III SA/Wa 1761/15

Dnia 25 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – M. O. - pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie pracuje i ma zawieszoną działalność gospodarczą, żyje z żoną w faktycznej separacji, nie posiada majątku i zamieszkuje w mieszkaniu żony. Dodał nadto, że wszystkie wydatki związane z utrzymaniem pokrywane są przez jego żonę do czasu sądowego orzeczenia separacji. W chwili obecnej natomiast nie ma możliwości uzyskania informacji o dochodach żony. Zadeklarował, ze nic nie posiada. Referendarz sądowy pismem z dnia 10 lutego 2016 r. wezwał Skarżącego do przekazania dodatkowych informacji o sytuacji życiowej, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in. Mimo skutecznego doręczenia ww. wezwania Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i wyjaśnień. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 14 marca 2016 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodu. Skarżący dodał, że w sprawie dotyczącej podatku dochodowego prowadzonych jest wiele postępowań sądowo – administracyjnych. Wysokość wszystkich opłat wynosi około 700 zł, przy czym kwota długu wynosi 2000 zł. Skarżący wskazał również, że w 2015 r. złożył do Urzędu Skarbowego w W. nowy wniosek o ulgę dotyczącą tego zobowiązania, lecz ponownie mu odmówiono umorzenia lub rozłożenia na raty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 7 marca 2016 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym od Skarżącego kosztem jest wpis sądowy w wysokości 100 zł. Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionej przez niego informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącego, wzywając go do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżący nie wywiązał się. Również nie nadesłał ich łącznie ze złożonym sprzeciwem, mimo iż z postanowienia Referendarza sądowego jednoznacznie wynika, iż brak tych dokumentów jest główną przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącego oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nadmienić należy, że Skarżący co prawda oświadczył, że wszystkie jego wydatki pokrywa żona, aż do czasu orzeczenia przez Sąd separacji. Skarżący uchylił się jednak od przekazania bliższych informacji o swojej kondycji majątkowej, o szczegółach sposobu zaspokajania potrzeb życiowych a także o szczegółach sposobu finansowania go przez żonę. Powyższe okoliczności wskazują na to, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd, mając na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.