III SA/Wa 1735/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanowił: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w zakresie przekraczającym kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca – R.J., na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, iż ma [...] lata i jest osobą schorowaną. Jedynym jej źródłem utrzymania jest świadczenie z ZUS w wysokości 1546,30 zł, częściowo będące przedmiotem egzekucji komorniczej. Ponadto jej sytuacja majątkowa została bardzo dokładnie przedstawiona w postępowaniu przed tutejszym Sądem w postępowaniu o przyznaniu prawa do pomocy zakończonym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FZ 1830/14 przyznającym wnioskodawczyni zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 300 zł. Zaznaczyła, iż obecnie jej sytuacja materialna nie uległa polepszeniu. Otrzymuje miesięcznie świadczenie z ZUS, w wysokości netto 1192,64 zł. Skarżąca ponosi również miesięczne koszty utrzymania w postaci opłat za: energię elektryczną (75,81 zł), gaz (53,38 zł), telefon (31 zł), czynsz (340 zł) oraz zakup lekarstw (ok. 100 zł.). Na wyżywienie pozostaje jej kwota ok. 592 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca w niniejszej sprawie została postanowieniem NSA z dnia 23 grudnia 2014 r. (sygn. II FZ 1830/14) zwolniona od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 300 zł. Na obecnym etapie postępowania kosztem sądowym, który Skarżąca musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 5595 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 100 zł. Wskazać przy tym należy, iż Skarżąca nie jest pozbawiona źródeł utrzymania, uzyskuje świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1.546,30 zł brutto miesięcznie. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz wyjaśnień zawartych w formularzu PPF z dnia 15 lipca 2015 r. wynika, iż nie posiada rachunku bankowego ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca ponosi przy tym wydatki związane z swoim utrzymaniem - opłaty za energię elektryczną (75,81 zł), gaz (53,38 zł), telefon (31 zł), czynsz (340 zł), lekarstwa ok. 100 zł oraz koszty wyżywienia. W świetle powyższego zasadnym było przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie z uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 100,00 zł. Sąd uznał bowiem, że zapłacenie całej wysokości wpisu sądowego – 5595 zł, w jej sytuacji finansowej, nie będzie możliwe. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.