III SA/Wa 174/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-21
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Aneta Lemiesz, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może pozostawić wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę informacji, która stanowi ocenę prawną, a nie element stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może pozostawić wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia przez wnioskodawcę informacji, która stanowi ocenę prawną, a nie element stanu faktycznego. Obowiązek dokonania oceny prawnej spoczywa na organie, a nie na wnioskodawcy. Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego o elementy oceny prawnej jest niedopuszczalne i nie może stanowić podstawy do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą opodatkowania płatności otrzymanych na podstawie umowy, które jego zdaniem stanowiły pochodne instrumenty finansowe. Organ podatkowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie, czy uprawnienie do otrzymania płatności stanowi pochodny instrument finansowy, co wnioskodawca uznał za element oceny prawnej, a nie stanu faktycznego. Po nieuzupełnieniu wniosku w sposób oczekiwany przez organ, wniosek został pozostawiony bez rozpatrzenia. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Ministra Finansów, sprawa trafiła do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zasądzając jednocześnie od Ministra na rzecz C. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. S. na postanowienie Ministra Finansów (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] października 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz C. S. kwotę 357 (trzystu pięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 28 lipca 2015 r. Pan C. S. ("Wnioskodawca", "Strona" lub "Skarżący") złożył wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z wypłatą płatności na podstawie rozliczenia wynikającego z zawartej umowy lub innej podstawy prawnej.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce.
W Polsce podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Wnioskodawca może w przyszłości na podstawie odpowiedniej umowy lub innej podstawy prawnej regulującej niżej opisane rozliczenia ("Umowa") otrzymać płatności których wysokość zależna będzie od przyjętego w Umowie wskaźnika finansowego lub wskaźnika o innym charakterze (takiego jak wartość udziałów/akcji określonej w Umowie spółki, wysokość uzyskanego przez spółkę zysku, kwota wypłaconych przez spółkę dywidend lub inny wskaźnik o podobnym charakterze ("Wskaźnik")) oraz od udziału w powyższym Wskaźniku określonym indywidualnie dla Wnioskodawcy ("Płatności").
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
1) Czy wartość otrzymanych przez Wnioskodawcę Płatności podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% uzyskanego dochodu?
2) Czy datą powstania przychodu z tytułu otrzymania przez Wnioskodawcę Płatności jest moment realizacji tych praw i Wnioskodawca nie jest obowiązany do zapłaty zaliczek na podatek dochodowym od osób fizycznych w związku z uzyskaniem Płatności w trakcie roku podatkowego?
Zdaniem Wnioskodawcy:
1) Wartość otrzymanych przez Wnioskodawcę Płatności podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% uzyskanego dochodu.
W uzasadnieniu tego stanowiska wskazano, że na podstawie art. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w tej ustawie mowa jest o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.
Zgodnie z przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi przez pochodne instrumenty finansowe rozumie się m.in. niebędące papierami wartościowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne jak również opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.
Zdaniem Wnioskodawcy wynikające z Umowy uprawnienie do otrzymania przez Wnioskodawcę Płatności stanowi "pochodny instrument finansowy'" w rozumieniu wyżej powołanych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz powołanych w niej przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Zgodnie zaś z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
W związku z art. 30b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem o którym mowa powyżej, jest m.in. różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągnięta w roku podatkowym.
Reasumując wartość otrzymanych przez Wnioskodawcę Płatności podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% uzyskanego dochodu.
W odpowiedzi zaś na pytanie drugie w stanowisku własnym strony wskazano, że datą powstania przychodu z tytułu otrzymania przez Wnioskodawcę Płatności jest moment realizacji tych praw i Wnioskodawca nie jest obowiązany do zapłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w związku uzyskaniem Płatności w trakcie roku podatkowego.
Zgodnie z ww. stanowiskiem odnoszącym się do pytania pierwszego dochód wynikający z otrzymania przez Wnioskodawcę Płatności stanowi dochód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują obowiązku zapłaty zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w przypadku uzyskania w trakcie roku podatkowego dochodów opodatkowanych na podstawie art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawca będzie zobowiązany do wykazania dochodu wynikającego z realizacji praw wynikających z Instrumentu w zeznaniu PIT-38, które powinno zostać przez Wnioskodawcę złożone do właściwego urzędu skarbowego w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym w którym zostały osiągnięte powyższe dochody. Zgodnie z art. 45 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym samym terminie powinien zostać zapłacony przez Wnioskodawcę podatek wynikający z powyższego zeznania.
Organ podatkowy, pismem z dnia 11 września 2015 r., wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni, w celu doprecyzowania przedstawionego zdarzenia przyszłego poprzez wyjaśnienie, czy uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może w przyszłości otrzymać stanowią pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Wskazano przy tym, że powyższa informacja została podana w stanowisku Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisu zdarzenia przyszłego, natomiast powinna być zawarta w opisie zdarzenia przyszłego mającego być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Pouczono także, że nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, stosownie do przepisu art. 14g § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej.
Wnioskodawca odpowiedział na ww. pismo organu pismem z dnia 22 września 2015 r., w którym wyjaśnił, że w jego ocenie, uwzględniając charakter płatności oraz odpowiednie przepisy zawierające definicję "instrumentu finansowego", uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może otrzymać może zostać uznane za instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Wnioskodawca zauważył przy tym, że określenie klasyfikacji prawej prawa do rozliczenia pieniężnego opisanego w złożonym przez Wnioskodawcę wniosku nie stanowi elementu zdarzenia przyszłego (które, zdaniem Wnioskodawcy, zostało we wniosku przedstawione w sposób wyczerpujący), lecz jest dokonaniem oceny prawnej opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego.
Organ uznał, że Wnioskodawca w wyznaczonym terminie przesłał do organu odpowiedź na ww. wezwanie, jednak nie dokonał wymaganego uzupełnienia wniosku. Wnioskodawca nie udzielił bowiem jednoznacznej odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytanie, czy uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może w przyszłości otrzymać stanowią pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Powyższe zaś uniemożliwiało dokonanie oceny stanowiska Wnioskodawcy przez organ podatkowy, bowiem żądana przez organ informacja była niezbędna do klasyfikacji przychodów do odpowiedniego źródła, a nie została podana przez Wnioskodawcę jako element stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
W związku z powyższym, w oparciu o przepis art. 14g § 1 i § 3 oraz 14h Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., Nr [...], pozostawiono wniosek bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., działającego w imieniu Ministra Finansów.
Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła następujące naruszenie:
a) art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że w ramach złożonego przez Wnioskodawcę wniosku niemożliwe jest dokonanie oceny stanowiska Wnioskodawcy przez organ, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania, w okolicznościach, gdy zasadnym było wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w odpowiedzi na stosowny Wniosek Wnioskodawcy,
b) art. 120 § 1 Ordynacji podatkowej - przez odmowę wydania interpretacji w sytuacji, gdy organ był do tego zobowiązany na podstawie przepisów prawa.
c) art. 165a w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że postępowanie w sprawie o wydanie interpretacji na wniosek Wnioskodawcy nie może zostać wszczęte, a w rezultacie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania i brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku Wnioskodawcy, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły przesłanki do wydania Wnioskodawcy interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
Wnioskodawca, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 239 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przedstawionych przez Wnioskodawcę we wniosku pytań dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu zażalenia Strona wskazała m.in., że określenie zasad stosowania regulacji zawartej w treści art. 30b ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozważać z uwzględnieniem przepisów zawartych art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Powyższe wynika z faktu, iż zgodnie z art. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w tej ustawie mowa jest o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.
Do treści wspomnianych powyżej przepisów pośrednio (poprzez definicję pojęcia pochodnego instrumentu finansowego zawartą w treści art. 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) odnosi się regulacja zawarta w treści art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
W świetle powyższego, regulacje zawarte w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi należy traktować jako stanowiące element konstrukcyjny podatku dochodowego, wobec czego wspomniane przepisy są przepisem ustaw podatkowych, a tym samym w świetle art. 14b § 1 w zw. z art. 3 pkt 1) i 2) Ordynacji podatkowej mogą stanowić przedmiot pisemnej interpretacji.
Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie, postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Minister Finansów utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, iż Strona zobowiązana była na etapie odpowiedzi na wezwanie organu do prawidłowego uzupełnienia braków formalnych wniosku, lecz tego nie uczyniła. Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 14 § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wyjaśnił, iż z przytoczonego przepisu wynika bezwzględny obowiązek przedstawienia przez składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Wyczerpujące opisanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, należy do wymogów formalnych wniosku o wydanie interpretacji. Wnioskodawca może uzyskać stanowisko organu wyłącznie co do znaczenia i zastosowania przepisów prawa w konkretnej sytuacji faktycznej. Obowiązkiem określenia tej sytuacji oraz wyczerpującego jej przedstawienia we wniosku o interpretację ustawodawca obciążył właśnie wnioskodawcę (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej). Wszelkie zatem elementy stanu faktycznego, jakie organ obowiązany jest uwzględnić przy dokonywaniu interpretacji, muszą wynikać z opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji oraz stanowiska wnioskodawcy przedstawionego we wniosku.
Zaznaczył, że postępowanie o wydanie interpretacji nie jest postępowaniem podatkowym, w którym organ podatkowy jest zobowiązany do precyzyjnego ustalania stanu faktycznego, lecz postępowaniem w którym ciężar dowodzenia poprzez treść wniosku spoczywa na zainteresowanym. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnych polega między innymi na tym, że określając zakres i sposób zastosowania przepisu, którego interpretacji domaga się wnioskodawca, organ podatkowy opiera się na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o interpretację, nie modyfikując go, ani też nie wprowadzając doń żadnych innych elementów niż podane przez wnioskodawcę. Organ podatkowy może co najwyżej opis stanu faktycznego uznać za nie wyczerpujący i wezwać stronę do jego uzupełnienia. W świetle powyższego w ocenie Ministra Finansów organ podatkowy miał wszelkie podstawy do stwierdzenia, że Strona nie dostarczyła we wniosku informacji, które pozwoliłyby organowi wydać interpretację spełniającą funkcje przypisane tej instytucji.
Minister Finansów zauważył, iż korzystając z uprawnień wynikających z przepisu art. 169 § 1 O.p. organ podatkowy wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji, wskazując elementy wymagające uzupełnienia. Strona nie dokonała uzupełnienia wniosku w zakresie doprecyzowania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Strona nie dokonała uzupełnienia stanu faktycznego wniosku poprzez jednoznaczne wyjaśnienie, czy uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może w przyszłości otrzymać stanowią pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 94 z późn. zm.). Brak informacji w powyższym zakresie uniemożliwił zaś dokonanie oceny stanowiska Strony przez organ podatkowy, bowiem żądana przez organ informacja była niezbędna do klasyfikacji przychodów do odpowiedniego źródła.
W skardze do Sądu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 października 2015 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że w ramach złożonego przez Wnioskodawcę wniosku niemożliwe jest dokonanie oceny stanowiska Wnioskodawcy przez organ, a w konsekwencji pozostawieniu podania bez rozpatrzenia w okolicznościach, gdy zasadnym było wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w odpowiedzi na stosowny Wniosek Wnioskodawcy,
b) art. 120 § 1 Ordynacji podatkowej - przez odmowę wydania interpretacji w sytuacji, gdy Organ był do tego zobowiązany na podstawie przepisów prawa,
c) art. 169 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że wniosek Wnioskodawcy nie może zostać rozpatrzony, a w rezultacie pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia;
d) art. 233 § 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej - poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 1 października 2015 r., które ze względu na fakt naruszenia przepisów prawa podatkowego powinno podlegać uchyleniu,
e) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez działania naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organu, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania.
W uzasadnieniu Skarżący przytoczył swoją dotychczasową argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w wydanym w dniu [...] października 2015 r. postanowieniu o pozostawieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia oraz utrzymującym w mocy to postanowienie - postanowieniu z dnia [...] listopada 2015 r.
W ocenie organu podatkowego nie można zgodzić się z zarzutem Strony, dotyczącym naruszenia art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że w ramach złożonego przez Wnioskodawcę wniosku niemożliwe jest dokonanie oceny stanowiska Wnioskodawcy przez organ, a w konsekwencji pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, w okolicznościach, gdy zasadnym było wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w odpowiedzi na stosowny wniosek Wnioskodawcy, a także zarzutem naruszenia art. 169 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że wniosek Wnioskodawcy nie może zostać rozpatrzony, a w rezultacie pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Rozpatrzenie wniosku Strony wiązało się bowiem z koniecznością dokonania wykładni odnośnych przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, do których odsyła ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2015 r. naruszają prawo procesowe w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ww. aktów z obrotu prawnego.
I tak, kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów utrzymujące postanowienie tego organu o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.
Podstawę prawną ku temu stwarza przepis art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art. 14b § 3 pozostawia się bez rozpatrzenia.
Wskazać należy, że wymogi określone w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej są takie, że składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Ustawodawca nie definuje pojęcia "wyczerpująco", ale jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, należy je rozumieć jako przedstawienie danego zagadnienia na tyle wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo, gruntownie i dokładnie, aby wnioskodawca mógł zająć stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi co do konkretnego zdarzenia przyszłego lub obecnego. Opis ten powinien zawierać wszystkie istotne elementy stanu faktycznego, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., II FSK 2356/13, CBOSA). Również w literaturze podnosi się, że wyczerpująco przedstawiony (zaistniały bądź przewidywany) stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013, str. 125).
Nie ulega wątpliwości, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Możliwość taką stwarza art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej stosowany w postępowaniu interpretacyjnym na mocy art. 14h Ordynacji podatkowej. Ten właśnie przepis Minister Finansów wskazał jako podstawę prawna wezwania. Zgodnie z tym przepisem w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1–2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
Problem w tym, że do żądania uzupełnienia wniosku nie było podstaw, na co zresztą Skarżący słusznie zwrócił uwagę już w odpowiedzi na wezwanie. Odpowiedź na pytanie, czy uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może w przyszłości otrzymać stanowią pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nie mogło bowiem być uznane za element stanu faktycznego, bo był to element oceny prawnej, do której obowiązany był organ, a nie Skarżący.
Wezwanie było więc zbędne, wręcz niedopuszczalne, bo to co powiedziałby Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie i tak nie miałoby znaczenia, bowiem to organ obowiązany był do samodzielnej oceny, czy stanowisko wnioskodawcy w tym zakresie jest prawidłowe.
Takie zapatrywanie w odniesieniu do spornej w rozpoznanej sprawie kwestii było już prezentowane w orzecznictwie sądowym (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 października 2015 r. II FSK 2020/13, czy wyrok tut. Sądu z dnia 3 marca 2016 r., III SA/Wa 1049/15 oraz z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt III 1670/15, CBOSA) i Sąd orzekający w pełni je podziela.
Reasumując, organ wzywając do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy uprawnienie do otrzymania płatności, które Wnioskodawca może w przyszłości otrzymać stanowią pochodny instrument finansowy w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 94 z późn. zm.), zażądał niedopuszczalnego w świetle przepisów Ordynacji podatkowej rozbudowania stanu faktycznego o elementy, które stanowią w istocie ocenę prawną stanu faktycznego, do której to oceny on, a nie wnioskodawca, był obowiązany.
Minister nie ma prawnej możliwości, by w procedurze uzupełnienia stanu faktycznego, domagać się w ramach opisu stanu faktycznego, oceny prawnej, która sprowadziłaby się do subsumcji przepisów prawa. Uzupełnienie stanu faktycznego wiązało się z koniecznością wykładni przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, do których odsyła ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarta jest legalna definicja instrumentów pochodnych, która stanowi odesłanie do ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Obowiązkiem Ministra było więc dokonanie wykładni przepisów, które zostały wskazane w ustawie podatkowej i dokonanie analizy stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przez pryzmat spełnienia przesłanek z innego zakresu prawa, ponieważ to od nich uzależniona jest możliwość kwalifikacji stanu podatkowo-prawnego.
Uwzględnić należało również, że norma prawnopodatkowa jest zbudowana nie tylko z przepisów ustaw podatkowych, ale i z regulacji prawnych z innych dziedzin prawa.
Tak więc wezwanie do uzupełnienia wniosku było nieuprawnione, a co za tym idzie - brak odpowiedzi na to pytanie ujęte w wezwaniu nie mógł stanowić podstawy pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Sąd na tym etapie sprawy nie mógł wypowiedzieć się merytorycznie i w związku z tym nie mógł potwierdzić stanowiska Skarżącego prezentowanego w tym zakresie. Fakt uchylenia przez Sąd postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nie oznacza bowiem, że stanowisko Skarżącego w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest prawidłowe bądź wadliwe. Tej okoliczności Sąd w ogóle nie badał.
Z wymienionych powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 1 października 2015 r. jako wydane z naruszeniem prawa procesowego (art. 14g § 1 w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a.). Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego na zasadzie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło