III SA/Wa 1758/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-05
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała, że poniesienie tych kosztów pociągnęłoby za sobą uszczerbek w jej utrzymaniu lub utrzymaniu rodziny. W niniejszej sprawie, pomimo przedstawionych przez skarżącego wydatków, jego łączny dochód z żoną pozwalał na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący argumentował, że jego emerytura w wysokości 1.693 zł netto, przy wspólnych dochodach z żoną (emerytura 624,91 zł), nie pozwala na pokrycie kosztów utrzymania domu i innych wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Przedstawił szczegółowy wykaz wydatków, w tym ratę kredytu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku z tytułu nabycia części nieruchomości w drodze zasiedzenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący W. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.693 zł netto, z której to kwoty samodzielnie pokrywa koszty utrzymania domu, w tym koszty jedzenia, lekarstw, środków czystości i rachunków w skali ok. 600 zł miesięcznie. Skarżący przedstawił szczegółowy wykaz wydatków wśród których wymienił: ogrzewanie – 150 zł, prąd – 120 zł, podatek od nieruchomości – 54 zł (na 3 m-ce), wodę i środki czystości – 130 zł, śmieci – 50 zł, leki 150 zł. Z uzyskiwanego dochodu Skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności w wydatkach. Nie posiada żadnych oszczędności ani majątku (zarówno nieruchomości, jak i ruchomości). Skarżący zamieszkuje wraz z żoną, której dochód stanowi emerytura w wysokości 624,91 zł. Skarżący przedstawił przekaz pocztowy, potwierdzenie wpłaty gotówkowej, paragon, fakturę za energię elektryczną, wywóz odpadów, decyzję przyznającą emeryturę, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, zeznanie podatkowe za 2012 r. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że posiada kredyt którego rata miesięczna wynosi 176 zł. Nabył zajmowaną nieruchomość na skutek zasiedzenia. Wszelkie obciążenia finansowe związane z użytkowaniem i posiadaniem tej nieruchomości spoczywają na Skarżącym, gdyż współwłaściciel jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący przedstawił potwierdzenie wpłaty gotówkowej, dokumenty obrazujące wydatki, decyzję o waloryzacji emerytury.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Innymi słowy, jeżeli poniesienie tych kosztów pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu strony i jej rodziny, strona ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa, a po wykazaniu, że powyższe okoliczności rzeczywiście zachodzą, pomoc taka będzie jej przyznana.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Z nadesłanych materiałów wynika, że źródłem utrzymania Skarżącego jest emerytura w wysokości 1.693,81 zł netto. Emeryturę pobiera także żona Skarżącego. Wynosi ona 697,09 zł. Łączny ich dochód wynosi zatem 2.390,90 zł. Koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie 795,80 zł. I tak rata miesięczna kredytu wynosi 176 zł, podatek od nieruchomości ok. 18 zł (56 zł/3 m-ce), wydatki na leki 150 zł, telefon i telewizję 151,80 zł, opłata za energię elektryczną 120 zł, wywóz odpadów stałych 50 zł, wywóz nieczystości płynnych 130 zł. Jakkolwiek wśród wydatków Skarżący wymienił także ogrzewanie w kwocie 150 zł, niemniej wezwany do nadesłania kopii rachunków obrazujących wysokość tego wydatku wezwania tego nie wypełnił.
Z powyższego wyliczenia wynika więc, że po opłaceniu udokumentowanych kosztów utrzymania domu Skarżącemu pozostaje jeszcze do dyspozycji kwota ok. 1.600 zł. Zdaniem referendarza sądowego z kwoty tej Skarżący jest w stanie wygospodarować środki potrzebne na pokrycie wpisu od skargi w kwocie 182 zł – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego. Referendarz sądowy uznał mianowicie, że zapłata powyższej kwoty nie wywoła negatywnego wpływu na możliwość utrzymania Skarżącego i jego żony. Co prawda uiszczenie tej kwoty - jak każdy wydatek finansowy - powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach, niemniej zmian tych i oszczędności Skarżący ma możliwość dokonać, a wygospodarowanie kwoty 182 zł nie odbędzie się kosztem zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. W każdym bądź razie Skarżący nie wykazał nadzwyczajnych wydatków, które obciążałyby jego domowy budżet. Wskazał jedynie, że nie jest w stanie "poczynić oszczędności we własnych wydatkach, nie przekraczając granic zabezpieczenia koniecznych kosztów skromnego utrzymania siebie i rodziny".
Z tych względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżący nie przesłał wyciągów z rachunków bankowych, nie wskazał także jakoby ich nie posiadał.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło