III SA/Wa 1799/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-29
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie skarżącej. W przypadku niskich dochodów, utrzymywania rodziny i korzystania z pomocy społecznej, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Skarżąca wskazała na niskie dochody z emerytury, utrzymywanie dwojga bezrobotnych dzieci oraz korzystanie z pomocy socjalnej. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i wydatki.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą D. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie ustalenia podatku rolnego od nieruchomości postanawia zwolnić skarżącą D. K. od kosztów sądowych
Skarżąca D. K. zwróciła się o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego, wskazując, że jest osobą o niskich dochodach, mającą na utrzymaniu dwoje dzieci i korzystającą od lat z opieki socjalnej. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do majątku zaliczyła jedynie dom jednorodzinny wymagający remontu. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką pełnoletnich i bezrobotnych dzieci. Skarżąca utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1.188,39 zł. Przedstawiła zeznanie podatkowe, decyzje w sprawie pomocy społecznej, zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Innymi słowy, jeżeli poniesienie tych kosztów pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu strony i jej rodziny, strona ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa, a po wykazaniu, że powyższe okoliczności rzeczywiście zachodzą, pomoc taka będzie jej przyznana.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika, że źródłem utrzymania Skarżącej jest emerytura w wysokości 1.188,39 zł netto. Nadto korzysta ona z pomocy instytucji powołanych do wspierania osób najuboższych. Jak bowiem oświadczyła już od lat korzysta ze stałej opieki socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej, co potwierdza stosowne zaświadczenie. Przykładowo w lipcu br. przyznano jej świadczenie w łącznej kwocie ponad 1.000 zł w postaci zasiłków celowych na pokrycie zaległości za energię elektryczną. Z powyższego dochodu Skarżąca spłaca m. in. ciążące na niej zobowiązania. I tak z nadesłanego wyciągu wynika, że co miesiąc Skarżąca spłaca ratę kredytu w wysokości 598,23 zł, zaś co dwa miesiące dodatkowo jeszcze pożyczkę, której rata oscyluje między 139 zł (maj br.) a 278 zł (lipiec br.). Skarżąca przedstawiła również rachunki za wywóz śmieci (45 zł) oraz telewizję (57,80 zł). Z powyższego wynika zatem, że kwota, którą Skarżąca dysponuje pozwala właściwie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zwłaszcza, że wśród domowników wymieniła ona także dwoje dorosłych, bezrobotnych dzieci. Tym samym uznać należało, iż Skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie sprawy przed sądem. Referendarz sądowy doszedł jednocześnie do przekonania, że sytuacja ta nie ma charakteru krótkotrwałego (tymczasowego). Wniosek taki wyprowadził z faktu kilkuletniego już korzystania ze wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej oraz wieku bezrobotnych dzieci Skarżącej ([...] i [...] lat) i wiążących się z nim trudności ze znalezieniem pracy. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych zarówno tych wymaganych na obecnym etapie postępowania, jak i mogących wystąpić w przyszłości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło