III SA/Wa 1788/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-07
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, mimo wezwań sądu?Ratio decidendi
Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, ponieważ nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, mimo wielokrotnych wezwań. Brak tych dokumentów, w szczególności dotyczących rachunków bankowych, należności i zobowiązań, uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że skarżący nie dopełnił obowiązku rzetelnego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od gier. Spółka argumentowała, że została pozbawiona majątku, salony gier zostały zamknięte, a automaty zabezpieczone, co skutkuje stratą bilansową. Mimo wezwań referendarza sądowego, spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów finansowych, w tym wyciągów z rachunków bankowych (które miały zostać wypowiedziane), zestawień należności i zobowiązań, deklaracji podatkowych ani bilansu.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lipca 2014 r po rozpoznaniu wniosku C. sp z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. sp z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od gier za grudzień 2012 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
C. Sp. z o.o. w skardze, a następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, wnioskiem na urzędowym formularzu PPPr przy piśmie z 30 czerwca 2014 r zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu formularza wskazał, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, ponieważ decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego swojego majątku. Salony gier spółki zostały zamknięte, a automaty- zabezpieczone. Bilans spółki wykazuje stratę. Wartość środków trwałych oznaczyła na kwotę [...] zł. Za ostatni rok bilansowy poniosła stratę 4341561,56 zł.
W piśmie przewodnim z 30 czerwca 2014 r spółka poinformowała o tym, że bank wypowiedział umowę prowadzenia rachunków bankowych, zatem niemożliwe jest przedłożenie wyciągów z nich. Wskazała, ze posiada zobowiązania względem ZUS, kontrahentów, organów podatkowych, lecz, mimo wezwania referendarza sądowego, nie przedłożyła wnioskowanych w wezwaniu referendarza sądowego z 23 czerwca 2014 r zestawień. Spółka nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej. Spółka nie oznaczyła także, mimo wezwania, źródeł finansowania prowadzonej działalności, obsługi księgowej. Nie wskazała posiadanych nieruchomości, nie przekazała zeznań podatkowych oraz – mimo złożonej deklaracji – deklaracji podatku VAT i bilansu.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wymagalne w sprawach badanych przez referendarza sądowego koszty sądowe to kwota wpisu w wysokości około 2000 zł
Referendarz sądowy zauważa także, że kondycja majątkowa i finansowa – tak z daty złożenia wniosku o nadpłatę, jak z chwili zbliżonej do daty złożenia niniejszych skarg do sądu - strony była oceniana w postanowieniach sądów administracyjnych w tym, w tym - w wielu prawomocnych (dane zawarte w ogólnodostępnej bazie CBOSA).
Referendarz sądowy zauważa, że w niniejszym postępowaniu spółka nie przekazała dokumentów, z których możnaby wnioskować o jej sytuacji finansowej. W szczególności nie wykazała faktu wypowiedzenia jej rachunku bankowego. Podobnie nie wykazała, że w tej konkretnej sytuacji, pomimo ogólnie obowiązujących w Polsce bankowych zasad archiwizacji i udostępniania dokumentacji finansowej, bank odmówił spółce wydania odpisów wyciągów z rachunków bankowych "za ostatnie 6 miesięcy prowadzenia działalności" – z tego powodu, że wypowiedział spółce umowę prowadzenia rachunku bankowego. Spółka nie przedstawiła zestawienia należności i zobowiązań, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń. Podsumowując, nie przedstawiła ani przychodów z wciąż prowadzonej (jak oświadczyła) działalności gospodarczej, ani nie wskazała źródeł finansowania prowadzonych działań (koszt lokalu, korespondencji, obsługi księgowej)
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała, że zmaga się z sugerowaną w składanych przez nią pismach groźbą niewypłacalności, ponieważ brak jest w aktach sprawy, pomimo doręczenia spółce stosownych wezwań, jakichkolwiek dokumentów - które powinny być w dyspozycji spółki – a z których wynika ta okoliczność. Zasadności powyższej oceny nie mógł zmienić fakt – hipotetyczny - poniesienia w ostatnim roku obrotowym przez spółkę straty w oznaczonej kwocie, gdyż zdarzenie księgowe straty nie zawsze świadczy o złej kondycji spółki, lecz może być wynikiem taktyki prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie referendarza sądowego, uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane samodzielnie ze środków spółki, a nie – jak sugeruje spółka – z pomocy państwa.
Referendarz sądowy, oceniając sytuację finansową spółki ma na względzie opinię NSA, zgodnie z którą, jeżeli skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 26 czerwca 2014 r I Fz 190/14, z28 listopada 2014 r II Fz 984/13 CBOSA).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło