III SA/Wa 176/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-03
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Agnieszka Krawczyk, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli koszty te zostały już wyegzekwowane przed złożeniem wniosku o ich umorzenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, które zostały już w całości wyegzekwowane przed złożeniem wniosku o ich umorzenie, jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych dotyczy jedynie kosztów, które nie zostały jeszcze ściągnięte, co potwierdza brzmienie art. 64e § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7K wykazując podatek do wpłaty, z czego część nie została zapłacona. Po otrzymaniu upomnienia i wystawieniu tytułu wykonawczego, koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane z rachunku bankowego spółki. Spółka złożyła wniosek o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych, powołując się na art. 64e § 1 pkt 4 u.p.e.a. Organy egzekucyjne umorzyły postępowanie w sprawie wniosku, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ koszty zostały już wyegzekwowane. Spółka zaskarżyła postanowienia organów do WSA, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi H. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych oddala skargę
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 25 lipca 2014r. "H." Sp. z o.o. SKA (dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "Strona") złożyła w Urzędzie Skarbowym w W. deklarację VAT - 7K za II kwartał 2014r., w której wykazała kwotę podatku od towarów i usług do wpłaty w wysokości 144.063.457 zł. W tym samym dniu Strona dokonała wpłaty kwoty 133.163.457 zł na rachunek Urzędu Skarbowego.
W dniu 4 sierpnia 2014r. do Spółki wpłynęło upomnienie z dnia 29 lipca 2014r. Nr [...] wzywające do zapłaty pozostałej kwoty podatku. Następnie w dniu 12 sierpnia 2014r. wystawiono tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący niezapłaconą przez Stronę część ww. zobowiązania podatkowego w kwocie 10.900.000 zł. W tym samym dniu do Banku [...] S.A. wpłynęło wystawione na podstawie ww. tytułu wykonawczego zawiadomienie z dnia 12 sierpnia 2014r. Nr [...] cz. Nr [...], zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Ww. zawiadomienie i odpis tytułu wykonawczego doręczono Stronie, za pośrednictwem poczty, w dniu 14 sierpnia 2014r. Bank działając w dniu 19 sierpni 2014r. i w dniu 20 sierpnia 2014r. przekazał żądaną kwotę podatku i odsetek oraz kosztów egzekucyjnych.
Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2014r. Skarżąca wystąpiła o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych na zasadzie przewidzianej w art. 64e § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), tj. w części stanowiącej opłatę za czynności egzekucyjne przewidzianą w 64e § 1 pkt 4 ww. ustawy. W uzasadnieniu wniosku Spółka przytoczyła okoliczności faktyczne sprawy i podniosła, że nie uiściła w terminie części zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wynikającego z terminowo złożonej deklaracji VAT - 7K za II kwartał 2014r. w kwocie 10.900.000 zł, gdyż nie dysponowała środkami finansowymi na jego zapłatę, co było spowodowane przyczynami - zdaniem Strony - w zasadniczej mierze od niej niezależnymi. Wskazała, iż za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w części wynikającej z naliczonej opłaty egzekucyjnej przemawia ważny interes publiczny, gdyż koresponduje z zasadą demokratycznego państwa prawa, albowiem w ocenie Strony, obciążenie opłatą egzekucyjną jest w istocie dodatkową sankcją finansową (poza odsetkami od zaległości). Równocześnie przy tym Spółka nie kwestionuje, iż prawo nie daje organowi egzekucyjnemu możliwości miarkowania wysokości opłaty egzekucyjnej.
Postanowieniem z dnia 15 września 2014r. znak [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") umorzył postępowanie w sprawie częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych wynikających z tytułu wykonawczego z dnia 12 sierpnia 2014r. Nr SM [...], tj. kosztów egzekucyjnych w części stanowiącej opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 547.687,67 zł, w uzasadnieniu wskazując motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Skarżąca w zażaleniu z dnia 25 września 2014r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W zażaleniu postawiono zarzut wadliwości formalnoprawnej postanowienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. polegającej na wadliwym zastosowaniu przepisu art. 105 u.p.e.a. w związku z wadliwą wykładnią przepisu art. 64e § 1 i § 2 ww. ustawy polegającą na uznaniu, że możliwość rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest determinowana datą, w jakiej koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że w sprawie wniosku Spółki spełniona został hipoteza art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; dalej: "kpa").
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem znak [...] z dnia 31 października 2014r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIS wskazał, że istotą sporu jest to, w jakiej chwili dochodzi do bezprzedmiotowości postępowania wszczynanego na wniosek zobowiązanego o umorzenie kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64e u.p.e.a.
Wskazał, że NUS w stanie faktycznym istniejącym w przedmiotowej sprawie przyjął, że mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, gdyż Spółka nie może ubiegać się w dniu 5 września 2014r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przed dniem złożenia wniosku, które zakończyło się w dniu 21 sierpnia 2014r., z uwagi na fakt, iż przedmiotowa należność w postaci kosztów egzekucyjnych została w całości wyegzekwowana, co z kolei powoduje, że nie można umorzyć kosztów postępowania egzekucyjnego, które zostały uregulowane.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w rozpatrywanej sprawie wyrażony przez organ egzekucyjny pogląd o bezprzedmiotowości postępowania nie narusza prawa. Koszty egzekucyjne, których umorzenia domaga się Strona, nie istniały, bowiem w dacie wpływu wniosku Spółki do Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. W związku z powyższym, skoro przedmiotowy wniosek o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego wpłynął do organu egzekucyjnego po wygaśnięciu samego zobowiązania z tytułu kosztów egzekucyjnych, to postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na mocy art. 105 § 1 kpa, gdyż jest bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, które zostały już wyegzekwowane.
DIS wskazał, że wykładnia art. 64e u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych dotyczy jedynie kosztów, które nie zostały jeszcze ściągnięte. Za taką interpretacją w szczególności przemawia brzmienie art. 64e § 2 pkt 1 i pkt 3 ww. ustawy, gdyż pkt 1 jako przesłankę umorzenia kosztów wskazuje stwierdzoną nieściągalność, zaś ściągnięcie kosztów jest zaprzeczeniem wystąpienia przesłanki nieściągalności, jak też użyty w pkt 3 zwrot "spowodowałoby", co należy odnosić do przyszłego ewentualnego ściągnięcia kosztów. Wskazał, że powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia z dnia 24.03.201 Or., sygn. akt I SA/G1 672/09).
DIS odnosząc się do argumentacji zażalenia, podzielił pogląd, iż zobowiązany, w przypadku prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego nie ma wpływu na chwilę, w której zostaną od niego koszty egzekucyjne pobrane, jednakże zauważył, iż w przedmiotowej sprawie nie było tak, że Spółka nie miała żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, a także pobranie kosztów egzekucyjnych z rachunku bankowego.
DIS zwrócił również uwagę, iż z treści wniosku Strony wynika, że już przed datą złożenia deklaracji VAT- 7K za II kwartał 2014r. miała wiedzę o tym, iż nie będzie dysponować wystarczającymi środkami finansowymi na terminową zapłatę przedmiotowego zobowiązania w całości, w związku z czym mogła działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p.") złożyć wniosek bądź o odroczenie terminu zapłaty podatku bądź o jego rozłożenie na raty. Skorzystanie przez Stronę z ww. możliwości i ewentualne wydanie decyzji o odroczeniu terminu zapłaty zobowiązania podatkowego lub jego rozłożeniu na raty, spowodowałoby - przy terminowym wywiązaniu się z warunków wynikających z decyzji, na mocy której doszłoby do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego - iż nie doszłoby do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i w efekcie obciążenia Strony przedmiotowymi kosztami egzekucyjnymi. Spółka nie skorzystała jednak z przewidzianej prawem możliwości i wniosku takiego nie złożyła, czym pozbawiła się możliwości uniknięcia obciążenia kosztami egzekucyjnymi.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił także, iż upomnienie z dnia 29 lipca 2014r. Nr [...] wzywające do zapłaty pozostałej kwoty podatku wpłynęło do Spółki w dniu 4 sierpnia 2014r. W upomnieniu tym zawarta była informacja, iż niewykonanie obowiązku we wskazanym terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wskutek czego powstanie obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, które zaspokajane są w pierwszej kolejności. Zatem od chwili doręczenia ww. upomnienia zobowiązana Spółka miała świadomość, iż nieuiszczenie pozostałej do zapłaty kwoty zaległego podatku spowoduje określone skutki faktyczne i prawne, i w efekcie może doprowadzić do obciążenia Strony przedmiotowymi kosztami postępowania egzekucyjnego.
DIS zauważył również, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i odpis tytułu wykonawczego doręczono Stronie, za pośrednictwem poczty, w dniu 14 sierpnia 2014r., zaś wniosek z dnia 26 sierpnia 2014r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych został nadany na poczcie dopiero w dniu 4 września 2014r., czyli 21 dni po pozyskaniu przez zobowiązaną Spółkę wiedzy, o tym w jakiej wysokości koszty egzekucyjne zostały przez organ egzekucyjny ustalone.
Pobrania z rachunku bankowego zostały wykonane przez bank w dniu 19 sierpnia 2014r. i w dniu 20 sierpnia 2014r. Spółka miała zatem czas, pomiędzy nabyciem wiedzy o wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, a ich faktycznym pobraniem, na złożenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, bowiem znała już ich wysokość, i czego nie uczyniła, nadając na poczcie stosowny wniosek dopiero w dniu 04.09.2014r., czyli już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w całości.
Organ zauważył także, że Spółka nie złożyła również wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak też nie wniosła zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła wadliwość formalnoprawną polegającą na wadliwym zastosowaniu przepisu art. 105 kpa w związku z wadliwą wykładnią przepisu art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a., polegającą na uznaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej, że możliwość rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych jest determinowana datą, w jakiej koszty egzekucyjne zostaną wyegzekwowane, co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, że w sprawie wniosku Skarżącego spełniona została hipoteza przepisu art. 105 § 1 kpa i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia NUS.
W uzasadnieniu skargi Spółki podniosła, że przyjmując stanowisko organu, który przyjął stanowisko naczelnika za własne i prawidłowe należałoby uznać, że przepis art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. jest przepisem martwym, brak jest zaś racjonalnych podstaw do przyjęcia, że intencją racjonalnego ustawodawcy przyznającego uprawnienie do ubiegania się o umorzenie kosztów egzekucyjnych było wprowadzenie do obowiązującego porządku prawnego martwych przepisów. W każdym bowiem przypadku w jakim dokonywane jest zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, skutek zajęcia następuje z chwilą doręczenia stosownego zawiadomienia dłużnikowi zajmowanej wierzytelności (bank), który ma ustawową powinność wykonania nałożonego na niego obowiązku świadczenia na rachunek organu egzekucyjnego w ściśle określonym terminie. Podmiot w stosunku, do którego majątku prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie ma wpływu na datę, w jakiej bank wykonuje obowiązek wynikający z doręczonego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zdaniem Spółki, oznacza to, że realizacja uprawnienia przewidzianego przepisem art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. w zasadniczy sposób zależy od tego czy bank wykona obowiązek wynikający z doręczonego mu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, jak też od terminu w jakim obowiązek ten został wykonany. Natomiast przyjęta przez NUS wykładnia art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a. stoi w oczywistej opozycji do zasady demokratycznego państwa prawa przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, jak również zasady równości wobec prawa przewidzianej przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Według stanowiska Spółki, podzielając poglądy organu należałoby przyjąć, że wolą ustawodawcy było faworyzowanie dłużników nieposiadających żadnego majątku, z którego mogłaby nastąpić realizacja zajęcia w zakresie kosztów egzekucyjnych, gdyż do tego należałoby sprowadzić stanowisko organu warunkujące możliwość rozstrzygania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych okolicznością nieuregulowania kosztów egzekucyjnych. Spółka wskazała, że w zażaleniu przywołała orzecznictwo, jednak w zaskarżonym postanowieniu nie odniesiono się w żaden sposób do niego.
Zdaniem Strony okoliczność wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych nie może być przeszkodą do merytorycznego orzekania w sprawie ich umorzenia.
Ponadto Skarżąca podniosła, że całkowicie niezrozumiała jest argumentacja organu co do jej bierności i odwoływanie się do okoliczności przesłania upomnienia i możliwości złożenia wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z wyżej wymienionych przesłanek, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Przedmiotem oceny sądowej były postanowienia wydane przez organy egzekucyjne pierwszej i drugiej instancji w trybie art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 23 § 1 i 4 u.p.e.a.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż jest on niemal bezsporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów jak i strony skarżącej. W tym miejscu Sąd wskazuje, iż istota sporu sprowadza się do tego, czy można umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie wniosku o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy koszty, jak i sama należność główna, zostały wyegzekwowane z rachunku bankowego skarżącego w całości przed złożeniem przez Stronę wniosku o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zarówno postanowienie pierwszej instancji, jak również postanowienie drugiej instancji odpowiadają prawu. Organy egzekucyjne w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć przedstawiły, w sposób szczegółowy stan faktyczny sprawy, jak również wyjaśniły dlaczego niemożliwe jest merytoryczne ustosunkowanie się do złożonego wniosku. W materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż w dacie składania wniosku nie istniał już przedmiot postępowania w postaci kosztów egzekucyjnych, ponieważ zostały one wyegzekwowane przez co wygasły. Zdaniem Sądu skoro przedmiotowy wniosek sporządzony w dniu 26 sierpnia 2014 r.(data wpływu do organu egzekucyjnego 5 września 2014 r.) o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego wpłynął do organu po wygaśnięciu zobowiązania to postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe i należało je na mocy art. 105 § 1 Kpa umorzyć.
Sekwencja czynności egzekucyjnych nie jest sporna między Stronami. W dniu 12 sierpnia 2014r. wystawiono tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący niezapłaconą przez Stronę część zobowiązania podatkowego.
W tym samym dniu do Banku [...] S.A. wpłynęło wystawione na podstawie ww. tytułu wykonawczego zawiadomienie z dnia 12 sierpnia 2014r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.
Zawiadomienie i odpis tytułu wykonawczego doręczono Stronie, w dniu 14 sierpnia 2014r.
Bank działając w dniu 19 sierpnia 2014r. i w dniu 20 sierpnia 2014r. przekazał do organu egzekucyjnego żądaną kwotę podatku i odsetek oraz kosztów egzekucyjnych.
Z powyższych okoliczności wynika, iż wniosek Strony z dnia 26 sierpnia 2014r., który jak już wskazano wyżej wpłynął do organu egzekucyjnego 5 września 2014r.po wyegzekwowaniu przez bank zaległości podatkowych.
W ocenie Sądu organ zasadnie stanął na stanowisku, że bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, które zostały już wyegzekwowane.
Wykładnia art. 64e u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych dotyczy jedynie kosztów, które nie zostały jeszcze ściągnięte. W szczególności świadczy o tym treść art. 64e § 2 pkt 1 i pkt 3 ww. ustawy. Pkt 1 jako przesłankę umorzenia kosztów wskazuje stwierdzoną nieściągalność, a ściągnięcie kosztów jest zaprzeczeniem wystąpienia przesłanki nieściągalności. Podobnie użyty w pkt 3 zwrot "spowodowałoby" również należy odnosić do przyszłego ewentualnego ściągnięcia kosztów. Gdyby ustawodawcy zależało na stosowaniu instytucji umorzenia kosztów także do kosztów już wyegzekwowanych, to użyłby słowa "zwrot", a nie umorzenie.
Ponadto podkreślenia wymaga to, iż w przedmiotowej sprawie nie było tak, że skarżący nie miał żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne Zgodzić się trzeba z organami orzekającymi w sprawie, iż z treści wniosku Strony wynika, że już przed datą złożenia deklaracji VAT- 7K za II kwartał 2014r. miała wiedzę o tym, iż nie będzie dysponować wystarczającymi środkami finansowymi na terminową zapłatę przedmiotowego zobowiązania w całości.
Spółka dysponując taką wiedzą, mogła skorzystać z możliwości przewidzianej art. 67a § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa i złożyć wniosek bądź o odroczenie terminu zapłaty podatku bądź o jego rozłożenie na raty. Skorzystanie prze Stronę z ww. możliwości i ewentualne wydanie decyzji o odroczeniu terminu zapłaty zobowiązania podatkowego lub jego rozłożeniu na raty, spowodowałoby - przy terminowym wywiązaniu się z warunków wynikających z decyzji, na mocy której doszłoby do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego - iż nie doszłoby do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i w efekcie obciążenia Strony przedmiotowymi kosztami egzekucyjnymi.
Zobowiązana Spółka nie skorzystała jednak z przewidzianej prawem możliwości i wniosku takiego nie złożyła, czym pozbawiła się możliwości uniknięcia obciążenia kosztami egzekucyjnymi.
Trafnie też zwrócono w zaskarżonym postanowieniu uwagę , iż upomnienie z dnia 29 lipca 2014r. Nr [...] wzywające do zapłaty pozostałej kwoty podatku wpłynęło do Spółki w dniu 4 sierpnia 2014r. W upomnieniu tym zawarta była informacja, iż niewykonanie obowiązku we wskazanym terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wskutek czego powstanie obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, które zaspokajane są w pierwszej kolejności. Ponadto zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i odpis tytułu wykonawczego doręczono Stronie, w dniu 14 sierpnia 2014 r.(okoliczność ta nie jest sporna między Stronami), zaś wniosek z dnia 26 sierpnia 2014r. o umorzenie kosztów egzekucyjnych został nadany na poczcie dopiero w dniu 4 września 2014r., czyli 21 dni po pozyskaniu przez zobowiązaną Spółkę wiedzy, o tym w jakiej wysokości koszty egzekucyjne zostały przez organ egzekucyjny ustalone.
