III SA/Wa 1782/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Gurba po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 lipca 2021 r. M.G. będący przedstawicielem ustawowym R.G. (zwany dalej "Skarżący") wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej "DIAS") odpowiedź na wezwanie organu z 25 czerwca 2021 r., dotyczące usunięcia braku formalnego zażalenia z 2 czerwca 2021 r. poprzez osobiste złożenie podpisu na ww. zażaleniu przez R.G. lub przekazanie egzemplarza zażalenia zawierającego własnoręczne podpisy R.G. i M.G. zatytułowaną "Pismo w sprawie będące także wezwanie do usunięcia naruszenia przepisów prawa". DIAS uznając pismo za skargę na własne postanowienie z [...] września 2017 r., przekazał je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 30 lipca 2021 r. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu wskazującego uprawnienia do występowania M.G. w imieniu R.G. W wezwaniu pouczono, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pismem z 12 sierpnia 2021 r. M.G. poinformował, iż nigdy nie wnosił skargi do WSA w Warszawie na ww. postanowienie. Zarządzeniem z 28 lutego 2022 r. Skarżący został wezwany do wyrażenia jednoznacznego stanowiska, czy jego pismo z 12 lipca 2021 r., które DIAS zakwalifikował jako skargę do sądu, jest skargą, gdyż pismo z 12 lipca 2021 r. oraz wyjaśnienie z 12 sierpnia 2021 r. nie wskazują jednoznacznie, czy pismo z 12 lipca 2021 r. – zgodnie z wolą Skarżącego – jest skargą do tut. Sądu. W piśmie z 12 sierpnia 2021 r. wyjaśniono jedynie, że nie wniesiono skargi na postanowienie DIAS z [...] września 2017 r., ale nie wskazano, czy intencją Skarżącego jest zaskarżenie innego postanowienia wymienionego w piśmie z 12 lipca 2021 r. W razie odpowiedzi twierdzącej, Skarżący został wezwany do wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenia organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz do określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem nieuznania pisma z 12 lipca 2021 r. za skargę do tut. Sądu. Powyższe wezwanie zostało doręczone przedstawicielowi ustawowemu Skarżącego 8 marca 2022 r. Termin do wskazania czy pismo z 12 lipca 2021 r. jest skargą upłynął bezskutecznie 15 marca 2022 r. Do dnia dzisiejszego zarówno Skarżący jak i jego przedstawiciel ustawowy nie udzielili odpowiedzi na ww. wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej jako "P.p.s.a"). Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), sytuacji gdy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna m.in. czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast każde pismo strony powinno zawierać imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia oraz podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a także wymienienie załączników (art. 46 § 1 P.p.s.a.). Dodatkowo powinna zawierać: wskazanie zaskarżonego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, a także określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ponadto skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymogi formalne, a także odpowiadać wymogom dotyczącym opłaty sądowej. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego a ponadto zawierać inne, wskazane w ustawie, elementy. Jest ona zatem kwalifikowanym typem pisma sądowego. Stosownie do treści art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony – w tym skarga – powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Skarżący R.G. nie podpisał przedmiotowej skargi oraz nie wskazał zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu) albo innej czynności lub bezczynności organu, które mogły by stanowić przedmiot rozpoznania przez sąd administracyjny, do czego obligowały go przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi. Wskazać należy, iż M.G., kurator ubezwłasnowolnionego częściowo R.G., nie jest stroną w sprawie w rozumieniu art. 32 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z uwagi na treść art. 12 P.p.s.a. jako strony traktowani są również uczestnicy postępowania, którym status taki przysługuje stosownie do art. 33 P.p.s.a. M.G. nie jest skarżącym w niniejszej sprawie (skarżącym jest R.G.), nie jest również uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Przedstawiciele ustawowi osób niemogących samodzielnie dokonywać czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym - w tym kuratorzy osób ubezwłasnowolnionych częściowo - nie mogą wywieść z faktu bycia przedstawicielem ustawowym strony postępowania własnej legitymacji skargowej. Przedstawiciel ustawowy dokonuje czynności procesowych w imieniu strony i w jej interesie, a skutek podjętych czynności lub konsekwencje ich zaniechania powstają bezpośrednio w sferze prawnej reprezentowanego. Stroną postępowania jest jednak wyłącznie reprezentowany, orzeczenie zapada wobec niego, na jego rzecz lub od niego zasądzany jest zwrot kosztów postępowania (por. na tle art. 66 Kodeksu postępowania cywilnego, odpowiednika art. 27 p.p.s.a.: P. Grzegorczyk w: T. Ereciński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. 5, Warszawa 2016, komentarz do art. 66, teza 2). Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej pozycję procesową przedstawiciela osoby fizycznej mającej ograniczoną zdolność do czynności prawnych (w tym kuratora osoby ubezwłasnowolnionej częściowo) reguluje art. 27 w zw. z art. 26 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 27 P.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Jak zaznaczyła M. Niezgódka-Medek (w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 7, komentarz do art. 27, teza 1), przepis ten przyznaje przedstawicielom ustawowym zdolność procesową w sprawach osób pozostających pod ich opieką lub kuratelą. Przedstawiciele ci nie mają w tych sprawach zdolności sądowej, gdyż nie oni, lecz ich podopieczni są stronami postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazał (na tle art. 66 k.p.c.) Sąd Okręgowy w G. w wyroku z dnia [...] lutego 2011 r., [...], stronami w procesie są tylko te podmioty, na rzecz których i przeciwko którym toczy się postępowanie, a więc które występują w procesie we własnym imieniu. Dlatego też stronami nie są przedstawiciele ustawowi, powołani do ich reprezentowania w procesie. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, że skarga zawierała braki formalne, a wobec tego zachodziła podstawa do ich uzupełnienia. W tym celu Sąd, kierując się art. 49 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem, wezwał Skarżącego do jego uzupełnienia. W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca ww. wezwania, do uzupełnienia braków formalnych skargi została skutecznie doręczona 8 marca 2022 roku. Siedmiodniowy termin do wykonania nałożonych na Skarżącego obowiązków procesowych upływał zatem z dniem 15 marca 2022 r. Jednak do dnia dzisiejszego zarówno Skarżący jak i jego przedstawiciel ustawowy nie wskazali zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności mogących stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego. Ponadto biorąc pod uwagę powyższe rozważania odnośnie faktu, iż Skarżącym w niniejszej sprawie jest R.G., stwierdzić należy, iż pismo z 12 lipca 2021 r. zostało podpisane przez M.G. Wobec powyższego kurator Skarżącego został wezwany do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie M.G. do występowania w imieniu R.G. w niniejszym postępowaniu przed tut. Sądem, ewentualnie do podpisania skargi przez R.G., przy czym wskazano, że jeśli R.G. nie byłby w stanie podpisać skargi czytelnie to Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga nie wymaga podpisu czytelnego strony, ale podpisu własnoręcznego. Wezwano również do ewentualnego złożenia oświadczenia przez M.G., iż podpisał się pod skargą z upoważnienia Skarżącego z powodu niemożności złożenia przez Skarżącego podpisu własnoręcznego, z wymieniem przyczyny, dla której Skarżący sam nie może podpisać skargi, ewentualnie do przedłożenia przez M.G. pełnomocnictwa udzielonego mu przez Skarżącego wraz z oświadczeniem M.G., iż jest członkiem rodziny Skarżącego i wskazaniem pokrewieństwa. Jednak do dnia dzisiejszego zarówno Skarżący jak i jego kurator nie zastosowali się ww. wezwania. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że ziściły się przesłanki do odrzucenia wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.