III SA/Wa 1799/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.R. i M.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.R. i M.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W skardze na powołane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., skarżący – P.R. i M.R. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym od wpisu od skargi. W dniu 20 maja 2016 r. skarżący uiścili wpis sądowy w wysokości 100 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosków o przyznanie prawa pomocy na urzędowych formularzach PPF, skarżący nadesłali stosowne formularze, w których podtrzymali swój wniosek. Z oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe razem z dwójką małoletnich synów. Do swojego majątku zaliczyli jedynie mieszkanie i samochód [...] z 1990 r. Nie posiadają oszczędności. Ich miesięczne dochody wynoszą ok. 6.738 zł netto (w tym: ok. 4.500 zł – wynagrodzenie skarżącego ze stosunku pracy, ok. 1.740 zł – wynagrodzenie skarżącej ze stosunku pracy, 500 zł – zasiłek z programu 500+). Miesięczne wydatki skarżący określili na 6.900 zł (w tym: 2.500 zł wyżywienie, koszty leczenia synów 800 zł, koszty leczenia skarżącej 200 zł, czynsz za mieszkanie 600 zł, prąd, gaz 200 zł, internet, telefon 250 zł, koszty dowożenia synów na wizyty lekarskie i badania specjalistyczne 500 zł, opłaty w szkole i przedszkolu 300 zł, zajęcia sportowe pozaszkolne 150 zł, ubrania 500 zł, kosmetyki, środki czystości 400 zł, podatki 100 zł, koszty utrzymania i eksploatacji samochodu 400 zł). Ponadto skarżący wyjaśnili, że z uwagi na stały ujemny bilans gospodarstwa domowego korzystają z pomocy rodziców. Wskazano również, że sytuacja skarżących nie ulegnie poprawie, z uwagi na wypadek jakiemu uległ skarżący w czerwcu br. Do wniosku skarżący załączyli m.in. zeznania podatkowe, wyciąg z rachunku bankowego, zestawienie dochodów i wydatków. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak już wyżej wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stosowana jest bowiem wyłącznie w przypadku osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji majątkowej, wskazującej na to, że osoby te pozbawione są środków do życia bądź też środki te są tak znacząco ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do skorzystania z prawa pomocy bierze się pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz jej stan majątkowy. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza sądowego, skarżących nie można zaliczyć do takiej kategorii osób. Mimo bowiem, że skarżący wskazują, że wydatki rodziny, przewyższają uzyskiwane dochody to, nie należą oni do grona osób najuboższych, nieposiadających żadnego stałego dochodu ani majątku. Skarżący nie należą również do osób, które z przyczyn obiektywnych nie są w stanie osiągnąć żadnego dochodu. Z nadesłanych dokumentów wynika bowiem, że ich czteroosobowa rodzina uzyskuje stałe, miesięczne dochody na poziomie ok. 6.738 zł. Tym samym, chociażby przy symbolicznym ograniczeniu wydatków w jednym miesiącu, skarżący mogą dysponować środkami na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Powyższej oceny nie zmienia również, przywołana we wniosku okoliczność związana z wypadkiem, któremu uległ skarżący. O ile bowiem jest to niewątpliwie okoliczność, która może mieć w przyszłości wpływ na status materialny skarżących, o tyle z nadesłanych dokumentów, nie wynika aby aktualnie zdarzenie to przekładało się ona na sytuację finansową ich rodziny. Ponadto, co w sprawie jest najistotniejsze, na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 100 zł, który to wpis skarżący uiścili. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.