III SA/Wa 1757/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. R. od postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1757/18 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z innymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2012 r. postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi i odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący – S. R. pismem z 12 czerwca 2018r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2018r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu z innymi członkami zarządu i spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") od stycznia do listopada 2012r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że w maju 2017r. przeszedł zawał serca i operację wszczepienia bajpasów. Po trzynastu miesiącach od operacji nadal ma niezrośnięty mostek. Leczy się psychiatrycznie z powodu depresji i stanów lękowych. Posiada rozdzielność majątkową z żoną, która użycza mu pokój do zamieszkania. Nie posiada majątku. Otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 2.000 zł. Ponosi koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości 1.100 zł, koszty wyżywienia – 500 zł, koszty zakupu kosmetyków i środków czystości – 150 zł, koszty zakupu odzieży – 100 zł oraz opłaty za telefon – 30 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał wyciągi z rachunku bankowego, rachunek zakupu leków na 195,04 zł, umowę majątkową małżeńską, informację o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za 2017 r., oraz dokumentację dotyczącą stanu zdrowia Skarżącego. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 17 października 2018r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że po odliczeniu od otrzymywanego przez Skarżącego świadczenia ZUS - 2.467,48 zł, miesięcznych wydatków na leki i leczenie, wyżywienie, kosmetyki i środki czystości oraz odzież i telefon, do dyspozycji Skarżącego pozostaje miesięcznie 587,48 zł. Starszy referendarz sądowy podniósł w uzasadnieniu postanowienia, że mimo wezwania Skarżący nie nadesłał dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową jego żony natomiast rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Skarżący w sprzeciwie z [...] października 2018r. uznał, że ww. postanowienie jest przedwczesne i pociąga za sobą daleko idące skutki przez odmówienie Skarżącemu prawa do Sądu. Skarżący oświadczył, że utracił tymczasowo przyznane świadczenie ZUS. Obecnie będzie otrzymuje rentę w kwocie minimalnej z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy, a jego żona nie utrzymuje go, a jedynie udostępnienia mu lokal, więc nie ma możliwości przedstawienia jej sytuacji materialnej. Do sprzeciwu Skarżący dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 12 października 2018 r. o niezdolności do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, w myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku dokładne dane obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeśli przedstawione okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. Sąd, po analizie wniosku Skarżącego i biorąc pod uwagę argumentację zawartą w sprzeciwie uznał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia Skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w całości. Zadecydowały o tym w głównej mierze okoliczności podniesione w sprzeciwie. Z uzasadnienia postanowienia Starszego referendarza sądowego wynika, że Skarżący dysponował miesięcznie 587,48 zł - po odliczeniu od świadczenia ZUS (2.467,48 zł) miesięcznych wydatków. Natomiast Skarżący w ww. sprzeciwie oświadczył, że utracił ww. świadczenie ZUS i będzie otrzymywał rentę w minimalnej wysokości z tytułu trwałej częściowej niezdolności do pracy. Do sprzeciwu Skarżący dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 12 października 2018r., które potwierdza, że Skarżący jest trwale częściowo niezdolny do pracy. Zdaniem Sądu utrata ww. świadczenia ZUS znacząco wpłynie na sytuację majątkową Skarżącego, a tym samym na jego możliwości płatnicze. Sąd w związku z tym doszedł do przekonania, że Skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Na obecnym etapie postępowania jedynym wymaganym kosztem sądowym jest wpis sądowy od skargi, w wysokości 500 zł. Za przyznaniem Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na obecnym etapie przemawia okoliczność, że odmowa przyznania prawa pomocy stanowiłaby w rozpoznawanej sprawie naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu, ustanowionego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ta okoliczność spowodowałaby konieczność cofnięcia skargi, bądź ze względu na nieuiszczenie wpisu jej odrzucenie. W konsekwencji obiektywnie uniemożliwiłoby to Skarżącemu doprowadzenie do kontroli zaskarżonej decyzji (realizację prawa do sądu). Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.