III SA/Wa 1784/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-12
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Lidia Ciechomska-Florek, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pomimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy i jego rodziny, była zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do merytorycznej zmiany decyzji o umorzeniu należności składkowych, a jedynie do kontroli legalności działania organów. W niniejszej sprawie, pomimo wadliwych wyliczeń organów dotyczących sytuacji finansowej rodziny, nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Organ miał podstawy do odmowy umorzenia, gdyż nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności, a sytuacja majątkowa skarżącego uległa poprawie.Stan faktyczny
Skarżący D. G. wnioskował o umorzenie należności z tytułu składek ZUS z powodu utraty płynności finansowej i likwidacji działalności gospodarczej. Mimo podjęcia pracy, jego dochody i dochody żony były niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania rodziny i spłatę zadłużenia, zwłaszcza z uwagi na egzekucję komorniczą z wynagrodzenia żony. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że nie wystąpiły przesłanki do umorzenia ani całkowitej nieściągalności należności, a sytuacja majątkowa skarżącego uległa poprawie. Skarżący zaskarżył decyzję Prezesa ZUS do WSA, zarzucając błędy w wyliczeniach i nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek,, asesor WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP oddala skargę
Pismem z 16 września 2005 r. D. G. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego do 31 października 1999 r., z odsetkami za zwłokę. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że w związku z utratą płynności finansowej zmuszony został do likwidacji przynoszącej straty działalności gospodarczej z dniem 31 października 1999 r. Oświadczył, że utracił wówczas wszelkie środki finansowe i ruchomości. Przez wiele lat nie udawało mu się podjąć stałego zatrudnienia, ale jego starania w tym kierunku zostały zakończone powodzeniem i zdołał podjąć pracę na czas określony, osiągając z tego tytułu dochody w wysokości 1.117 zł netto miesięcznie. Pomimo wyłączenia z dniem 22 stycznia 1999 r. majątkowej wspólności ustawowej, z wynagrodzenia żony skarżącego prowadzona jest egzekucja jego zobowiązań, które powstały, gdy prowadził działalnością gospodarczą.
Skarżący oświadczył nadto, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i nieletnią córką. Na utrzymanie należącego do jego żony lokalu mieszkalnego, który służy zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych, skarżący przeznacza ok. 500 zł miesięcznie. Koszty dojazdu do pracy wynoszą ok. 308 zł, a to oznacza, że do jego dyspozycji pozostaje zaledwie 309 zł miesięcznie. Z tytułu wynagrodzenia za pracę żona skarżącego osiąga dochody w wysokości 860 zł netto miesięcznie, uwzględniając wszelkie potrącenia (jej średnie wynagrodzenie netto wynosi 2.086,20 zł, potrącenia komornicze 988,09 zł oraz inne potrącenia 238,25 zł). Kwota ta musi wystarczyć na utrzymanie żony skarżącego oraz ich trzynastoletniej córki. Uwzględniając fakt, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, na utrzymanie jednej osoby pozostaje kwota ok. 389 zł miesięcznie, tj. ok. 12 zł dziennie.
W związku z powyższym, nie dostrzegając możliwości spłaty zadłużenia względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - zwanego dalej "Zakładem", skarżący wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności składkowych. Wraził nadto obawę, że egzekucja z jego wynagrodzenia może spowodować rozwiązanie stosunku pracy. Zdaniem skarżącego, osiągane dochody uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia w systemie ratalnym, gdyż nie posiada możliwości przeznaczenia na ten cel 200 zł miesięcznie. Zauważył przy tym, że uszczuplenie dochodów jego rodziny o taką kwotę spowodowałoby zagrożenie egzystencji jej członków. Do wniosku skarżący załączył między innymi światłokopie faktur za zużycie gazu i energii elektrycznej oraz kopię pisma o wysokości stawki czynszu.
Decyzją z [...] grudnia 2005 r., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. - powoływanej dalej jako "u.s.u.s."), a także na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm. - dalej "K.p.a."), Zakład umorzył postępowanie w części dotyczącej składek na ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na ich przedawnienie oraz odmówił skarżącemu umorzenia pozostałych należności składkowych w łącznej kwocie 14.727,38 zł.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, Zakład powołał się na przepisy art. 28 ust. 2 - 3a u.s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365 - zwanego dalej "rozporządzeniem"). Wyjaśnił, że umorzenie należności składkowych jest instytucją nadzwyczajną, co oznacza, że również sytuacja skarżącego powinna mieć nadzwyczajny charakter, aby wystąpiły przesłanki do umorzenie jego zadłużenia. Wskazał nadto na ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zauważył, że miesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 12% osiąganych przez małżonków dochodów. W ocenie Zakładu, nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 2 i ust. 34 u.s.u.s. uzasadniające umorzenie zadłużenia. Z uwagi na młody wiek skarżącego oraz osiągane przez małżonków stałe dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy, za przedwczesną należałoby uznać decyzję o umorzeniu należności składkowych. Zakład poinformował jednocześnie zobowiązanego, że skłonny jest udzielić mu ulgi w postaci rozłożenia zadłużenia na raty, na dogodnych dla niego warunkach, z uwzględnieniem jego sytuacji materialnej, jeżeli złoży stosowny wniosek. W decyzji zawarte zostało nadto pouczenie o możliwości złożenia do Prezesa Zakładu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.
Pismem z 23 grudnia 2005 r. skarżący wniósł "zażalenie" na powyższą decyzję Zakładu, gdyż za krzywdzącą uznał odmowę umorzenia jego należności składkowych. Uzasadniając swoje stanowisko zwrócił uwagę na powołane przez Zakład przepisy, które umożliwiają umorzenie należności składkowych. Odnosząc się do wyliczeń Zakładu, iż wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 12% dochodów skarżącego i jego żony, zarzucił organowi, że nie uwzględnił on kosztów dojazdu do pracy małżonków, wydatków na ubranie, naukę córki, leczenie i ochronę zdrowia oraz wyżywienie trzyosobowej rodziny. Wskazując na wysokość odsetek za zwłokę od należności składkowych podniósł, że Zakład przez 5 lat zwlekał z wezwaniem go do spłaty zadłużenia. Przedstawił następnie wyliczenia, z których wynika, że na wyżywienie, ubranie i leczenie trzyosobowej rodziny, a także na naukę córki pozostaje 1.100 zł miesięcznie. Za nieporozumienie uznał powoływanie się przez organ na jego "młody" wiek, wskazując jednocześnie na trudności, jakie spotykają osoby czterdziestoletnie, które próbują podjąć zatrudnienie. Uznając za krzywdzącą odmowę umorzenia należności składkowych, wystąpił o ponowne, wnikliwe rozpatrzenie jego wniosku i podjęcie decyzji, która stanowiłaby pomoc w trudnej sytuacji skarżącego. Powtórzył swoje obawy, że egzekucja z jego wynagrodzenia może spowodować utratę pracy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 83 ust 4 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., decyzją z [...] marca 2006 r. Prezes Zakładu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu. Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, powołał się na ustalenia dokonane przez Zakład oraz efekty dodatkowego postępowania, przeprowadzonego w związku z wniesieniem przez skarżącego "zażalenia", które zostało potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy. Prezes Zakładu zauważył, że po uwzględnieniu wyjaśnień skarżącego, wysokość wydatków związanych z utrzymaniem jego rodziny stanowi 28% dochodów osiąganych przez małżonków. Po odliczeniu wydatków, na trzymanie rodziny pozostaje kwota 2.405,59 zł, przy czym kwota ta pomniejszana jest o 990 zł w związku z egzekucją z wynagrodzenia żony zobowiązanego. Zdaniem Prezesa Zakładu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie uzasadnia umorzenia należności składkowych D. G. Podkreślił, że Zakład nadal skłonny jest udzielić zobowiązanemu ulgi poprzez rozłożenie spłaty należności na dogodne raty.
Na powyższą decyzję Prezesa Zakładu w sprawie odmowy umorzenia należności składkowych, pismem z 28 kwietnia 2006 r. D. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie jego należności składkowych, gdyż ich spłata pozbawiłaby jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Uzasadniając swoje stanowisko, zakwestionował wyliczenia dokonane w zaskarżonej decyzji co do wysokości środków finansowych pozostających miesięcznie na utrzymanie członka jego rodziny. Zauważył, że organ wyliczył, iż jest to kwota 801,86 zł miesięcznie, gdy z jego wyliczeń wynika, że jest to kwota 471,86 zł. Organy nie uwzględniły bowiem potrąceń komorniczych. Zakwestionował nadto sposób dokonania przez organ wyliczeń przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Powołał się następnie na wpływ egzekucji na osiągane przez małżonków dochody zarówno teraźniejsze, jak i przyszłe. W związku z błędami rachunkowymi jakie zawiera zaskarżona decyzja oraz nieuwzględnieniem kosztów leczenia jego córki, skarżący za lekceważący uznał sposób traktowania go przez organy. Jeszcze raz przedstawił wyliczenia związane z utrzymanie trzyosobowej rodziny. Z wyliczeń tych wynika zaś, że pomimo osiągania dochodów w wysokości 3.697,58 zł netto miesięcznie, na wyżywienie i ubranie trzyosobowej rodziny oraz naukę córki pozostaje 1.044 zł, co daje 348 zł miesięcznie na osobę. Kwota ta nie uwzględnia nadto kosztów ewentualnego leczenia.
Skarżący wyraził następnie swoje wątpliwości co do zasadności uwzględniania dochodów żony przy rozpoznawaniu wniosku o umorzenie jego należności składkowych, pomimo rozdzielności majątkowej małżonków. Podkreślił, że Zakład nie podjął dotychczas żadnych działań w celu wyegzekwowania należności składkowych, o których umorzenie się ubiega. Przyznał przy tym, że świadomie nie opłacał składek, ale spowodowane to było jego trudnościami finansowymi. Skarżący oświadczył, że nie może ponosić konsekwencji narastania odsetek za zwłokę. Wyraził następnie swoje wątpliwości co do oferty rozłożenia spłaty jego zadłużenia na dogodne raty. W ocenie skarżącego, Zakład świadomie działa na szkodę jego rodziny. Podkreślił, że z uwagi na zajmowane stanowisko, niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z jego wynagrodzenia. Ponownie wyraził obawę, że straci w takiej sytuacji pracę. Zarzucił Zakładowi zaniechanie należących do niego obowiązków, co doprowadziło do powstania znacznej części zadłużenia. Oświadczył nadto, że Zakład stawia mu niemożliwe do spełnienia warunki dotyczące rozłożenia na raty przedmiotowego zadłużenia. Do pisma zawierającego skargę dołączył zaświadczenie o wysokości dochodów jego żony (2.424,89 zł netto miesięcznie) pomniejszanych o kwotę 1.212 zł w związku z egzekucją, a także kopię wydruku o wysokości osiąganych przez niego dochodów. .
Odpowiadając na skargę, pełnomocnik organu podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skarżącego i zarzutów postawionych w skardze zauważył, że nie uzasadniają one umorzenia należności składkowych, gdyż nie wystąpiły przesłanki wymienione w powołanych przez organy przepisach.
W piśmie procesowym z 4 października 2006 r. skarżący ponownie wskazał na błędne i nieuzasadnione wyliczenia organów w zakresie kwot, jakimi w dysponują jakoby członkowie jego rodziny. Podtrzymał jednocześnie swoją dotychczasową argumentację i stawiane organom zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie należności składkowych, Sąd informuje, że nie posiada kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej Sąd wyjaśnia, że nie jest władny orzec o umorzeniu należności składkowych skarżącego, gdyż kompetencję wydania rozstrzygnięcia w powyższej kwestii ustawodawca powierzył w pierwszej instancji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, zaś w drugiej Prezesowi Zakładu - zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym od 24 sierpnia 2005 r.
II. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest decyzja Prezesa Zakładu
w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych D. G., który tylko w tej części kwestionuje stanowisko organów. Zastosowanie mają zatem przepisy art. 28 ust. 1 - 3 u.s.u.s., z których wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Z przepisów tych wynika zaś, że należności składowe mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, tj. gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał zatem siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.
W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone".
W myśl natomiast art. 28 ust 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Pod pojęciem należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Na mocy ustawowej delegacji (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Wymienił przy tym przykładowe sytuacje, uzasadniające umorzenie należności składkowych w całości lub w części.
Zdaniem Sądu, w świetle ustalonego przez Prezesa Zakładu stanu faktycznego sprawy, uznać należy, że organ ten miał podstawy do stwierdzenia, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające umorzenie w całości należności składkowych skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem. Skoro skarżący i jego żona osiągają stałe dochody z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy, to pomimo wszelkiego rodzaju potrąceń i wydatków, dysponują oni pewnymi środkami finansowymi. Prezes Zakładu miał zatem podstawy do przyjęcia, że należności składkowych skarżącego nie sposób uznać za całkowicie nieściągalne.
Zgodzić należy się ze skarżącym, że wyliczenia dokonane przez organy są wadliwe, ale nie są to w ocenie Sądu na tyle istotne uchybienia, iż stanowią przesłankę do wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Rzeczywiście, obliczając kwotę pozostającą na utrzymanie członka rodziny skarżącego, Prezes Zakładu nie uwzględnił tego, że po odliczeniu kwoty 990 zł potrącanej z wynagrodzenia żony skarżącego w ramach prowadzonej egzekucji sądowej, do dyspozycji małżonków pozostaje kwota 1.415,59 zł, a nie kwota 2.405,59 zł. Pomimo tego, nie sposób uznać za dowolny wniosku Prezesa Zakładu, iż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 28 ust. 2 - 3 u.s.u.s., a nadto brak jest podstaw do umorzenia należności składkowych skarżącego na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia.
Sąd uznał bowiem, że ocena stanu faktycznego sprawy pozwala na wniosek, iż stanowisko organu nie narusza granic uznania administracyjnego. Skarżący przyznaje, że w związku z kłopotami finansowymi świadomie nie uiszczał należności składkowych. Wiedział o istnieniu zaległości z tego tytułu, ale skoro nie posiadał środków finansowych, to nie był w stanie regulować swoich zobowiązań. Sytuacja majątkowa skarżącego ma charakter dynamiczny i uległa niewątpliwie poprawie w związku z podjęciem przez niego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Wykorzystuje zatem swoje zdolności zarobkowe i nie sposób uznać, że pozbawiony jest jakichkolwiek możliwości spłaty swojego zadłużenia. Za nieuzasadnione Sąd uznał przy tym obawy skarżącego, iż egzekucja z wynagrodzenia spowoduje rozwiązanie z nim umowy o pracę. Skarżący oświadczył nadto, że utracił wszelkie zasoby majątkowe w związku z likwidacją działalności gospodarczej, tj. w 1999 r. W latach następnych osiągał sporadycznie dochody. Od końca 1999 r. pozostawał zatem w zasadzie na utrzymaniu żony, której dochody wystarczały na utrzymanie trzyosobowej rodziny. Jak oświadczył skarżący, od 1999 r. z wynagrodzenia żony skarżącego skutecznie prowadzona jest egzekucja jego zobowiązań. Nie spowodowało to jednak utraty zajmowanego przez nią stanowiska zastępcy dyrektora gimnazjum, nie mówiąc o rozwiązaniu stosunku pracy.
Skarżący nie wykazał przy tym, że sytuacja majątkowa i zdrowotna jego rodziny znacząco odbiega od sytuacji, w jakiej znajduje się znaczna część społeczeństwa. Nie wskazał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby zarzut, iż ocenę organów dotycząca jego sytuacji majątkowej i rodzinnej należy uznać za dowolną. Zakład oferuje skarżącemu pomoc w spłacie należności składkowych poprzez rozłożenie spłaty jego zadłużenia na dogodne raty. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu nie podlegają działania organów dotyczące ewentualnego wniosku skarżącego o rozłożenie na raty należności składkowych. Sprawa ta może natomiast być badana przez Sąd, jeżeli skarżący zdecyduje się wnieść skargę na ostateczną decyzję Prezesa Zakładu w tym zakresie. Wyjaśnić natomiast można, że obowiązujące przepisy nie przewidują jakichkolwiek wstępnych warunków, ograniczających możliwość ubiegania się o rozłożenie na raty spłaty należności składkowych.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, w świetle przedstawionych wyżej rozważań, brak jest podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu. Podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdyby miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro Sąd uznał, że uchybienia procesowe, których dopuściły się organy, nie miały istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy, a rozstrzygnięciu Prezesa Zakładu nie sposób przy tym zarzucić dowolności, to skargę należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło