III SA/Wa 1796/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. i 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący F.M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że z uwagi na działania organów administracji skarbowej zmuszony był ograniczyć zakres działalności gospodarczej. W efekcie uiszczenie kosztów sądowych rodziłoby ryzyko wystąpienia trudności w regulowaniu podstawowych zobowiązań i wpłynęłoby niekorzystnie na warunki rodzinne i bytowe. W wykonaniu wezwań referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Wyjaśnił, że na jego wydatki składa się czynsz, wyżywienie, opłaty za media i inne bieżące opłaty. Dodał, że wydatki te kształtują się na poziomie minimalnych kosztów utrzymania określanych rokrocznie przez Główny Urząd Statystyczny. Poinformował, że wszystkie jego rachunki bankowe zostały zajęte przez urzędy skarbowe. Skarżący przekazał zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7, umowę najmu. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy w takim zakresie uzależnione jest od spełnienia przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."). Przesłanką tą jest mianowicie brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżący jest zobowiązany jest wpis od skargi w wysokości 10.944 zł. Tymczasem przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie wskazują czy rzeczywiście jego sytuacja finansowa jest tak trudna, że uniemożliwia mu poniesienie powyższego wpisu. Przede wszystkim oświadczenia Skarżącego nie są na tyle spójne i precyzyjne, żeby móc ustalić, jakie dochody faktycznie uzyskuje. Z jednej bowiem strony wskazuje on, że zmuszony był ograniczyć zakres działalności gospodarczej, jednocześnie deklaruje, że nie osiąga z niej dochodu (w rubryce 10 formularza PPF wpisano "brak", a w złożonych za ostatnie miesiące deklaracjach VAT-7 wykazano zerową sprzedaż i zakupy), z drugiej zaś strony Skarżący oświadcza, że na jego wydatki składa się czynsz, wyżywienie, opłaty za media i inne bieżące opłaty. Z powyższego wynika zatem, że Skarżący nie wyjaśnił kluczowej - z punktu widzenia oceny możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego – kwestii źródeł utrzymania i finansowania wydatków. Skarżący podniósł jedynie, że wydatki te "kształtują się przeciętnie na poziomie minimalnych kosztów utrzymania określanych rokrocznie przez Główny Urząd Statystyczny". Jednocześnie przedłożył umowę najmu budynku mieszkalnego, z której wynika, że czynsz najmu wynosi 2.300 zł. Tymczasem Skarżący zdaje się zapominać, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanki udzielenia prawa pomocy spoczywa na stronie. Owo wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 marca 2014 r. (sygn. akt I FZ 70/14) treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy przejawiającej się głównie w dostarczeniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek takiej właśnie współpracy z Sądem nakłada na stronę przepis art. 255 P.p.s.a. Z obowiązku tego Skarżący się nie wywiązał. W efekcie brak jest pełnej i wyczerpującej informacji na temat jego sytuacji majątkowej, co nie pozwala ustalić, jak w rzeczywistości się ona kształtuje oraz w szczególności czy rzeczywiście nie posiada on i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.