III SA/Wa 1761/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący – M.O. złożył urzędowy formularz PPF, w którym zaznaczył iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że nie pracuje, a działalność gospodarczą zawiesił. Płaci na dziecko dobrowolne alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie, z żoną jest w faktycznej separacji. Nadmienił, że nie posiada majątku, nieruchomości, akcji, obligacji. Skarżący nie przesłał żadnych dokumentów, do złożenia których wezwał go Referendarz sądowy. Postanowieniem z 4 września 2015 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że Skarżący ma możliwość dokonywania opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 1 pkt 2 ww. artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym od Skarżącego kosztem jest wpis sądowy w kwocie 100 zł. Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionej przez niego informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącego, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o nadesłanie odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżący nie wywiązał się. Również nie nadesłał ich łącznie ze złożonym sprzeciwem, mimo iż z postanowienia Referendarza sądowego jednoznacznie wynika, iż brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącego oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nadmienić należy, że niewiarygodnym jest, że Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, a jednocześnie płaci miesięcznie 500 zł alimentów i ponosi koszty własnego bieżącego utrzymania, na które bezwzględnie muszą składać się koszty na żywność. Skarżący nie wskazał aby w tym względzie korzystał z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.