III SA/Wa 1787/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego - Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. H. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. W dniu 4 kwietnia 2012 r. Skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w celu wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pozostaje bez żadnego dochodu i nie ma wystarczających środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika a skarga kasacyjna musi być sporządzona w sprawach obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada oprócz zasiłku okresowego w wysokości 239 zł żadnego dochodu, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje lokal kwaterunkowy o powierzchni 59,5 m.kw. Wnioskodawca podał ponadto, że od 1 lipca 2007 r. do chwili obecnej korzysta na stałe z pomocy OPS w formie zasiłków okresowych, stałych oraz zasiłków celowych przeznaczanych na leki, komorne, gaz, prąd i prawa do bezpłatnych obiadów w kwocie około 1000 zł miesięcznie. Dodatkowo wskazał, iż posiada orzeczoną [...] grupę inwalidzką. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 kwietnia 2012 r. Wnioskodawca został wezwany, w terminie 7 dni, do nadesłania dodatkowej dokumentacji dotyczącej jego stanu majątkowego. Z obowiązku nadesłania tej dokumentacji wnioskodawca się nie wywiązał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. art. 245 § i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu. W niniejszej sprawie pomimo niedopełnienia przez wnioskodawcę obowiązku nadesłania dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym przypomnieć należy, że sytuacja materialna Skarżącego była już wielokrotnie przedmiotem analizy, w związku ze składanymi przez niego wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej jaki i sprawach o sygn. III SA/Wa 2002/11, III SA/Wa 2270/11, III SA/Wa 2657/11, III SA/Wa 2658/11 oraz III SA/Wa 2887/11. Wszystkie wnioski złożone w powyższych sprawach zostały rozpoznane pozytywnie. Ostatnio sytuację Skarżącego w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika analizowano w listopadzie 2011 r. w sprawach o sygn. III SA/Wa 2657 i 2658/11, gdzie przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. Ocenę powyższą Sąd w pełni podziela. Z informacji udzielonych przez Skarżącego wynika bowiem, że źródłem jego utrzymania jest zasiłek okresowy w wysokości 239 zł. Dodatkowo Skarżący korzysta z zasiłków celowych na opłacenie rachunków za gaz, energię elektryczną, zakup leków. Korzystał także – do października 2011 r. - z bezpłatnych obiadów. Zestawiając ww. wielkości z kosztem jaki Skarżący musiałaby ponieść chcąc skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika, Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, iż nie jest obecnie w stanie ich ponieść. W tej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Odnosząc się natomiast do wniosku Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać, że jest bezprzedmiotowy. Skarżący bowiem, w niniejszej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 września 2011 r. został już zwolniony od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Tym samym obecny wniosek Skarżącego - którego zakres oznaczył jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego - należy traktować jedynie jako żądanie ustanowienia zawodowego pełnomocnika tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać jednakże należy, że mimo tak zakreślonych granic wniosku do jego oceny zastosowanie będą miały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skoro bowiem w toku niniejszego postępowania Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, to jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, jest w istocie – zgłoszonym niejako na "raty" - żądaniem przyznania w toku tegoż postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 postanowiono jak w sentencji.