III SA/Wa 1768/07

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł Skarżąca A. sp. z o.o., złożyła, na urzędowym formularzu (PPPr), wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to wykazaną w 2006 r. stratą w wysokości 249.461,76 zł, ograniczonymi środkami na rachunkach bankowych (18,75 zł), brakiem nadwyżek pieniężnych. Skarżąca podniosła ponadto, iż w stosunku do niej toczy się równolegle postępowanie podatkowe dotyczące podatku od towarów i usług za 2003 r. Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi 50.000 zł. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 18.856,82 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 października 2007 r. Skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku oraz przesłała pismo z dnia 14 listopada 2007 r., w którym wyjaśniła że "uzasadnione trudności" w uiszczeniu wpisu sądowego spowodowane są brakiem środków na sfinansowanie tej opłaty. Wynagrodzenie pełnomocnika następuje na zasadach "success fee" co oznacza że jego wypłata nastąpi po pozytywnym zakończeniu sprawy. Porozumienie w tym zakresie zawarto w formie ustnej. Do pisma Skarżąca dołączyła wyjaśnienia co do struktury kosztów poniesionych w 2006 r., bilanse za lata 2005-2006, rachunek zysków i strat za lata 2005-2006, wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia do sierpnia 2007 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Z tym obowiązkiem strony powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu niepodejmowania żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). W punkcie wyjścia wskazać należy, iż Skarżąca wezwana do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów z nałożonego nań obowiązku nie wywiązała się w sposób należyty. Nie nadesłała mianowicie odpisów zeznań podatkowych za lata 2005-2006 oraz wykazu posiadanych środków trwałych. Nie udzieliła także informacji o posiadanych udziałach w innych jednostkach oraz wierzytelnościach i zobowiązaniach, w tym informacji o prowadzonych wobec Skarżącej postępowaniach egzekucyjnych. Nie udokumentowała ponadto tego iż wypłata wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika nastąpi po pozytywnym zakończeniu sprawy (success fee). Tym samym nie można uznać, że Skarżąca uprawdopodobniła swoją sytuację majątkową w sposób, który uzasadniałby przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest bowiem pogląd, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Niezależnie od powyższego wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie także z innych względów. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. W 2006 r. przychody z tego tytułu wyniosły 2.075.986,21 zł, przy jednoczesnych kosztach w wysokości 2.354.355,22 zł (dane na podstawie wyjaśnień). Z deklaracji VAT-7 wynika natomiast że poziom sprzedaży w miesiącach styczeń-sierpień 2007 r. wyniósł 76.200 zł (netto). W tym samym okresie Skarżąca dokonała zakupu towarów i usług na łączną kwotę 48.573 zł (netto). Poza tym z nadesłanego bilansu za 2006 r. wynika, że na dzień 31 grudnia 2006 r. stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wyniósł 34.184,58 zł. Należności od kontrahentów kształtowały się na poziomie 102.831,06 zł i przewyższały zobowiązania wynoszące 79.894,82 zł. Należy ponadto zauważyć, iż uwypuklona przez Skarżącą okoliczność "ograniczonych środków na rachunkach bankowych" nie przesądza o braku środków finansowych. Saldo na rachunkach określane jest bowiem na dany moment i może ulec zmianie. Reasumując stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała iż nie jest w stanie uiścić należnego w sprawie wpisu – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż musi ona łącznie wpłacić 1.900 zł, czyli kwotę stanowiącą wartość wpisów w sprawach III SA/Wa 1768 i 1832/07. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.