III SA/Wa 1786/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-13

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Krystyna Kleiber, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wprowadzenie podatku kapitałowego od pożyczek udzielonych spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach tej spółki jest dopuszczalne, jeśli państwo członkowskie wcześniej zaniechało pobierania tego podatku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy Dyrektywy 69/335/EWG, w szczególności art. 4 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2. Zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, państwo członkowskie, które zaniechało pobierania podatku kapitałowego od określonych czynności, nie może go później przywrócić, nawet jeśli podatek ten był pobierany przed datą odniesienia wskazaną w dyrektywie. Ponowne wprowadzenie podatku byłoby sprzeczne z celem dyrektywy, jakim jest ograniczenie lub zniesienie podatku kapitałowego.
Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od czterech umów pożyczek zawartych ze wspólnikiem w latach 2007-2008. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że pożyczki te podlegały opodatkowaniu PCC zgodnie z polskim prawem. Spółka argumentowała, że polskie przepisy były niezgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z Dyrektywą 69/335/EWG, i naruszały zasadę pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasadę standstill. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. sp. z o.o. kwotę 5117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 4 lutego 2010 r. C. sp. z o.o. w W. (dalej: Skarżąca lub Spółka) zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w łącznej kwocie 68.227 zł z tytułu zawarcia czterech umów pożyczek w dniach 22 maja i 27 sierpnia 2007 r. (w wysokości po 1.500.000 zł), 21 grudnia 2007 r. (w wysokości 4.000.000 zł) oraz 5 lutego 2008 r. (w kwocie 6.500.000 zł). Umowy były zawarte ze wspólnikiem spółki - spółką C. SA. Spółka jednocześnie złożyła korekty deklaracji dotyczących umów, wykazując podatek w kwocie "0"zł. Zdaniem Skarżącej w latach 2007-2008 przepisy krajowe w zakresie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek udzielanych spółkom kapitałowym przez wspólników były niezgodne z przepisami wspólnotowymi, w tym między innymi ze względu na naruszenie klauzuli stałości. Kwestionując zobowiązania wykazane w korekcie deklaracji podatkowych, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego z urzędu wszczął postępowania podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań podatkowych od opisanych umów pożyczek. Po przeprowadzeniu postępowań podatkowych Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., wydał cztery decyzje z dnia [...] maja 2010 r. określające zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych od opisanych umów pożyczek we właściwej wysokości. Podatki zostały określone w kwotach wcześniej zadeklarowanych przez Spółkę. Decyzją z [...] maja 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił stwierdzenia nadpłat w łącznej kwocie 68.227 zł w podatku od czynności cywilnoprawnych od umów pożyczek otrzymanych od spółki C. S.A. W uzasadnieniu stwierdził, iż Polska była uprawniona do opodatkowania pożyczek udzielonych przez wspólnika w latach 2007-2008, gdyż mające zastosowanie w sprawie przepisy dotyczące opodatkowania zmiany umów spółki, traktujące umowy pożyczek udzielanych spółce przez jej wspólnika jako umowy zmieniające umowy spółki, nie stoją w sprzeczności z przepisami prawa wspólnotowego. Skoro zatem Spółka należnie zapłaciła podatek od przedmiotowych umów pożyczek, to w świetle art. 72 § 1 pkt 1 O.p. brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. W odwołaniu od decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Zarzuciła naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60)dalej jako "O.p", poprzez jego niezastosowanie; art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG przez jego błędną wykładnię art. 249 TWE oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335EWG przez dokonanie interpretacji przepisów prawa, w szczególności katalogu zwolnień określonych w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) – dalej: "u.p.c.c.", z naruszeniem zasady pierwszeństwa regulacji wspólnotowych, błędnym uznaniu, wbrew przepisom Dyrektywy 69/335/EWG, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. pożyczki udzielone spółce przez wspólnika były opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Skarżąca, powołując się na zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego, wskazała, iż organ podatkowy miał obowiązek w przypadku kolizji norm krajowych i wspólnotowych stosowania normy wspólnotowej. Zdaniem Skarżącej, art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG należy rozumieć w ten sposób, że przepisy prawa krajowego z dnia 1 lipca 1984 r. mają znaczenie tylko w takim zakresie, w jakim przewidywały preferencje nieobligatoryjne