III SA/Wa 1742/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie H. M. (dalej jako "Skarżąca"), wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką (ur. w 1987 r.), oraz że posiada dom o powierzchni 50 m², mieszkanie o powierzchni 30 m² i działkę o powierzchni 600 m². Skarżąca oświadczyła, że jej córka studiuje. Podniosła, również, że córka jest zobowiązana wyrokiem sądu do zwrotu alimentów otrzymywanych przez ojca. Skarżąca otrzymała natomiast nakaz płatniczy na kwotę 27.000 zł. Z oświadczenia wynika również, że Skarżąca uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.306,09 zł. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła: opłatę za mieszkanie – 353 zł, energię elektryczną – 155 zł oraz 20 zł, za przejazdy po W. – 250 zł za 90 dni, opłatę za telefon – 60 zł, Internet – 39 zł,, podatek od nieruchomości – 211 zł rocznie. W odpowiedzi na wezwanie o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przesłała decyzję o waloryzacji emerytury, rachunki miesięcznych opłat, dokumenty świadczące o podjęciu studiów przez córkę oraz wyrok Sądu Rejonowego w W. ustalający wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego i nakaz płatniczy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uznał, że informacje przedstawione przez Skarżącą są niewystarczające do wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Informacje te nie przedstawiają bowiem całościowego obrazu sytuacji finansowej Skarżącej. Skarżąca od powyższego postanowienia wniosła sprzeciw. Wskazała, że referendarz sądowy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, nie dostrzegając, iż złożyła ona mnóstwo dokumentów z których wynika, że żyje w biedzie, ubóstwie i nie stać jej na pokrywanie kosztów sądowych, czy adwokata z wyboru. Skarżącej od wielu lat nie było mnie stać na poczynienie oszczędności. Skarżąca oświadczyła, że nie była pytana przez sąd, jaka była jej sytuacja w przeszłości. Podała, że otrzymywała ok. 800 zł, jej emerytura bowiem zajęta była przez komornika i taki stan trwał do połowy 2012 r. Zdaniem Skarżącej odmowa pomocy jest naruszaniem jej praw, zaprzecza faktom dotyczącym jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Domaganie się wykazywania bardzo trudniej sytuacji finansowej na różne sposoby, raz poprzez decyzję, czy zaświadczenie ZUS o wysokości emerytury, a następnie to samo, ale poprzez PIT-y zakłada brak zaufania do Skarżącej oraz podejrzewanie o ukrywanie dochodów. Skarżąca na dowód tego, że jest biedna przesłała PIT za 2012 r. Poinformowała, że nie przedłożyła swojego rachunku bankowego, bo go nie posiada. Podniosła ponownie, że ma bardzo skromny zaniedbany domek na wsi z lat 50-tych, bez instalacji, umożliwiających zamieszkanie, na równie zaniedbanej podmokłej działce, na której części stoi woda. Nie ma "domu", jak podaje referendarz. Domek nie może więc przynosić żadnych dochodów, podobnie jak działka. Skarżąca nie ma żadnych dokumentów, które wskazywałyby na posiadanie innych środków, ani innych dochodów, niż te które wykazała. Jednocześnie Skarżąca zawiadomiła, iż w ostatnim czasie na podstawie tych samych dokumentów, które włączyła do akt spraw III SA/Wa 1742/13, zwolniono ją z kosztów sądowych, ustanawiając adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Skarżąca w niniejszej sprawie ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając - z punktu widzenia powyższej przesłanki - sytuację finansową Skarżącej uznać należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych przez Skarżącą informacji wynika, że uzyskuje ona miesięczne dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.306,09 zł netto. Z kwoty tej uiszcza opłaty za media w wysokości około 877 zł miesięcznie. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze studiującą córką. Posiada mieszkanie o powierzchni 30 m² oraz dom o powierzchni 50 m² położony na działce o powierzchni 600 m². Skarżąca w sprzeciwie ponadto wskazała, że nie przedłożyła swojego rachunku bankowego, ponieważ go nie posiada. Skarżąca na dowód tego, że jest biedna przesłała PIT za 2012 r. oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 13 czerwca 2013 r., z którego wynika, że otrzymuje dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.306,09 zł netto. Skarżąca podniosła, że posiada bardzo skromny i zaniedbany domek na wsi z lat 50-tych, bez instalacji, umożliwiających zamieszkanie, na równie zaniedbanej podmokłej działce, na której części stoi woda. Domek nie może przynosić żadnych dochodów, podobnie jak działka. Skarżąca nie posiada żadnych dokumentów, które wskazywałyby na posiadanie innych środków, ani innych dochodów, niż te które wykazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd wziął pod uwagę, że środki pozostające do dyspozycji Skarżącej (1.306,09 zł netto) w całości zostają wydatkowane na utrzymanie rodziny. Zestawienie tej kwoty z kwotą wymagalnych kosztów sądowych (wpis od skargi w kwocie 100 zł) oraz kwotą wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (stawka minimalna w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji 240 zł) pozwala stwierdzić, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a. stwierdza, że zasadne jest zatem przyznanie Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie adwokata.