III SA/Wa 1785/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić go od kosztów sądowych - Pismem z 5 września 2012 r. pełnomocnik Skarżącego – wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1785/12. Zarządzeniem z 10 września 2012 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł. W odpowiedzi na ww. zarządzenie Skarżący pismem z 24 września 2012 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący we wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oświadczył, że co najmniej od 3 miesięcy nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomego, który nie byłby zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wskazał, że jego żona uzyskuje dochód miesięczny w kwocie 542,18 zł, z tytułu świadczenia rentowego. Skarżący stwierdził, że w wyniku prowadzonego w 2009 r. postępowania kontrolnego zabezpieczono kwotę 800.000 zł. Uniemożliwiło to prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej, zapłatę zobowiązań za zakupione towary, zakup nowych towarów oraz spłatę zaciągniętych kredytów. Ponadto podniósł, że w stosunku do niego toczy się wiele spraw sądowych o zapłatę, co skutkuje zajęciem i licytacją całego majątku. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym w niniejszej sprawie, który Skarżący musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z dołączonym dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że sytuację majątkową Skarżącego można uznać za uniemożliwiającą mu zgromadzenie środków na potrzeby postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla podmiotów znajdujących się w jego gospodarstwie domowym. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż łączny miesięczny dochód uzyskiwany razem z żoną uniemożliwia mu pełne pokrycie kosztów sądowych wymagalnych we wniesionej sprawie. Ponadto komornik sądowy dokonał zajęcia wierzytelność na rachunku bankowym Skarżącego, zajął ruchomości Skarżącego oraz prowadzi ich licytacje. Wobec Skarżącego prowadzone jest również postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu, Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 1.000 zł (wpis od skargi kasacyjnej) będzie stanowiło uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.