III SA/Wa 175/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi A. P. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. P. i A. K. kwotę 190 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Z akt sprawy wynikało, iż decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Prezydent W. ustalił A. K. – P. i A. P. (dalej: "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2007 r. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (działka ewidencyjna 16/2 z obrębu 3-09- 01) na kwotę 650,00 zł. Organ przyjął, że przedmiotem opodatkowania w 2007 r. był: budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 232,25 m2, budynek tzw. pozostały 61,52 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 881, 00 m2. 2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezydent W. uchylił decyzję własną z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie wysokości wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 r. i ustalił wysokość podatku od nieruchomości na 2007 r. za w/w nieruchomość na kwotę 689,00 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej w dniach 11-25 lutego 2008 r. w zakresie ustalenia stanu własności, stanu posiadania oraz podstaw opodatkowania gruntów, budynków i budowli na przedmiotowej nieruchomości ustalono inny stan faktyczny, co skutkowało wznowieniem postępowania w sprawie wysokości wymiaru podatku od ww. nieruchomości na 2007r. Organ przyjął za podstawę opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 251,00 m2, (213,50 m2 plus 37,50 m2) oraz grunty pozostałe o powierzchni 881,00 m2. Do podstawy opodatkowania w zakresie "budynków pozostałych" zaliczono budynek garażowy i komórki o powierzchni 66,55 m2 (56,50 m2 plus 10,05 m2). 3. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o wydanie decyzji z zastosowaniem dla garażu stawki jak dla budynków mieszkalnych. Wskazali, że budynki garażowe oraz komórki lokatorskie nie stanowią przedmiotu odrębnej własności, a jedynie stanowią pomieszczenia przynależne do konkretnych lokali mieszkalnych oraz, że są dla tych lokali mieszkalnych założone odrębne księgi wieczyste, co wynika z rejestru gruntów, budynków i lokali. Podnieśli, że o kwalifikacji budynku, a co za tym idzie wysokości zastosowanej stawki podatku, decyduje faktyczny sposób wykorzystywania budynku, a nie jego pierwotne przeznaczenie. Zdaniem Skarżących organ I instancji błędnie przyjął, iż budynek garażowy i komórki jest kwalifikowany jako tzw. budynki pozostałe. Według Skarżących sporny budynek garażowy i komórki jako pomieszczenie przynależne do poszczególnych lokali winien być policzony wg stawki dla budynku mieszkalnego. Podnieśli, że w odniesieniu do miejsca postojowego winna mieć zastosowanie stawka właściwa dla budynku mieszkalnego, zgodnie z faktycznym wykorzystywaniem tego lokalu. Miejsce postojowe jest funkcjonalnie związane z lokalem mieszkalnym i funkcja ta nie uległa zmianie. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO") decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO powołał się na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 do 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 630 t.j. dalej jako "u.p.o.l."). Organ odnosząc się do zarzutu w zakresie zastosowania nieprawidłowej stawki dla garażu w budynku mieszkalnym powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2268/10. Zaznaczył, iż w uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a więc faktycznego wykorzystywania budynku na cele mieszkalne. Nie ma więc podstaw do opodatkowania miejsca postojowego stawką właściwą dla budynków mieszkalnych. Organ podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w kilkunastu innych wydanych w tym samym przedmiocie wyrokach wywiódł, że garaż (udział) umiejscowiony jako odrębny przedmiot własności w większej całości - budynku mieszkalnym z własną księgą wieczystą nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, ani ich części, gdyż nie sposób zaliczyć go do obiektów tego rodzaju, zarówno z funkcjonalnego, jak i prawnego punktu widzenia. Lokal o innym przeznaczeniu niż mieszkalne (garaże) powinien być opodatkowany wg stawki przewidzianej dla budynków (ich części) pozostałych. W związku z powyższym Organ uznał, do garażu i przynależnej do niego komórki, nie może mieć zastosowanie stawka właściwa dla budynku mieszkalnego. 5. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie: a) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit "a" i "e" u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię, b) art. 2 ust 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię c) art. 194 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej jako "ustawa Ord. pod."). W uzasadnieniu skargi wskazali, iż Organ II instancji przy opodatkowaniu pomieszczeń garażowych i komórek błędnie zakwalifikował je do tzw. budynków "pozostałych", które prawnie i faktycznie stanowią część przynależną odpowiednio lokalu mieszkalnego nr 1 i nr 3 w W. przy ul. [...], co stoi w sprzeczności z treścią aktów notarialnych z 2005 r. i 2006 r. i odpisami z ksiąg wieczystych lokali mieszkalnych. Zaznaczyli, iż z treści kartotek ww. lokali mieszkalnych wynika, iż sporne pomieszczenia garażowe stanowią cześć przynależną lokali mieszkalnych, co w świetle z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) nie powinno budzić wątpliwości o kwalifikacji przynależności do budynku mieszkalnego. Zdaniem Skarżących Organ nie przeprowadził przeciwdowodu z treści odpisów ksiąg wieczystych lokali mieszkalnych nr 1 i 3 oraz treści obu aktów notarialnych z 2005 r. i 2006 r. w kontekście danych wynikających w ewidencji gruntów i budynków, tj. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skarżący zarzucili, iż Organ dokonał błędnej wykładni art. 2 ust 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali pomimo treści kartoteki lokalów mieszkalnych i treści aktów notarialnych polegającej na braku zakwalifikowania spornych garaży jako części składowych danego lokalu mieszkalnego, mimo iż mogą przynależeć choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal. Podnieśli, iż sporny budynek garażowy stanowi przedmiot odrębnej własności, który jest w całości pomieszczeniem przynależnym do konkretnych lokali mieszkalnych oraz, że są dla tych lokali mieszkalnych założone odrębne księgi wieczyste. W ocenie Skarżących podstawę prawną działania organu stanowić winien art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.p.o.l. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, iż kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Zarzucili, iż Organ w zaskarżonej decyzji błędnie zinterpretował treść uzasadnienia wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010r. o sygn. akt III SA/Wa 2268/10 i nie uwzględnił faktu, iż wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej garażu podziemnego wielostanowiskowego, który stanowił odrębny przedmiot własności. Skarżący wskazali, iż w przedmiotowej sprawie dwa sporne pomieszczenia garażowe nie mogą być przedmiotem samodzielnego obrotu, gdyż prawnie są związane z dwoma samodzielnymi lokalami mieszkalnymi posiadającymi odrębne księgi wieczyste. Dlatego zgodnie z ww. wyrokiem powinny być zakwalifikowane wg stawki podatku przewidzianej jak dla budynków mieszkalnych. 6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. 7. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości narusza przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. 8. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest sposób opodatkowania budynku garażowego, w którym znajdują się dwa garaże nr 1 i nr 2 o pow. 56,5m². Jak wynikało z akt sprawy garaże te w całości stanowią część przynależną lokalu mieszkalnego nr 1 i nr 3. Organy podatkowe zakwalifikowały powyższy budynek wraz z wydzielonymi miejscami garażowymi jako budynek "pozostały", który jest opodatkowany wyższą stawką podatkową. Skarżący nie godząc się z powyższym stanowiskiem podnieśli, iż stanowiące ich własność garaże prawnie i faktycznie stanowią część przynależną odpowiednio lokalu mieszkalnego nr 1 i nr 3 w W. przy ul. [...]. W ocenie Skarżących organy podatkowe nie wzięły pod uwagę treści aktów notarialnych z 2005 r. i 2006 r. i odpisów z ksiąg wieczystych lokali mieszkalnych. Sąd w przedmiotowym sporze przyznał rację Skarżącym. 9. Z akt spraw wynikało, iż Skarżący złożyli w dniu 3 stycznia 2008 r. wypełniony druk IN-10 "informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych", w którym to dokumencie wyraźnie wskazano, iż przynależne do lokali mieszkalnych dwa garaże o pow. 56, 5 m² winny być opodatkowane wg. stawki jak dla budynków (lokali) mieszkalnych. Deklaracja ta została rozszerzona na rok 2006 i 2007 stosownym oświadczeniem strony Skarżącej. Ponadto w aktach sprawy postępowania Skarżący złożyli dwa akty notarialne z dnia 3 października 2005 r. i z dnia 16 października 2006 r. Rep. A Nr [...] - oświadczenie o ustanowieniu odrębnej własności lokali nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], z którego treści wynikało, iż: w skład lokalu mieszkalnego nr 1 o pow. użytkowej 54,15 m² usytuowanego na parterze składającego się z dwóch pokoi, kuchni, holu i łazienki z wc wchodzi przynależy do tego lokalu garaż nr 2 o pow. 26,5 m² (sporny), w skład lokalu mieszkalnego nr 3 o pow. użytkowej 71,35 m² usytuowanego na I parterze składającego się z trzech pokoi, kuchni, holu i łazienki z wc wchodzi przynależy do tego lokalu garaż nr 1 o pow. 30,0 m² (sporny). Dla obu ww. lokali mieszkalnych wraz ze wskazanymi przynależnościami są założone odrębne księgi wieczyste [...] i [...]. W ocenie Sądu z treści kartotek tych lokali mieszkalnych wynika, iż sporne pomieszczenia garażowe stanowią cześć przynależną lokali mieszkalnych, co w świetle z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie powinno budzić wątpliwości o kwalifikacji przynależności do budynku mieszkalnego. W kontekście treści kartotek lokali i treści ksiąg wieczystych przedmiotowych lokali podnieść należy, iż organy podatkowe nie odniosły się w uzasadnieniu rozstrzygnięć do wskazywanych przez Skarżących odpisów ksiąg wieczystych lokali mieszkalnych nr 1 i 3 oraz treści obu aktów notarialnych z 2005 r. i 2006 r. W ocenie Sądu z analizy zaskarżonych decyzji wynika, iż organy podatkowe pominęły w swoich rozważaniach wpływ kwestii formalnych na możliwość opodatkowania garaży przynależnych do lokali mieszkalnych. W ocenie Sądu brak jakiejkolwiek uwagi ze strony organów w tym przedmiocie przyczynił się do dokonania niewłaściwej wykładni przepisów dotyczących opodatkowania budynków o charakterze mieszkalnym jak i "pozostałych". Przytoczone przez SKO orzecznictwo w swej istocie dotyczy innego zdarzenia prawnego, czego nie dostrzeżono wydając zaskarżoną decyzję. W tym zatem zakresie Sąd uznał, iż organy podatkowe nie odniosły się do istniejącego w sprawie materiału dowodowego; czym naruszyły ogólne zasady postępowania podatkowego. 10. Sąd uznał również, iż stanowisko Strony skarżącej jest słuszne w świetle art. 2 ust. 2, ust. 4 ustawy o własności lokali. Organ nie zbadał niniejszej sprawy pod kątem wykładni ww. przepisów (pomimo otrzymania od Skarżących kartoteki lokalów mieszkalnych i aktów notarialnych) i nie zakwalifikował spornych garaży jako części składowych danego lokalu mieszkalnego co wynikało jednoznacznie z treści aktów notarialnych. W kontekście powyższego podnieść należy, iż części składowe mogą przynależeć do lokalu mieszkalnego choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal. Podnieść także należy, iż w art. 2 ust. 4 powołanej ustawy wskazano, iż do samodzielnego lokalu należą jego części składowe, którymi są pomieszczenia przynależne do lokalu. Zgodnie z tym przepisem w skład lokalu mogą wchodzić, oprócz pomieszczeń głównych, także pomieszczenia przynależne. Pomieszczenia te są częściami składowymi lokalu. Oznacza to, że właściciel lokalu jest również właścicielem części składowych. Powierzchnia pomieszczeń przynależnych wliczana jest do powierzchni lokalu mieszkalnego. Do pomieszczeń przynależnych zalicza się piwnicę, strych, komórkę i garaż. Należy przez to rozumieć, że pomieszczeniami przynależnymi mogą być również pomieszczenia o innych funkcjach, które wraz z lokalem mają tego samego właściciela. Warto wskazać, że zgodnie z ustawą o własności lokali kryteriów pomieszczenia przynależnego nie spełnia miejsce postojowe w wielostanowiskowym garażu lub na parkingu. Takie stanowisko zajął również Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 14 grudniu 2005 r., sygn. akt SK 24/05. Mimo że ustawa o własności lokali wymienia garaż jako jedno z pomieszczeń przynależnych do lokalu, to należy pamiętać, że nie zawsze tak będzie. Garaż bowiem może być samodzielnym lokalem użytkowym lub częścią nieruchomości wspólnej. W tym drugim przypadku jest to np. garaż wielostanowiskowy z wyznaczonymi miejscami postojowymi, który znajduje się w budynku mieszkalnym i nie stanowi samodzielnego lokalu użytkowego. Taki pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt VI ACa 661/06. Powyższe orzeczenia nie dotyczą jednakże sytuacji, w których na podstawie aktów notarialnych garaże są oznaczone, jako części składowe samodzielnych lokali mieszkalnych. Podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie dwa pomieszczenia garażowe nie mogą być przedmiotem samodzielnego obrotu, gdyż prawnie są związane z dwoma samodzielnymi lokalami mieszkalnymi posiadającymi odrębne księgi wieczyste. Zważywszy powyższe Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie garaże stanowiące część składową lokali mieszkalnych powinny być opodatkowane stawką podatku przewidzianej dla tych lokali. Tym samym stanowisko organów podatkowych naruszało przepisy prawa materialnego dotyczące stawek podatku od nieruchomości. 11. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.