III SA/Wa 1780/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeśli przedstawione dowody dotyczące jej sytuacji finansowej są niepełne, nieścisłe lub niepoparte dokumentacją źródłową?
Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona nie wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na stronie, która musi przedstawić szczegółowe informacje na temat swojej kondycji finansowej, poparte dowodami źródłowymi.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową, wskazując na niskie wynagrodzenie, brak oszczędności, spłatę kredytu hipotecznego, a także koszty utrzymania i obsługi prawnej. W trakcie postępowania przed referendarzem sądowym przedstawił dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, jednak sąd uznał je za niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych argumentując, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 3.035 zł. Skarżący nie posiada oszczędności. Rachunek bankowy jest zablokowany. Wspólnie z żoną spłaca kredyt hipoteczny, którego rata miesięczna wynosi 2.500 zł. Żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.200 zł. Jej własnością jest dom. We wspólnym gospodarstwie pozostaje syn. Skarżący przedstawił faktury obrazujące wysokość wydatków (gaz, energia, kredyt), umowę kredytu, zeznania podatkowe. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że obecnie jego żona nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga dochodu z najmu lub innego źródła. Skarżący nie posiada aktualnie środków finansowych w funduszu emerytalnym. Środki zgromadzone uprzednio zostały przeznaczone na bieżące wydatki w tym prowadzenie sporu z organami podatkowymi. Koszty utrzymania wynoszą 2.000 zł i składają się na tę kwotę wydatki na ubezpieczenie zdrowotne, wyżywienie, paliwo, pozostałe. Skarżący wraz z żoną nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości położonych w W. i D. Jedynym właścicielem domu w D. jest żona. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Wskazał, że samochody zarejestrowane na uprzednio prowadzoną działalność gospodarczą zostały sprzedane a środki przeznaczone na spłatę firmowych kredytów. Wynagrodzenie dla pełnomocnika wypłacane jest po wykonanych czynnościach. Do tej pory wypłacono 4.766,25 zł. Środki te pochodzą od żony Skarżącego. Wśród okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy Skarżący wymienił znaczne koszty obsługi prawnej i postępowania sądowego oraz dolegliwości zdrowotne. Skarżący przedstawił decyzję o wykreśleniu wpisu dotyczącego działalności gospodarczej, druki ZUS RMUA, wyciągi bankowe, wyniki badań. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zdaniem referendarza sądowego w niniejszej sprawie takich nie budzących wątpliwości informacji zabrakło. Po pierwsze wbrew wezwaniu Skarżący nie nadesłał dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego wynagrodzenia. Bez wątpienia dokumentem takim nie jest przedłożony druk ZUS RMUA. Jako podstawę wymiaru składki wskazano w nim bowiem kwotę 1.500 zł, podczas gdy w formularzu PPF Skarżący zadeklarował wynagrodzenie w kwocie 3.035 zł. W rezultacie w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje kwestia wysokości uzyskiwanego przezeń dochodu. Ma to o tyle istotne znaczenie, że ponoszone wydatki przewyższają dochód nie tylko udokumentowany, ale i zadeklarowany. Z przedstawionych wyliczeń wynika bowiem, że rata kredytu hipotecznego pochłania 2.500 zł miesięcznie, koszty ubezpieczenia zdrowotnego, wyżywienia, paliwa i pozostałych wynoszą – według oświadczenia - 2.000 zł. Do tego doliczyć jeszcze trzeba opłaty za gaz i energię, które przykładowo w kwietniu br. wyniosły 2.064,61 zł. Natomiast uzyskiwany dochód kształtuje się na poziomie 4.235 zł. Po drugie Skarżący przedstawił wyciągi bankowe z jednego tylko rachunku należącego do jego żony, a mianowicie posiadanego w banku [...]. Tymczasem z akt sprawy wynika, że posiada ona także rachunek w [...], w którym to banku spłaca kredyt hipoteczny. Po trzecie Skarżący dość zdawkowo przedstawił stan majątkowy swojej rodziny. Nadto złożonych w tym zakresie oświadczeń nie poparł żadnymi dowodami źródłowymi. Przykładowo pytanie o prowadzoną przez żonę działalność gospodarczą zbył stwierdzeniem, że obecnie jej nie prowadzi i nie osiąga dochodu z najmu. Dokumentu potwierdzającego fakt zaprzestania jej wykonywania jednak nie przesłał. Podobnie potraktował wezwanie o informację na temat środków posiadanych w funduszu emerytalnym. Oświadczył, że ich nie posiada i że zostały spożytkowane na bieżące wydatki. Dokumentu o wycofaniu środków nie przedłożył. Lakoniczne są także wyjaśnienia dotyczące nieruchomości położonych w D. i w W. Skarżący podał bowiem, że do nieruchomości tych żadnego tytułu prawnego nie posiada. Tymczasem jak wynika z akt sprawy adresem w D. Skarżący posługiwał się jako adresem zamieszkania (zob. umowa kredytu hipotecznego oraz decyzja o wykreśleniu wpisu). Adresem zamieszkania Skarżącego ma być także W. Taki bowiem adres wpisał w formularzu PPF, co więcej w 2012 r. rozliczył się z właściwym dla tego adresu urzędem skarbowym. Trudno przyjąć, że adresami tymi posługuje się nie mając doń żadnych tytułów prawnych – choćby wynikających z najmu czy użyczenia. Po czwarte Skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób jego żona z wynagrodzenia wynoszącego 1.111,86 zł (dane na podstawie wyciągu bankowego), które - jak wykazano wyżej - w całości przeznaczane jest na bieżące utrzymanie, jest w stanie zaoszczędzić środki na opłacenie pełnomocnika. Po piąte na dzień 20 czerwca 2012 r. suma środków dostępnych na koncie żony Skarżącego wyniosła 5.398,85 zł. Złożyła się na nią m. in. kwota 4.134,84 zł przelana przez [...] tytułem odkupienia jednostek uczestnictwa. Środki te Skarżący mógł przeznaczyć na prowadzenie niniejszego sporu. Stwierdzone nieścisłości i braki nie pozwalają uznać, że Skarżący wykazał, iż jego żądanie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło