niej wezwania, jednakże przekazywane przez nią informacje w ocenie Sądu nie pozwalają dokonać pełnej oceny aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej. Wątpliwości Sądu budzi bowiem fakt, iż w świetle ustaleń faktycznych jakie poczyniły organy podatkowe w toku prowadzonego z udziałem Skarżącej postępowania podatkowego, którego wynikiem są decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W.: z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] – zaskarżona przez Skarżącą w niniejszej sprawie oraz z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] – zaskarżona przez Skarżącą w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2793/14, Skarżąca nabyła w 2007 i 2008 roku własność nieruchomości za cenę łącznie 1.423.500 zł. Ze złożonego przez Skarżącą w formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia o jej stanie majątkowym wynika natomiast, iż nie jest ona obecnie właścicielem żadnej nieruchomości, zaś zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jej córki. Skarżąca przy tym nie wyjaśnia, pomimo skierowanego do niej wezwania, w jaki sposób zadysponowała nieruchomościami których była wcześniej właścicielem/współwłaścicielem oraz przeznaczenia ewentualnych środków pieniężnych jakie uzyskała z tego tytułu. Skarżąca ograniczyła się w tym zakresie jedynie do wskazania, iż nie każde przeniesienie własności nieruchomości związane jest z uzyskaniem środków pieniężnych, co jej zdaniem oznacza że nie można czynić domniemania, iż otrzymała ona jakiekolwiek środki finansowe ze sprzedaży nieruchomości, których była wcześniej właścicielem. Zauważyć jednakże należy w tym miejscu, iż Skarżąca była wzywana m. in. zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. do wskazania wszystkich transakcji, w drodze których zadysponowała przedmiotowymi nieruchomościami, w tym również tych z którymi nie łączyła zapłata, tj. np. darowizn, celem ustalenia jej aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej. Powyższe sprawia, że informacje przedstawione przez Skarżącą są niewystarczające do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, gdyż nie przedstawiają całościowego obrazu jej sytuacji finansowej. W konsekwencji należy więc uznać, iż Skarżąca nie wykazała, że z uwagi na jej obecną sytuację wymaga wsparcia finansowego ze strony Skarbu Państwa w zakresie prowadzonego postępowania sądowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.