na mocy tej Dyrektywy. Preferencje obligatoryjne nie są zaś objęte dyspozycją art. 7 ust. 1, gdyż każde państwo już w tej dacie powinno we własnym ustawodawstwie zwolnić określone transakcje. Spółka podniosła, iż na mocy wcześniejszych nowelizacji Dyrektywy 69/335/EWG pożyczki udzielane spółkom przez ich wspólników zostały objęte stawką podatku 0,50 % lub niższą. Zakwestionowano również konstytucyjność polskiej opłaty skarbowej obowiązującej w dniu 1 lipca 1984 r. wskazując, że stawka tej opłaty została wprowadzona przepisem rozporządzenia, a nie rangi ustawy. Z przytoczonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego Skarżąca wywiodła, że już wtedy wysokość daniny publicznej (jej stawka) wymagała określenia w ustawie. Ponadto spółka wskazała na naruszenie obowiązującej na gruncie Dyrektywy 69/335/EWG zasady standstill poprzez zwolnienie przedmiotowych pożyczek na podstawie nowelizacji u.p.c.c. z 19 grudnia 2003 r. i ponowne opodatkowanie z dniem 1 stycznia 2007 r. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołując przepis art. 72 O.p. stwierdził, że wydanie decyzji odmawiajacej stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych było konsekwencją wcześniejszego określenia Spólce przez organ podatkowy zobowiązań podatkowych od umów pożyczek w tym podatku. Podkreślił, iż wydając decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty, organ podatkowy nie przeprowadza na nowo postępowania podatkowego, lecz uwzgledniając treść wcześniej wydanej/wydanych decyzji, co do określenia zobowiazania, rozstrzyga w przedmiocie zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W przedmiotowej sprawie wysokosć zobowiązań, wykazana w złożonych korektach deklaracji została zakwestionowana przez organ podatkowy i nie mogły one stanowić podstawy do stwierdzenia nadpłaty. W odniesieniu do pozostałych zarzutów odwołania stwierdził, iż odpowiedź na te zarzuty została zawarta w decyzjach wydanych w wyniku rozpatrzenia odwołań od decyzji określających zobowiązania podatkowe Skarżącej w podatku od czynności cywilnoprawnych, należnego z tytułu zawartych i opisanych w tych decyzjach umów. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W skardze podniosła zarzuty naruszenia art. 120 O. p. przez jego niezastosowanie; art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG przez jego błędną wykładnię; art. 249 TWE oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335EWG przez dokonanie interpretacji przepisów prawa, w szczególności katalogu zwolnień określonych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych z naruszeniem zasady pierwszeństwa regulacji wspólnotowych, jak też uznaniu, wbrew brzmieniu przepisów Dyrektywy 69/335/EWG, iż w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. pożyczki udzielone spółce przez wspólnika były opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ, powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 marca 2011 r. zawiesił postępowanie ze względu na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 731/09, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmieniony z dniem 17 czerwca 1985 r. przez art. 1 pkt 1 dyrektywy nr 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., uprawniał Państwo Członkowskie do ponownego wprowadzenia z dniem 1 stycznia 2007 r. podatku kapitałowego z tytułu zaciągnięcia pożyczki przez spółkę kapitałową, jeżeli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach tej spółki, w przypadku gdy Państwo Członkowskie uprzednio zrezygnowało z pobierania tego podatku z dniem akcesji, tj. z dniem 1 maja 2004 r.?" Postanowieniem z 20 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." W świetle nadanych uprawnień, badając niniejszą sprawę, Sąd zobligowany był do przeanalizowania nie tylko polskiego prawa podatkowego lecz również prawa Unii Europejskiej, do czego zobowiązywał go art. 91 ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Stosownie do wskazanego przepisu art. 91 ust.1 i ust. 2 Konstytucji, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, a umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Wobec tego Sąd miał obowiązek zastosować w tej sprawie Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/31). Traktat ten wiąże Polskę od dnia 1 maja 2004 r. z racji podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu 16 kwietnia 2003 r., aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatu, dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 865). Jednocześnie ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. upoważniono Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do złożenia oświadczenia o uznaniu właściwości Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (Dz. U. z 2009 r., Nr 249, poz. 253). Równocześnie więc sądy krajowe zostały poddane, w zakresie tam wskazanym, jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, obecnie Unii Europejskiej. Zgodnie z Traktatem, Polskę wiązało prawo unijne, również istniejące w dacie przystąpienia do Unii Europejskiej oraz wykładnia prawa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis art. 249 Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej stanowi: "W celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana. Zalecenia i opinie nie mają mocy wiążącej" II. Oceniając zaskarżoną decyzję poprzez obowiązujące przepisy krajowe i Unii Europejskiej stwierdzić należy, że decyzja ta naruszyła art. 7 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335/EWG tzw. Dyrektywy kapitałowej, a przez to również art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k, pkt 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w brzmieniu z lat 2007 - 2008, poprzez ich błędne zastosowanie. W sprawie jest niesporne, że Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilno-prawnych – umów pożyczek zawartych w dniach 22 maja 2007r., 27 sierpnia 2007 r., 21 grudnia 2007 r. i 5 lutego 2008 r., w których pożyczkodawcą był wspólnik Spółki. Niesporne jest też, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wszczął przy każdej z umów postępowanie podatkowe w sprawie określenia Spółce zobowiązania podatkowego we właściwej wysokości i czterema decyzjami określił je w wysokości, w której wcześniej wskazała Spółka w złożonych, nieskorygowanych jeszcze deklaracjach podatkowych. Jednocześnie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilno-prawnych od wszystkich umów pożyczek, a Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Tak więc stan faktyczny dotyczący zawartych umów jest klarowny i jasny, sporna była ocena prawna istnienia obowiązku podatkowego Spółki, rzutująca na złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty w płaszczyźnie art. 75 § 2 pkt 1 lit. "b" O.p. Podkreślenia wymaga, że decyzje określające podatki od czynności cywilnoprawnych przy wszystkich umowach pożyczek, zawartych przez Spółkę, wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, a utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, były przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. I tak : 1. w sprawie umowy pożyczki zawartej w dniu 22 maja 2007 r. – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2697/10 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...]; 2. w sprawie umowy pożyczki zawartej w dniu 27 sierpnia 2007 r. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2698/10 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...]; 3. w sprawie umowy pożyczki zawartej w dniu 21 grudnia 2007 r. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1785/11 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...]. 4. w sprawie umowy pożyczki zawartej w dniu 5 lutego 2008 r. - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2696/10 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. III. Sąd wyjaśnia, że określając zobowiązania podatkowe Spółki z tytułu umów pożyczek, Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 4 ust. 2 w zw. z art.7 ust.2 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r., dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie – C-212/10, który ma istotne znaczenia również dla tej sprawy. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 czerwca 2011r., jest odpowiedzą na cytowane wcześniej w niniejszym wyroku, pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 marca 2010 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał analizy przepisów prawa polskiego i prawa unijnego, konkludując: - zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 określone operacje mogły, "w zakresie, w jakim były opodatkowane stawką 1% w dniu 1 lipca 1984 r., nadal podlegać podatkowi kapitałowemu (pkt 32 wyroku); - data 1 lipca 1984 r., która na mocy art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335 traktowana jest jako data odniesienia, dotyczy również Rzeczypospolitej Polskiej. W wypadku bowiem przystąpienia do Unii Europejskiej zawarte w prawie Unii odniesienie do określonej daty, w razie braku odmiennego postanowienia w akcie przystąpienia lub innym akcie prawa Unii, dotyczy również państwa przystępującego, nawet jeśli data ta jest wcześniejsza od daty przystąpienia (wyrok z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-366/05 Optimus - Telecomunicaęoes, Zb.Orz. s. 1-4985, pkt 32). Co się zaś tyczy Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w tym zakresie żadnego odmiennego postanowienia ani w akcie dotyczącym warunków przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej, ani w jakimkolwiek innym akcie prawa Unii ( pkt 33 wyroku); - czynności tego rodzaju, jak pożyczka będąca przedmiotem postępowania w sprawie przed sądem odsyłającym, podlegały w dniu l lipca 1984 r. opodatkowaniu w rozumieniu art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335, Rzeczpospolita Polska miała prawo, przystępując do Unii Europejskiej, utrzymać opodatkowanie tych czynności podatkiem kapitałowym (pkt 34 wyroku); - jednakże po tym, jak zgodnie z wykładnią dokonaną przez sąd odsyłający Rzeczpospolita Polska zrezygnowała z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej z tego opodatkowania, nie miała już prawa go później przywrócić ( pkt 35 wyroku); - artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 69/335, którego brzmienie odwołuje się do pojęcia ciągłości, należy bowiem interpretować w świetle celu wskazanego w motywach drugim i trzecim dyrektywy 85/303, jakim jest ograniczenie, a nawet zniesienie podatku kapitałowego. Z motywu trzeciego dyrektywy wynika, że z punktu widzenia owego celu tylko trudności budżetowe, jakie napotkałyby państwa członkowskie w razie zniesienia podatku kapitałowego, uzasadniają możliwość jego utrzymania przez te państwa, które nie zaniechały jego pobierania( pkt 36 wyroku); - zawarte w art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 sformułowanie "mogą [...] nadal podlegać podatkowi kapitałowemu" należy więc interpretować w ten sposób, że możliwość opodatkowania przez państwa członkowskie wymienionych w owym ustępie czynności podatkiem kapitałowym wymaga nie tylko, by były one opodatkowane w rozumieniu tego przepisu na podstawie przepisów krajowych, obowiązujących w dniu 1 lipca 1984 r., lecz także by podlegały następnie opodatkowaniu w sposób nieprzerwany. W przeciwnym razie państwo członkowskie nie może powoływać się na utratę przychodów jako uzasadnienie utrzymania podatku kapitałowego ( pkt 37 wyroku); - wskazanie w art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 daty 1 lipca 1984 r. nie upoważnia więc państw członkowskich, które w owym dniu poddawały omawiane czynności opodatkowaniu podatkiem kapitałowym, do ponownego wprowadzenia takiego podatku po jego zniesieniu. Byłoby to sprzeczne z brzmieniem wspomnianego przepisu, a także z celem omawianej dyrektywy, jakim jest ograniczenie, a nawet zniesienie podatku kapitałowego (pkt 38 wyroku); - w związku z powyższym państwo członkowskie, które po dniu 1 lipca 1984 r. zwolniło, zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 69/335 określone czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym, nie może ponownie wprowadzić takiego podatku od tych czynności (pkt 39 wyroku); Na postawione pytanie trzeba zatem odpowiedzieć, iż art. 4 ust. 2 dyrektywy 69/335 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ponownemu wprowadzeniu przez państwo członkowskie podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach owej spółki, jeżeli państwo to wcześniej zaniechało pobierania owego podatku ( pkt 40). Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzekł, co następuje: "Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ponownemu wprowadzeniu przez państwo członkowskie podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach owej spółki, jeżeli państwo to wcześniej zaniechało pobierania owego podatku". IV. Skoro zgodnie z cytowanymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej zostały uchylone, decyzja utrzymująca decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych musiała być również wyeliminowana z obrotu prawnego. Charakter obu spraw aczkolwiek rozpatrywanych w różnych trybach bo art. 21§ 3 O.p. w odniesieniu do decyzji określającej i art. 75 § 1 O.p. co do stwierdzenia nadpłaty w podatku, pozostaje w faktycznym powiązaniu. Decyzja o stwierdzeniu nadpłaty w podatku lub o stwierdzeniu jej braku, wydana na podstawie art.72 § 1 pkt 1 O.p. jest wynikiem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku. Skoro w obrocie prawnym tak jak w niniejszej sprawie, nie istnieją ostateczne decyzje, określające zobowiązanie podatkowe podatnika, celem wydania decyzji, będącej konsekwencją wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych niezbędne jest rozpatrzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołań Spółki od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego określających zobowiązania podatkowe Spółki w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartych umów pożyczek, a dopiero wówczas rozpatrzenie odwołań Spółki od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego odmawiającej stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych. Wydając te decyzje, Dyrektor Izby Skarbowej winien mieć na uwadze opisany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2011 r. C- 212/10, który z całą pewnością wiąże co do zagadnień materialnych Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, ale też Dyrektora Izby Skarbowej w ponownie wydanej decyzji. Orzekanie prowspólnotowe, przy jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących interpretacji prawa polskiego i prawa unijnego, począwszy od 1 maja 2004 r., jest obowiązkiem sądów i organów, których praca polega na rozstrzyganiu sporów prawnych. Ze wskazanych przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, rozstrzygając o jej niewykonalności do daty uprawomocnienia wyroku, stosownie do art.152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło