III SA/Wa 1752/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-07
Skład orzekający: Sylwester Golec, Piotr Przybysz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji może być podstawą do kwestionowania legalności wszczęcia egzekucji lub prawidłowości jej prowadzenia, a także czy niedoręczenie tytułu wykonawczego stanowi podstawę do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że w skardze na czynność egzekucyjną można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące legalności dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie kwestionować legalność wszczęcia egzekucji czy jej prowadzenia. Niedoręczenie tytułu wykonawczego stanowi podstawę do wniosku o umorzenie egzekucji, a nie do skargi na czynność egzekucyjną. Obowiązek stosowania środka najmniej uciążliwego może być przedmiotem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy, a nie skargi z art. 54.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze wobec Z. D. z tytułu podatku VAT. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości wspólnej małżonków. Z. D. wniósł skargę na tę czynność, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Z. D. złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej też "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny") wystawił w dniu 6 listopada 2015 r. tytuły wykonawcze numer SM [...] i SM [...] wobec Z. D. (dalej też "Skarżący", "Zobowiązany" albo "Strona") z tytułu podatku od towarów i usług za 01-06/2013 r., w łącznej kwocie należności głównej 108 343 zł oraz kwocie odsetek 24 841, 80 zł. W części B tytułów wykonawczych wskazano M. D., małżonkę Zobowiązanego, jako odpowiedzialną majątkiem wspólnym.
W toku podjętych czynności Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 6 października 2016 r. dokonał zajęcia nieruchomości wspólnej małżonków Z. i M. D., położonej w miejscowości C., gmina P., obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] ("Nieruchomość").
Zobowiązany wniósł skargę na powyższą czynność egzekucyjną, zarzucając jej naruszenie art. 110c § 1 w zw. z art. 7 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej ""upea" albo "ustawa"), poprzez zajęcie Nieruchomości w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw, co czyni dokonaną czynność sprzeczną z przepisami prawa, a także naruszenie art. 110c § 2 upea, poprzez niedoręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. NUS oddalił powyższą skargę.
Strona wniosła na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie, zarzucając przedmiotowemu postanowieniu naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "Kpa"), poprzez brak przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego i wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w efekcie doprowadziło do przyjęcia, że Organ egzekucyjny dokonując zaskarżonej czynności nie dopuścił się naruszenia art. 110c § 1 w zw. z art. 7 oraz art. 11c § 2 ustawy. Skarżący zarzucił też naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa, poprzez brak należytego i wyczerpującego uzasadnienia skarżonego postanowienia oraz brak wyjaśnienia podstawy oddalenia skargi.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej też "DIS" albo "Organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu DIS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Organ egzekucyjny wystosował wezwanie, o którym mowa w art. 110c ustawy, wzywając Zobowiązanego, w treści zawiadomienia o zajęciu nieruchomości z dnia 6 października 2016r., do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, wymienionych w nim należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości Nieruchomości. Wskazano, iż przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 10 października 2016 r. Z kolei odpisy tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 19 listopada 2015 r. Organ odwoławczy ocenił, że zgodnie z art. 110c § 2 upea brak było podstaw do ponownego ich doręczania wraz z przedmiotowym zawiadomieniem. Przytoczono, iż w dniu 6 października 2016 r. został złożony elektroniczny wniosek, o którym mowa w art. 110c § 3 upea, o wpis do księgi wieczystej, któremu nadano numer [...]. Ponadto Zobowiązany został pouczony o skutkach dokonanej czynności egzekucyjnej zajęcia Nieruchomości oraz o prawie do złożenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, skargi na przedmiotową czynność egzekucyjną.
DIS nie dopatrzył się w wydanym postanowieniu wskazywanych przez Zobowiązanego naruszeń art. 7, 77 § 1 oraz 80 Kpa, ponieważ Organ egzekucyjny poprawnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie oraz dokonał prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawierało, zdaniem Organu Odwoławczego, wyczerpujące wyjaśnienia powodów, dla których Organ egzekucyjny oddalił przedmiotową skargę, zgodnie z art. 107 § 3 oraz art. 11 Kpa.
Skarżący, nie godząc się z powyższym postanowieniem, złożył skargę do Sądu, zarzucając postanowieniu naruszenie:
a) art. 110c § 1 w zw. z art. 7 ustawy, poprzez zajęcie Nieruchomości w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw, co czyni dokonaną czynność Organu egzekucyjnego sprzeczną z przepisami prawa;
b) art. 110c § 2 upea, poprzez nieprawidłowe doręczenie Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, co podważa prawidłowość podjętych czynności przez Organ egzekucyjny;
c) art. 7 § 2 i § 3 upea, poprzez pominięcie ogólnych zasad postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie i niezastosowanie przez Organ egzekucyjny środka najmniej uciążliwego;
d) art. 23 § 1, 2 i 4 w zw. z art. 29 § 1 upea, poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli przestrzegania przepisów prawa przez Organ egzekucyjny, jakim jest DIS w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, iż nie otrzymał odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia Organu egzekucyjnego o zajęciu Nieruchomości. Skarżący stwierdził też, że w postępowaniu egzekucyjnym należy unikać sprawiania zobowiązanemu niepotrzebnych dolegliwości i wyrządzania szkód. Odnosząc się do przedmiotowego postępowania Strona zauważyła, że NUS dokonał również zajęcia ruchomości oraz rachunków bankowych i winien poprzestać na tych środkach.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego, w skardze na czynność egzekucyjną (art. 54 upea) można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne skierowane przeciwko legalności dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, nie można natomiast kwestionować legalności wszczęcia egzekucji, prawidłowości jej prowadzenia, nie można też zgłaszać zastrzeżeń, dla których przewidziany jest inny środek ochrony prawnej, np. zarzuty z art. 33, wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji albo wniosek u umorzenie postępowania. W egzekucji administracyjnej obowiązuje bowiem zasada niekonkurencyjności środków ochrony, co oznacza, że poszczególne środki, na zasadzie wyłączności, służą zwalczaniu konkretnych wadliwości tego postępowania.
Pierwszy zarzut Skarżącego dotyczył naruszenia przez Organy art. 110c ustawy. Nie można się zgodzić z tym zarzutem. Odpis tytułu wykonawczego Skarżący otrzymał bowiem w dniu 19 listopada 2015 r. (k. 5 akt egzekucyjnych), toteż nie było podstaw do ponownego doręczania tytułu na podstawie art. 110c § 2 zdanie drugie upea. Z kolei, jak także wynika z akt (k. 14, 14v), w dniu 10 października 2016 r. żona Skarżącego odebrała zawiadomienie o zajęciu Nieruchomości.
Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że niedoręczenie tytułu wykonawczego stanowi podstawę do złożenia wniosku o umorzenie egzekucji z powodu jej niedopuszczalności (art. 59 § 1 pkt 7 ustawy), a nie do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Prowadzenie egzekucji powinno być skuteczne. Z art. 7 ust. 2 ustawy rzeczywiście wynika obowiązek stosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, ale jego ewentualne naruszenie może być jedynie przedmiotem zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy, a nie skargi z jej art. 54.
W tej sytuacji za chybiony uznany być musi także stwierdzenie zawarte w skardze do Sądu, że Dyrektor nie dopełnił obowiązku kontroli przestrzegania prawa przez Naczelnika.
Z tych względów, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd oddalił skargę.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło