III SA/Wa 1736/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę Burmistrz R. (zwany dalej: "organem pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. określił H. R. (zwanej dalej: "Skarżącą") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R., przy ul. [...], za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., w wysokości 14 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca nie dopełniła nałożonych na nią obowiązującymi przepisami obowiązków i nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami z terenu nieruchomości, której jest właścicielką, wobec czego konieczne stało się ustalenie wysokości należnej opłaty w drodze decyzji. Organ pierwszej instancji wyjaśnił też, że wysokość tej opłaty w okresie objętym jego decyzją wynosi łącznie 840 zł i stanowi iloczyn liczby osób zamieszkujących przedmiotową nieruchomość, tj. 2, stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. 14 zł miesięcznie od osoby oraz liczby miesięcy, tj. 30. Skarżąca wniosła następnie pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że wszystkie odpady komunalne wytwarzane na terenie jej nieruchomości zagospodarowuje we własnym zakresie, w związku z czym nie widzi podstaw do obciążania jej opłatami z tego tytułu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej: "organem odwoławczym") po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję oraz określiło Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z ww. nieruchomości, za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. w wysokości 28 zł miesięcznie. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść przepisu art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) - zwanej dalej: "ustawą", wskazując że właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość takiej opłaty ustalana jest na podstawie deklaracji składanej przez właściciela nieruchomości, w trybie i na zasadach określonych w art. 6k-m ustawy, jak również w wydanej na podstawie przywołanych przepisów uchwale właściwej rady gminy. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że od zasady tej nie ma wyjątków, bowiem opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter powszechny, tak, jak powszechny charakter ma wytwarzanie przez ludzi odpadów komunalnych. Organ odwoławczy zauważył również w tym miejscu, że dla terenu Miasta R. obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w R. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego, poz. 7825) - zwana dalej: "uchwałą". Zgodnie z § 1 uchwały, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Miasta R. powstającymi na terenie nieruchomości zamieszkałych stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej w § 2 ust. 1 uchwały, w przypadku, gdy odpady nie są zbierane i oddawane w sposób selektywny. Natomiast § 2 ust. 1 uchwały określa wysokość stawki opłaty na 14 zł od osoby. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy wskazał, że wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi na ww. nieruchomości stanowiącej własność Skarżącej w latach 2013-2015 wynosić powinna: 2 (liczba osób zamieszkujących na nieruchomości) x 14 zł (stawka opłaty) = 28 zł. W konsekwencji konieczne stało się zdaniem organu odwoławczego dokonanie zmiany sentencji zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, nie uwzględniającej faktu, że na terenie przedmiotowej nieruchomości zamieszkują dwie osoby, choć okoliczność ta została uwzględniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy uznał również, że w tych okolicznościach zmianie zaskarżonej decyzji nie stoi na przeszkodzie treść przepisu art. 234 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", zakazującego wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, gdyż do ustalenia wysokości należnej opłaty doszło na skutek rażącego naruszenia przepisów określających sposób obliczania tej opłaty, a nadto ustalenie opłaty w wysokości niższej od należnej naruszyłoby interes publiczny. Skarżąca zaskarżyła następnie powyższą decyzję organu odwoławczego wnosząc skargę w piśmie z dnia 9 maja 2016 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca ponawiając swoją wcześniejszą argumentację z odwołania wskazała, że wszystkie odpady komunalne wytwarzane na terenie jej nieruchomości zagospodarowuje we własnym zakresie, w związku z czym nie widzi podstaw do obciążania jej opłatami z tego tytułu. Skarżąca wskazała też na swoją trudną sytuację osobistą związaną ze złym stanem zdrowia oraz niskimi dochodami, na które składają się tylko świadczenia wypłacane przez ośrodek pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego artykułu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a" wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc określone w przepisach P.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja organu odwoławczego uchylająca w całości decyzję Burmistrza R. określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszeń prawa powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Sąd wyjaśnia również w tym miejscu, że stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, zbadał niniejszą sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż postępowanie organów administracyjnych i wydana w sprawie decyzja były zgodne z przepisami prawa. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i określająca Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części – i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w sprawie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo zastosował powołany przepis w rozpoznanej sprawie z uwagi na fakt, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest opłatą miesięczną, w deklaracji wskazuje się wysokość opłaty za jeden miesiąc, a to oznacza, że również decyzja winna określać wysokość opłaty za jeden miesiąc, obliczonej od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość – w rozpatrywanej sprawie były to dwie osoby. Mając powyższe na uwadze za prawidłowe należy uznać stanowisko organu odwoławczego, który uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2015r. i określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 28 zł miesięcznie. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej jakoby nie wytwarzała ona odpadów, które mogłaby odbierać firma zbierająca odpady, wszystkie odpady komunalne wytwarzane na terenie jej nieruchomości zagospodarowuje we własnym zakresie, w związku z czym nie widzi podstaw do obciążania jej opłatami z tego tytułu, wskazać należy, iż zarówno organ pierwszej jak i organ odwoławczy zasadnie uznały, że Skarżąca, jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest do ponoszenia daniny publicznej jaką jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oraz składania deklaracji o wysokości opłaty. Zgodnie z art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Wskazać również należy na treść art. 6o ww. ustawy, zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zakreślonym ustawą terminie, a jeśli z tego obowiązku nie wywiąże się, wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo otrzymania wezwania do przedłożenia tej deklaracji. Wobec powyższego organ pierwszej instancji, zgodnie z dyspozycją art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości, decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. określił Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nawiązując do wysokości opłaty stwierdzić trzeba, że została ona określona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości stanowi, iż rada gminy, w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Stosownie do wskazanego w treści ww. przepisu art. 6j ust. 1 i 2, w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1 (w przepisie tym mowa jest o właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy – wyjaśnienie Sądu), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: 1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub 2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub 3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Z cytowanych regulacji wynika zatem, że rada gminy dokonuje wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustala stawkę takiej opłaty, przy czym metody zostały określone w ustawie. Jedną z takich metod jest ta wybrana przez Radę Miejską w R. na podstawie uchwały Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty, wedle której opłata stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty (§ 1 i § 2 ust. 1 tej uchwały). Zgodnie z uprawnieniami Rada Miejska w R. określiła w ww. uchwale stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 14 zł miesięcznie, w przypadku gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że stosownie do postanowień art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę: 1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę; 2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych; 3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2; 4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo. Natomiast zgodnie z art. 6k ust. 3 ww. ustawy, rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Biorąc pod uwagę fakt, że Skarżąca nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a tym samym nie zadeklarowała, że będzie segregowała odpady komunalne, należało uznać, iż organ pierwszej instancji prawidłowo określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 14 zł od osoby za każdy miesiąc. Wskazać w tym miejscu również należy, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych nie zasługują na uwzględnienie argumenty podnoszone przez Skarżącą o trudnej sytuacji materialnej jej rodziny oraz o złym stanie jej zdrowia. W ocenie Sądu nie mogą być one podstawą do odstąpienia przez organy administracji od określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wyjaśnić również należy, że w sytuacjach nadzwyczajnych, uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, na wniosek strony złożony do organu pierwszej instancji mogą być przyznane ulgi w spłacie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.