Spółka miała zatem czas, pomiędzy nabyciem wiedzy o wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych, a ich faktycznym pobraniem, na złożenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, bowiem znała już ich wysokość, i czego nie uczyniła, nadając na poczcie stosowny wniosek dopiero w dniu 4 września 2014r., czyli już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego w całości.
Analiza akt sprawy wskazuje też na to, iż skarżąca po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego i doręczeniu mu tytułu wykonawczego nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień jakie daje mu ustawa egzekucyjna, tym samym w ocenie Sądu nie może oczekiwać, że na tym etapie postępowania będą rozpatrywane zarzuty w zakresie ewentualnego niewłaściwego działania organów egzekucyjnych. W ocenie Sądu słusznie podkreślają organy w skarżonych postanowieniach, iż wystawiony tytuł wykonawczy nie tworzył nowego stanu prawnego lecz potwierdzał stan istniejący, sprowadzający się do nie kwestionowanej zaległości podatkowej, której prostą konsekwencją były wdrożone czynności egzekucyjne, a które organ egzekucyjny miał obowiązek przeprowadzić.
Zauważenia również wymaga, iż pomimo bowiem skierowanego do Strony upomnienia, doręczenia tytuł wykonawczego, skarżący nie podejmował żadnych czynności "przeciwegzekucyjnych", nie złożył nawet wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, nie wniósł zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zatem nie korzystał z instrumentów jakie daje ustawa egzekucyjna, a nawet nie wystosował jakiejkolwiek informacji pisemnej do organu egzekucyjnego o przebiegu i stanie sprawy odnoszącej się do przedmiotowej zaległości.
Sąd po analizie akt sprawy stwierdza, iż nie dopatrzył się naruszeń prawa o których mowa jest w przedmiotowej skardze w szczególności naruszenia przepisów Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa, gdyż jak już Sąd wskazał środki prawne określone w u.p.e.a w ocenie Sądu dawały Skarżącemu, możliwość skutecznego kwestionowania podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności.
Zdaniem Sądu w świetle powyższego, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła pierwotna przyczyna bezprzedmiotowości, a co nie dawało podstaw do merytorycznego rozstrzygania w sprawie, brak było bowiem podstawy prawnej do jej załatwienia co do jej istoty. Organ zasadnie za podstawę skarżonego orzeczenia przyjął przepis art. 105 § 1 Kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu.
W sytuacji, gdy doszło bowiem do wyegzekwowania, przy biernej postawie skarżącego, zarówno należności jak i kosztów egzekucyjnych, która w całości zaspokoiła wierzyciela i organ egzekucyjny, niemożliwe było orzekanie o kosztach postępowania egzekucyjnego, a więc wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, bez podważenia legalności wcześniejszych działań organu egzekucyjnego w sprawie zaległości podatkowej. Sąd podkreśla, iż skarżący nie zdołał tych czynności skutecznie podważyć. Ponadto Sąd wskazuje, iż w takim stanie rzeczy organ egzekucyjny nie podejmuje już ani czynności egzekucyjnych, ani innych działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie może zatem orzekać o umorzeniu kosztów postępowania egzekucyjnego, które co należy jeszcze raz podkreślić zostały wyegzekwowane. Tym samym nie można merytorycznie rozpatrywać wniosku o zwrot kosztów postępowania. Postępowanie egzekucyjne osiągnęło swój cel - dochodzona należność została wyegzekwowana wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.
W ocenie Sądu skarżone rozstrzygnięcie było nie tylko zgodne z prawem, ale i racjonalne. W takiej sytuacji nie było w istocie innego rozwiązania niż wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem strony o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego przyjąć należało, że postępowanie w przedmiocie umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego nie mogło być prowadzone po dacie zakończenia egzekucji, w związku z tym było one bezprzedmiotowe, stąd też, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo postąpiły organy nie odnosząc się w sposób merytoryczny do złożonego wniosku.
W myśl art. 18 u.p.e.a., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie do postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach organy obu instancji prawidłowo zastosowały w rozpoznawanej sprawie - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kpa.
Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło