III SA/Wa 1766/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-22
Skład orzekający: Radosław Teresiak, Włodzimierz Gurba, Monika Świercz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług, uwzględniając stan niewypłacalności spółki i termin złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nie doszło do trwałego zaprzestania płacenia wymagalnych zobowiązań przez spółkę w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Spółka regulowała zobowiązanie podatkowe za grudzień 2011 r. poprzez cykliczne wpłaty w styczniu i lutym 2012 r., co odbywało się za zgodą organu podatkowego, który nie podjął czynności egzekucyjnych. W tej sytuacji spółka nie stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów Prawa upadłościowego, co wykluczało odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. nie uiściła w pełnej wysokości podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu T. K. Decyzją z dnia 24.11.2017 r. orzeczono o jego odpowiedzialności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących niewypłacalności spółki i terminu zgłoszenia wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz T. K. zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 1766/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba sędzia WSA Monika Świercz Protokolant referent stażysta Krzysztof Durka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz T. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. Sp. z o. o. (dalej: "Spółka") nie uiściła w pełnej wysokości i terminie należności z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. wynikającej z deklaracji podatkowej VAT-7, złożonej w [...] Urzędzie Skarbowym w L. w dniu 25.01.2012 r.
Postanowieniem z dnia 22.08.2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.; (dalej: NUS) wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej T. K.; (dalej: Skarżącego) ze S. P. oraz Spółką z tytułu podatku od towarów i usług za 12/2011 r., wraz z odsetkami za zwłokę.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 24.11.2017 r. organ ten orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej ze Spółką oraz drugim członkiem zarządu – S. P., Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. w kwocie 57.625.50 zł wraz z należnymi od tej zaległości odsetkami za zwlokę w wysokości 32.804.00 zł.
Od wyżej wymienionej decyzji pełnomocnik Skarżącego złożyła odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jak podkreśliła pełnomocnik Skarżącego, jej ojciec jest ciężko chory, na skutek przebytego udaru mózgu i doznanych urazów ma problemy z poruszaniem się, mówieniem, pisaniem i czytaniem. Wskazała, że kierując się niemożliwością samodzielnego udzielenia odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji i czynnego uczestnictwa w tym postępowaniu umocował do zastępowania go przed organem – S. P. S. P. w treści pisma z września 2017 r. informował o niniejszym zgłaszając odpowiednio szereg wniosków dowodowych. Pomimo tego organ pierwszej instancji doręczał pisma z oznaczeniem jako adresata: T. K. Odwołując się do przepisów postępowania dotyczących reprezentacji pełnomocnik Skarżącego podniosła, że pominięcie ustanowionego przez stronę pełnomocnika i np. nieinformowanie go przez organ o dokonywanych czynnościach, mających istotny wpływ, jest równoznaczne z pominięciem strony. Skutki zaś doręczenia powstają w chwili realizacji doręczenia do pełnomocnika, a nie strony.
Pełnomocnik Strony podniosła nadto, że adres pod którym dokonywano doręczeń nie jest adresem zamieszkania T. K. od ponad 25 lat. Pod adresem tym zamieszkuje jego żona, z którą nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wątpliwym - w ocenie pełnomocnika - jest zatem przypisywanie jej przymiotu dorosłego domownika. Poza tym T. K. przez znaczny okres pozostawał i pozostaje w placówce szpitalnej. Nie powinno zatem dziwić, że uprawnił do swojego zastępstwa S. P., który również jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.; (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję NUS z dnia [...].11.2017 r.
W uzasadnieniu decyzji DIAS wskazał, że postanowieniem z dnia 21.03.2018 r. zrealizował obowiązek zapewnienia Stronie czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania i wyznaczył na podstawie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu 30.03.2018 r. Pismem z dnia 06.04.2018 r. (nadanym w tym samym dniu), z uwagi na swój stan zdrowia, Skarżący wniósł o przedłużenie terminu na zapoznanie się z materiałami, informując jednocześnie o podjęciu działań celem ustanowienia pełnomocnika w W., który zapoznana się ze zgromadzonymi dowodami w sprawie.
W dniu 23.04.2018 r. pełnomocnik Skarżącego - adw. M. J. zakomunikował wolę zapoznania się z treścią dokumentów zalegających w aktach sprawy dotyczącej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego- jako członka zarządu A. Sp. z o. o. za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług.
W dniu 30.04.2018 r. do DIAS wpłynęło pismo S. P., działającego we własnym imieniu i w imieniu Skarżącego, z którego wynika ponowny wniosek o dopuszczenie jako dowodów dokumentów z akt sprawy karnoskarbowej, sygn. akt III W 86/13 i wezwanie o zwrócenie się przez organ administracyjny do Sądu Rejonowego L. w L. [...] Wydział Kamy o udostępnienie lub sporządzenie odpisu ww. sprawy.
Działający w imieniu własnym i Skarżącego, S. P. wskazał, że obszerny zakres ww. dokumentów, podyktowany jest zamiarem przedstawienia dokumentów finansowych oraz umów notarialnych, a także protokołów kontroli skarbowej, które zapewne będą mogły służyć biegłemu do oceny wielkości i wartości majątku A. Sp. z o. o., jaki Spółka posiadała przed dniem odwołania wyżej wymienionych z zarządu.
Ponadto podkreślił, że nowy właściciel A. Sp. z o.o. wyprowadził ze Spółki całość majątku (około 12 milionów złotych) zaledwie w okresie kilku dni od dnia ich odwołania z zarządu, czym spowodował niewypłacalność Spółki. Oznacza to, że zarząd A. nic nie mógł uczynić w celu ochrony Spółki przez działaniami właściciela udziałów i nowego prezesa Z. S., który działał na szkodę Spółki i jej wierzycieli wyprowadzając całość majątku znacznej wartości. Zaznaczył, że z ww. dokumentów, w szczególności z Protokołu Kontroli Podatkowej oraz załączników do tegoż protokołu wynika, ustalony przez ograny podatkowe, rodzaj i zakres transakcji dokonanych pomiędzy A. Sp. z o. o., a C. Sp. z o. o. po 17.02.2012r.. co wskazuje i dodatkowo potwierdza, że A. Sp. z o. o., na dzień 17.02.2012 r. posiadała majątek wielokrotnie przewyższający jej zobowiązania oraz. że ten majątek był zbywalny. Do wniosku Pan S. P. dołączył posiadaną przez niego fragmentaryczną dokumentację zdjęciową z ww. akt sprawy karnej.
DIAS podkreślił, że odpowiedzialność Skarżącego orzeczona zaskarżoną decyzją dotyczy części zobowiązania podatkowego A. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc 12/2011 r. - wynikającego z deklaracji podatkowej złożonej przez Spółkę, które nie uiszczone w kwocie zadeklarowanej i w terminie wymagalności stało się zaległością podatkową. Ponieważ objęte zaskarżoną decyzją zaległości wynikają z faktu nie odprowadzenia przez Spółkę pełnej kwoty zobowiązania wynikającego ze złożonej deklaracji, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie warunkiem sine gua non dopuszczalności wszczęcia postępowania, o którym mowa w Rozdziale 15 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa było uprzednie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki (art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z § 3 ustawy Ordynacja podatkowa).
DIAS wskazał również, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego albo doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Stanowi o tym art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 ze zm.).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że NUS w związku z niewykonanym zobowiązaniem podatkowym przez A. Sp. z o.o., wystawił w dniu 12.03.2012 r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległość podatkową Spółki w podatku VAT za 12/2011 r.
W dniu 16.03.2012r. zawiadomieniem z dnia 12.03.2012 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku P. S.A. Bank pismem z dnia 23.03.2012 r. poinformował, że aktualnie na rachunkach bankowych prowadzonych na rzecz klienta brak jest środków umożliwiających całkowite lub częściowe zrealizowanie zajęcia, wskazując jednocześnie, że rachunki zostały zablokowane do wysokości zajętej wierzytelności.
Jak wskazano na wstępie niniejszej decyzji postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, za zaległości podatkowe A. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za 12/2011 r. zostało wszczęte przez NUS na podstawie postanowienia z dnia 22.08.2017 r., doręczonego w dniu 25.08.2017 r.
Zestawienie ww. dat dowodzi, zdaniem DIAS, że w rozpatrywanej sprawie warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, został zachowany. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki, nastąpiło przed dniem wszczęcia wobec Skarżącego, postępowania w trybie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa.
W kontekście art. 116 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa DIAS stwierdził, że nie jest kwestią sporną w sprawie to, że w chwili upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego A. Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc 12/2011 r., który upływał w dniu 25.01.2012r. - zarząd Spółki był dwuosobowy i w jego skład wchodzili T. K. oraz S. P. Powyższe potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy materiały w tym odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 25.04.2017 r. oraz odpisy dokumentów z akt rejestrowych A. Sp. z o. o. prowadzonych przez Sąd Rejonowy W. Sąd Gospodarczy, w tym: protokół NZW Spółki A. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. z dnia 23.05.2002 r.; uchwała nr 41 Rady Nadzorczej A. Sp. z o ,o . z dnia 29.01.2007 r.; uchwały nr 1/11/2012 oraz 3/11/2012 Rady Nadzorczej Spółki A. Sp. z o. o. z dnia 17.02.2012 r.
Potwierdzają to również inne zgromadzone w aktach sprawy dokumenty w tym odpisy sprawozdań finansowych za lata 2008 – 2010, deklaracja podatkowa VAT-7 za 12/2011 r. czy też przedstawione przez pełnomocnika Skarżącego, tj. S. P. fotokopie dokumentów z akt postępowania karnego.
W tak ustalonym stanie faktycznym, słusznie NUS uznał, że Skarżący pozostawał członkiem zarządu ww. Spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za 12/2011 r., a tym samym, że może ponosić odpowiedzialność za wynikające z tytułu nie uiszczenia tej należności zaległości podatkowe i należne odsetki za zwlokę.
Spełniona zatem została pierwsza z przesłanek odpowiedzialności w trybie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa (przesłanka pozytywna), o której mowa w art. 116 § 2 ww. ustawy. W osnowie zaskarżonej decyzji z dnia [...].11.2017 r. NUS wskazał, iż orzeczona odpowiedzialność Skarżącego ma charakter odpowiedzialności solidarnej i występuje wraz z Podatnikiem (Spółką) oraz drugim członkiem zarządu – S. P. Ponadto organ ten realizując obowiązek przeprowadzenia postępowania podatkowego wobec wszystkich osób - członków zarządu, którzy potencjalnie mogą ponosić taką odpowiedzialność, wszczął i przeprowadził równolegle postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe A. Sp. z o. o. także wobec Pana S. P. Postępowanie to zakończone zostało przez NUS wydaniem decyzji w dniu [...].12.201 7 r., której kopia znajduje się w aktach sprawy.
Powyższe okoliczności dowodzą, że organ podatkowy pierwszej instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie dochował obowiązku uwzględnienia solidarnego charakteru odpowiedzialności osoby trzeciej, wynikającego z obowiązujących przepisów. W osnowie wydanej w dniu [...].11.2017 r. decyzji NUS wskazał, iż orzeczona odpowiedzialność Strony ma charakter odpowiedzialności solidarnej, i z kim ta solidarna odpowiedzialność występuje.
Pełnomocnik Skarżącego podniosła w skardze zarzut naruszenia:
1. art. 116 § 1, 2 i 4 o.p. poprzez przyjęcie, iż Skarżący ma obowiązek spłaty zadłużenia podatkowego A. Sp. z o.o. (z podatku VAT za 12/2011 r.). przy czym nie było podstaw dla twierdzenia, iż A. Sp. z o.o. jest niewypłacalne i w konsekwencji do składania wniosku o ogłoszenie upadłości tego podmiotu;
2. art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. i 188 o.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco całości materiału dowodowego, w konsekwencji czego błędną jest konkluzja o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe A. Sp. z o.o.- podatek od towarów i usług za 12/2011 r.;
3. art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 197 § 1 o.p. poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości i finansów, gdy potrzebne są wiadomości specjalne dla rozpoznania zasadności nakładania na byłych członków zarządu A. Sp. z o.o. obowiązku pokrycia zadłużenia z podatku od towarów i usług za 12/2011 r. tej Spółki;
4. art. 210 § 4 o.p., tj. braki w uzasadnieniu decyzji podatkowej polegające na nie zamieszczeniu w jej treści rozważań na temat okoliczności relewantnych z punktu widzenia prawa;
5. art. 116 § 1 o.p. poprzez uznanie egzekucji co do A. Sp. z o.o. za bezskuteczną, gdy bezskuteczność tę rozumie się jako wyczerpanie wszelkich możliwych sposobów jej prowadzenia wobec dłużnika- w świetle zdarzenia takiego jak sprzedaż po 17.02.2012 r. majątku A. Sp. z o.o. o wartości ok. 12 mln złotych, powodujące niewypłacalność podmiotu A. Sp. z o.o.. w pełni trafnym było użycie środka prawnego jak skarga pauliańska;
6. art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 76 § 1 i 76b § 1 o.p. poprzez nierozważenie czy przy płatności podatku od towarów i usług za 01/2012 r. i 02/2012 r. przez A. Sp. z o.o. wystąpiła nadwyżka VAT naliczonego nad należnym, podane w deklaracji VAT, traktowanej jako nadpłata, którą w świetle przepisów w pierwszej kolejności należało z urzędu przeznaczyć na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami, a tego nie uczyniono;
7. art. 169 § 1 o.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 127 o.p. poprzez brak wezwania S. P.- mimo, że wskazywał bezpośrednio iż jest pełnomocnikiem T. K. do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa- zamiast tego organ I instancji wydał i doręczył decyzję pierwszo instancyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].11.2017 r., na adres strony pod którym nie mieszka od kilkunastu lat, nie rozpatrując wniosków dowodowych wystosowanych za pośrednictwem S. P. Tym samym T. K. nie miał zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu podatkowym w I instancji, niejako został jej pozbawiony, zwłaszcza, że samodzielne jego aktywności były nadmiernie utrudnione przez stan zdrowia i częste pobyty w szpitalu;
8. art. 11 ust. 1, 1a i 2 ustawy Prawo upadłościowe w zw. z art. 21 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne uznanie, że art. 11 tego aktu prawnego wyznacza jako wytyczną dla ogłoszenia upadłości jakiekolwiek opóźnienie w spłacie długów, gdy w judykaturze istnieje pogląd, iż brak wykonywania zobowiązań powinien mieć trwały charakter i dotyczyć przeważającej ich części min. NSA w wyroku, sygn. akt: II FSK 1743/12 czy orzeczenie SN, sygn. akt: V CSK 211/10.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie dokonując kontroli skarżonej decyzji Sąd stwierdza, że organ wydając skarżoną decyzję spełnił wymaganie wynikające z art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 o.p. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zgodnie z art. 118 o.p. organ mógł wydać decyzję o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki, gdyż nie upłynęło 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa. Nie uległo przedawnieniu również zobowiązanie podatkowe Spółki za 12/2011 r.
Sąd zauważa także, że spełnione zostały tzw. pozytywne przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej wynikające z art. 116 o.p., tj. egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna a Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w dniu upływu terminu płatności zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za 12/2011 r. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skargi w części dotyczącej nieprawidłowego zdaniem Skarżącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu w szczególności, aby została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji organy nie muszą występować z tzw. skargą paulińską – art. 527 kodeksu cywilnego.
W kontekście zarzutów skargi Sąd zauważa ponadto, że ustalenie, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, nie należy do kategorii wiadomości specjalnych i w związku z tym nie jest konieczne powołanie w tym celu biegłego, w trybie art. 197 § 1 o.p. Sąd zwraca uwagę również, że nadwyżka pomiędzy podatkiem VAT należnym a naliczonym nie stanowi nadpłaty w rozumieniu przepisów o.p.
Przechodząc do oceny tzw. przesłanek negatywnych wskazanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a o.p. należy zauważyć, że odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Przy czym, członek zarządu może być uwolniony od odpowiedzialności, także wtedy, gdy to nie on, ale inny uprawniony podmiot, złoży wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie (na przykład wierzyciel), albowiem w takim przypadku również realizuje się funkcja gwarancyjna unormowania art. 116 o.p.
W przedmiotowej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w dniu 31.10.2012 r. przez wierzyciela ale został oddalony. Zatem powyższy termin nie może zostać uznany za "właściwy czas", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt lit a o.p.
Zdaniem organów wniosek powinien zostać zgłoszony najpóźniej 8.02.2012 r., tj. po upływie 14 dni od zaistnienia stanu niewypłacalności Spółki, który to stan zaistniał 25.01.2012 r., tj. od dnia upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego za 12/2011 r., które było drugim zobowiązaniem Spółki.
Sąd podkreśla, że ocena czy zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r. dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Organ odwoławczy ustalając warunki stosowania ww. normy prawnej przywołał orzecznictwo NSA wskazujące, że stan niewypłacalności zaistnieje również wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje tylko niektórych swoich zobowiązań (nie jest konieczne niewykonywanie wszystkich zobowiązań) oraz że nie ma również znaczenia rozmiar niewykonywanych zobowiązań. Sąd podziela oczywiście powyższe zapatrywanie sądu odwoławczego jednakże organ nie odniósł powyższych podglądów do stanu rozpatrywanej sprawy.
W sferze ustalenia znaczenia normy prawnej wynikającej z art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego konieczne jest zwrócenie uwagi na wyrok z dnia 7 listopada 2016 r. Sądu Najwyższego (III UK 13/16), w którym stwierdzono, że "krótkotrwałe powstrzymanie płacenia długu, wskutek przejściowych trudności, nie jest podstawą ogłoszenia upadłości, gdyż o niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 p.u. można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik z braku środków przez dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoje zobowiązań. W takim przypadku można mówić o tzw. trwałym, a nie krótkotrwałym zaprzestaniu spłacania długów. W świetle tego stanowiska można przyjąć, że same występujące opóźnienia w płatnościach zobowiązań, ich przeterminowanie, nie jest równoznaczne z niewypłacalnością, gdy jednocześnie podmiot ten ma zdolność płatniczą, zobowiązania mają pokrycie w majątku spółki, istnieje możliwość spłaty zobowiązań w przyszłości."
Przenosząc powyższe ustalenia na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że zobowiązanie podatkowe za 12/2011 r. Spółki wynikające ze złożonej deklaracji VAT -7 wynosiło ponad 114.000 złotych i uległo zmniejszeniu na skutek dokonania szeregu wpłat przede wszystkim w styczniu i lutym 2012 r. Nie doszło zatem do trwałego zaprzestania płacenia wymagalnych zobowiązań przez dłużnika – Spółkę w styczniu i lutym 2012 r. Jednocześnie organ nie podjął w tym czasie czynności egzekucyjnych a więc tolerował płatność wysokiego zobowiązania podatkowego w "nieformalnych" ratach przez Spółkę.
Reasumując w odniesieniu do zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 12/2011 r. nie doszło, co najmniej do końca lutego 2012 r. do zaprzestania wykonania zobowiązania przez dłużnika. W ocenie Sądu dłużnik – Spółka w dalszym ciągu wykonywała za zgodą wierzyciela – organu podatkowego ww. zobowiązanie podatkowe płacą je w "nieformalnych" ratach. W tej sytuacji zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie miało podstaw.
Przechodząc do analizy pozostałych zobowiązań ciążących na Spółce w okresie kiedy funkcję członka zarządu pełnił Skarżący należy podkreślić, że są to zasadniczo zobowiązania powstałe w styczniu 2012 r. które stały się wymagalne w lutym 2012 r. uwzględniając więc 14 dniowy termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (od momentu wystąpienia podstawy do ogłoszenia upadłości) to czas ten wypadał już po odwołaniu Skarżącego z funkcji członka zarządu (17.02.2012 r.).
Reasumując zobowiązanie podatkowe za 12/2011 r. stało się wymagalne 25.01.2012 r. jednak Spółka regulowała powyższe zobowiązanie poprzez cykliczne dokonywanie wpłat w styczniu i lutym 2012 r. Przyjęty sposób płatności odbywał się za zgodą organu podatkowego, który nie podjął czynności egzekucyjnych w styczniu i lutym 2012 r. W tej sytuacji, Spółka płacąc zobowiązanie w "nieformalnych" ratach nie stała się niewypłacalna a więc nie wystąpiła sytuacja wskazana w art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy oceni, mając na uwadze stanowisko Sądu w zakresie niewypłacalności dłużnika – Spółki, czy "właściwy czas" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpił w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Ponadto organ ponownie przeanalizuje pozostałe zobowiązania Spółki wskazane w skarżonej decyzji uwzględniając termin na zgłoszenie upadłości zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Organ odwoławczy dokonując oceny obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości weźmie pod uwagę stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w przywołanym wyroku.
Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. oraz zasądził zgodnie z art. 200 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego odpowiadającą kwocie uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło