III SA/Wa 1806/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-16

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Agnieszka Baran, Jacek Kaute

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków w zakresie ustalenia funkcji budynku do celów podatkowych, nawet jeśli dane te mogą być niezgodne ze stanem faktycznym i prowadzić do pokrzywdzenia podatnika?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest bezwzględnie związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, jeśli dane te są niezgodne ze stanem faktycznym i prowadzą do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, praworządności i sprawiedliwości społecznej. W takich przypadkach organ powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistej funkcji budynku i prawidłowego wymiaru zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący zostali opodatkowani podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków rekreacji indywidualnej, podczas gdy w poprzednich latach płacili podatek według stawki dla budynków mieszkalnych. Zmiana ta nastąpiła po aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, która zakwalifikowała budynek jako "dom letniskowy" na podstawie pisma PINB o zakończeniu budowy. Skarżący podnieśli, że funkcja budynku nie uległa zmianie, a poprzednie decyzje podatkowe uwzględniały jego charakter mieszkalny. Dodatkowo zakwestionowali sposób naliczenia podatku od powierzchni kondygnacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent stażysta Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi H. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz H. S. i J. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] stycznia 2018 roku Wójt Gminy S. ustalił skarżącym – H. S. i J. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 r. w kwocie 619 zł dotyczącego nieruchomości położonej w miejscowości H. na terenie gminy S. Na łączne zobowiązanie pieniężne złożył się podatek od nieruchomości w kwocie 607 zł oraz podatek leśny w kwocie 12 zł. Organ przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty o powierzchni 379 m2, budynek użytkowany na cele rekreacji indywidualnej o powierzchni 73 m2 oraz od budynku użytkowanego na takie cele w zakresie wysokości 1,40-2,20 m – 7,72 m2 oraz podatkiem leśnym - lasy o powierzchni 0,2794 ha. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano, iż wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie danych złożonych przez podatnika - informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach oraz danych z ewidencji gruntów i budynków ze Starostwa Powiatowego w W., stosując stawki w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 165 § 7 i § 8, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej: "ordynacja podatkowa"), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716, ze zm., dalej: "upol") oraz Uchwały Nr XXVIII/167/16 Rady Gminy Somianka z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 10496), art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 374 ze zm.) oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2017 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2017 r. (M.P poz. 996). Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wnieśli odwołanie, zaskarżając decyzję w części dotyczącej podatku od nieruchomości oraz wielkości powierzchni kondygnacji o wysokości 1,40 do 2,20m. Skarżący podnieśli, że niezgodnie ze stanem faktycznym dokonano naliczenia podatku od powierzchni kondygnacji o wysokości 1,40 – 2,20 m, która w rzeczywistości wynosi 3,86 m2, a nie jak błędne podano w decyzji 7,72 m2. Skarżący wyjaśnili również, że w czerwcu 2001 roku uzyskali pozwolenie na budowę budynku letniskowego. Wskazali, że budynek jest przystosowany do całorocznego użytkowania, a zmiana jego nazwy wynikała wyłącznie z potrzeby dostosowania jej do zapisu o przeznaczeniu terenu pod zabudowę letniskową, określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo skarżący wskazali, że w rozmowach z właścicielami sąsiednich nieruchomości ustalili, że płacą oni niższą kwotę podatku obliczoną za budynki mieszkalne, pomimo że zostały one wybudowane na działkach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę letniskową. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji Wójta Gminy S. i ustalenie wymiaru zobowiązania pieniężnego w zakresie podatku od nieruchomości z uwzględnieniem stawki 0,74 zł za metr kwadratowy, tak jak we wcześniej wydanych decyzjach. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO" albo "organ II instancji") decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji zostało wskazane, że organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego, przy zastosowaniu prawidłowych stawek podatkowych, zgodnie z mającymi zastosowanie w rozpatrywanej sprawie przepisami powołanych na wstępie ustaw o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku leśnym oraz zgodnie z aktualnym stanem prawnym wynikającym z ewidencji gruntów. Organ II instancji podkreślił, że decydujące znaczenie dla prawidłowego ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dla skarżących ma w pierwszej kolejności stan prawny ich nieruchomości wynikający z ewidencji gruntów. Wynika to z oczywistego brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 późn. zm., dlaje jako "pgk"), który stanowi, że podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreśla to również ukształtowana w sposób jednolity linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawach podatkowych. SKO wskazało, że ewidencji tej organ podatkowy nie może rewidować z urzędu w toku postępowania podatkowego. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie spór dotyczy wyłącznie wymiaru podatku od nieruchomości od budynku usytuowanego na działce nr 1183 położonej w miejscowości H., gmina S. W ocenie SKO z przedłożonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że H. S. i J. S. są właścicielami budynku - domu letniskowego usytuowanego na działce nr 1183 położonej w miejscowości H., gmina S. Na dowód w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie ze Starostwa Powiatowego w W. z 23 czerwca 2017 r. dotyczące inwentaryzacji podwykonawczej budynku na działce nr 1183, gdzie wyraźnie widnieje, iż jest to dom letniskowy. Należy nadmienić – wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że podstawą wpisu był brak sprzeciwu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. co do użytkowania budynku letniskowego usytuowanego na ww. działce. Ponadto w aktach sprawy znajduje się korekta informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i lasach wniesiona w dniu 24 września 2017 r. do Urzędu Gminy w S. przez J. S. Organ II instancji wskazał, że budynek sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako dom letniskowy (główna funkcja) podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych. Należą one do grupy budynków "pozostałych" w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 1991 r. o podatku i opłatach lokalnych (dalej jako "upol"). SKO wskazało, że stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ukształtowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ II instancji powołał się m. in na wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r. sygn. akt 1 SA/Gd 1143/17 oraz wyrok NSA w Warszawie z 17 lutego 2009 r. sygn. II FSK 1663/07. Zatem, zdaniem SKO, do opodatkowania budynku skarżących usytuowanego na działce nr 1183 położonej w miejscowości H., gmina S. będzie miał zastosowanie przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e upol, który przewiduje maksymalną stawkę od budynków pozostałych w kwocie 7,77 zł od 1 m2. Powołana uchwała Nr XXVIII/167/16 Rady Gminy S. z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w pkt 1 ppkt. 5 lit. b) załącznika przewiduje stawkę od budynków użytkowanych na cele rekreacji indywidualnej - stawkę 5,97 zł od 1m2, którą w przedmiotowej sprawie zastosował organ podatkowy I instancji. Organ II instancji stwierdził, że w wyniku zastosowanych w sposób prawidłowy działań arytmetycznych w zestawieniu ze stanem faktycznym i prawnym w rozpatrywanej sprawie, wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok dla budynków pozostałych wynosi 607 zł. Zatem należy stwierdzić, że organ podatkowy I instancji prawidło ustalił H. i J. S. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok, zaś w świetle przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy, podniesiona w odwołaniu argumentacja nie może rzutować na zmianę decyzji organu podatkowego I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie prawa procesowego, a to: art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.(dalej jako "ordynacja podatkowa", art. 191 ordynacji podatkowej, art. 122ordynacji podatkowej, art. 194 § 1 i 3 ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych. a w konsekwencji 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a. art. 21 ust. 1 pgik poprzez jego niewłaściwe zastosowanie b. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz e) upol, w wypadku lit. a) - poprzez niezastosowanie powołanego przepisu, zaś lit. e) - poprzez jego zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli m. in., że w poprzednich latach decyzje podatkowe uwzględniały nieruchomość jako budynek mieszkalny, przyjmując jego powierzchnię użytkową 76,86 m2 i stawkę podatku 0,74 zł za metr kwadratowy. Funkcja budynku od tego czasu w żaden sposób nie uległa zmianie, budynek w dalszym ciągu ma charakter mieszkaniowy. Do skargi zostały załączone decyzje Wójta Gminy S. za wcześniejsze lata podatkowe, w których podatek od nieruchomości był ustalony od budynku mieszkalnego o powierzchni 76,86 m2 według stawki 0,74 zł za metr kwadratowy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: "ppsa"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2) upol, budynki lub ich części podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podatnikami tego podatku są – w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1) upol – osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy, podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa – w myśl art. 5 ust.1 ustawy - rada gminy, w drodze uchwały. Jednakże, zgodnie z treścią punktu 2) tego przepisu ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2018 roku), stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części: a) mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Z treści powołanych przepisów wynika, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie posługują się pojęciem "dom/budynek letniskowy", czy "dom/budynek rekreacji indywidualnej". Zwraca na to uwagę również orzecznictwo sądów administracyjnych (także w orzeczeniach powołanych w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy czym wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wyroku z wyroku z 24 sierpnia 2017 roku II FSK 950/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sama ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem "dom letniskowy" (rekreacyjny), ograniczając się do rozróżnienia wymienionych w art. 5 ust. 1 kategorii domów: mieszkalnych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bądź zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz pozostałych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powołanym orzeczeniu, że pojęcie budynków rekreacyjnych (letniskowych) nie zostało zdefiniowanie w uchwale rady gminy. Nie zostało również zdefiniowane zarówno w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w przywoływanym przez organ rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034). Dla ustalania właściwej stawki podatku od nieruchomości istotne jest, jak wskazano wyżej, zakwalifikowanie konkretnego budynku do jednej z kategorii budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)-e) u.p.o.l., co z kolei wymaga ustalenia przez organy podatkowe podstawowej funkcji użytkowej budynku. W niniejszej spawie stawka podatku od nieruchomości została ustalona w oparciu o treść uchwały rady Gminy S. z 23 listopada 2016 roku nr XXVIII/157/16 i wysokości stawek podatku od nieruchomości wskazanych w załączniku do tej uchwały. W myśl tego aktu wysokość stawki podatku od nieruchomości na terenie gminy Somianka w 2018 roku wynosi 0,74 m2 powierzchni użytkowej w odniesieniu do budynków mieszkalnych oraz 5,97 m2 powierzchni użytkowej w odniesieniu do budynków użytkowanych na cele rekreacji indywidualnej. Podobnie jak w stanie faktycznym powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowa uchwała Rady Gminy S. nie zawiera definicji budynku użytkowanego na cele rekreacji indywidualnej. W oparciu o ww. uchwałę rady gminy organ I instancji ustalił wymiar zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2018 rok w odniesieniu do posiadanego przez skarżących budynku - według stawki przewidzianej dla budynków rekreacji indywidualnej, tj. 5,97 zł za m2. Jak wynika z decyzji załączonych do skargi, we wcześniejszym okresie, tj. od stycznia do czerwca 2017 roku, oraz w latach 2014 – 2016 podatek był ustalany według stawki przewianej dla budynków mieszkalnych, tj. 0,74 zł za m2.. Zróżnicowanie stawek w zakresie podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynku miało związek z dokonaną 23 czerwca 2017 roku zmianą danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Była to zmiana polegająca na ujawnieniu głównej funkcji należącego do skarżących budynku, którą określono jako "dom letniskowy". W dalszym ciągu w ewidencji tej przedmiotowy budynek był sklasyfikowany według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) jako "budynki mieszkalne" oraz według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) jako "budynki mieszkalne jednorodzinne". Zmiana danych w ww. ewidencji została dokona na podstawie pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. z 23 czerwca 2017 roku, na co też wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji SKO, podstawowym uzasadnieniem stanowiska tego organu była treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z jego treścią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Co do zasady SKO ma rację powołując się na powyższą regułę związania danymi wynikającymi z Ewidencji Gruntów i Budynków w postępowaniu podatkowym. W ocenie sądu, związanie organów podatkowych danymi wynikającymi z przedmiotowej ewidencji nie ma jednak charakteru bezwzględnego i w pewnych sytuacjach możliwe (a nawet konieczne) jest zweryfikowanie przez organ podatkowy danych wynikających z ewidencji z innymi dowodami. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku z 25 kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 18/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zgodził się z zasadą, w myśl której dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Podkreślił jednak, że chodzi nie o jakiekolwiek dane, ale o dane prawidłowe, co zmienia zasadniczo optykę tego zagadnienia i wpływa istotnie na prawo strony nie tylko do prawidłowego, zgodnego ze stanem faktycznym odzwierciedlenia danych ewidencyjnych, ale co więcej, otwiera jej możliwość dochodzenia swoich praw w zakresie prawidłowości ustalenia jej obowiązków o charakterze publicznoprawnym, w tym obowiązków prawno-podatkowych ustalanych w oparciu o dane ewidencyjne. Sąd w omawianym orzeczeniu stwierdził, że należy sprzeciwić się takiemu rozumieniu art. 21 ust. 1 p.g.k., które prowadziłoby do wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięć na podstawie ewidencji gruntów niezgodnej ze stanem rzeczywistym a równocześnie z oczywistym pokrzywdzeniem podatnika. Również w wyroku z 9 lipca 2015 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1457/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, odnosząc się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Na taki sam kierunek postępowania przez organy podatkowe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny także w uzasadnieniu wyroku z 24 sierpnia 2017 roku II FSK 950/17. Przypomniał w nim, że obowiązkiem organów podatkowych w postępowaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości jest ustalenie prawidłowego przedmiotu opodatkowania, a w przypadku budynków, przypisanie go do właściwej kategorii, spośród wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.. NSA stwierdził, że należy zgodzić się z tezą, że w indywidualnych przypadkach dane co do charakteru budynku, wynikające z właściwej ewidencji mogą okazać się niewystarczające dla poczynienia prawidłowych ustaleń w tym zakresie i konieczne będzie prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na te okoliczności. Zdaniem sądu istotna argumentacja w przedmiotowej kwestii została powoła w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 13 września 2018 roku w sprawie sygn. akt II FSK 550/18. Sąd stwierdził w nim, że w formalistyczna wykładnia art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Wskazać również należy, że jakkolwiek organy podatkowe są zobowiązane do przestrzegania zasady praworządności (vide art. 7 Konstytucji RP, którego konkretyzację w odniesieniu do postępowania podatkowego stanowi art. 120 O.p.), to winny brać pod uwagę również zasady sprawiedliwości społecznej, które w myśl art. 2 Konstytucji RP winny być urzeczywistniane przez Rzeczpospolitą Polską. Niemożliwe do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej jest natomiast przerzucanie na podatnika konsekwencji działań organów administracji publicznej dokonywanych z naruszeniem prawa. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z powyższą argumentacją przytoczoną w powołanych orzeczeniach i przyjmuje ją za własną. Zdaniem sądu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają konieczność pominięcia zmiany danych dotyczących budynku skarżących ujawnionych w ewidencji a dotyczących funkcji budynku. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do tego twierdzenia skarżących, jednakże zdaniem sądu w sprawie poza sporem pozostaje, że przed tą zmianą dokonaną w oparciu o pismo PINB budynek skarżących był ujawniony jako budynek mieszkalny. Twierdzenia takiego wskazanego wprost w odwołaniu od decyzji organu I instancji organ II instancji nie zakwestionował (w ogóle nie odnosząc się do niego). Tymczasem na stronie czwartej odwołania skarżący wskazali, że od roku 2014 do połowy roku 2017 roku podatek od nieruchomości w zakresie dotyczącym budynku był naliczany według stawki dla budynków mieszkalnych. Wskazali, że w decyzjach z tego okresu było wskazane, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz danych z ewidencji gruntów i budynków ze Starostwa Powiatowego w W. Przedmiotowe stanowisko skarżących znajduje potwierdzenie w treści decyzji złożonych przy skardze wniesionej w niniejszej sprawie, dotyczących wcześniejszych okresów. Powołana wyżej zmiana w ewidencji z czerwca 2017 roku została dokonana w sposób nieprawidłowy – w odniesieniu do funkcji budynku. Jak to już zostało wskazane, dokonano jej na podstawie pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z W. z 23 czerwca 2017 roku. Pismo takie nie daje jednak podstaw do zmiany przeznaczenia budynku w ewidencji. Przedmiotowe pismo zostało wydane na podstawie art. 54 prawa budowlanego. Zgodnie z treścią § 1 tego przepisu, do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. Natomiast w myśl § 2 omawianego artykułu, organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu, o którym mowa w ust. 1. Zatem, w świetle powyższego. przedmiotowe pismo PINB z 23 czerwca 2017 roku stanowi potwierdzenie zakończenia budowy należącego do skarżących budynku oraz pozwolenie na jego użytkowanie. W konsekwencji stanowi również podstawę uaktualnienia ujawnionej w ewidencji powierzchni budynku. W żadnym wypadku nie stanowi ono zmiany sposobu użytkowania budynku. Dla zmiany sposobu użytkowania budynku przepisy prawa budowlanego przewidują inny tryb. Jest on uregulowany w art. 71 tej ustawy. Z uwagi na treść powołanych przepisów zaświadczenie PINB nie prowadzi do zmiany przeznaczenia budynku. Jest ono podstawą użytkowania obiektu budowlanego. Potwierdzeniem powyższego rozumowania są również przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 3 pkt 2) tej ustawy, organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście odpisy: zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane oraz, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1) lit. f) przedmiotowej ustawy, aktualizacja informacji z zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Podsumowując powyższe, należy wskazać, że pomimo że w przedmiotowym piśmie PINB nie wnosi sprzeciwu do użytkowania budynku, wskazując, że dotyczy to budynku letniskowego, nie skutkuje to dokonaniem zamiany zmiany sposobu użytkowania budynku skarżących, kwalifikowanego do tej daty jako budynek mieszkalny. Użyte w piśmie określenie "budynku letniskowego" odnosi się do wydanej na rzecz skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę, które to pozwolenie zostało wydane w czasie przed zmianą kwalifikacji przedmiotowego budynku na mieszkalny. Pozwolenie na budowę uwzględniało ówczesną kwalifikacje budynku jako budynku letniskowego, z uwagi na wyjaśnione w odwołaniu (na wstępie jego uzasadniania) przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako zabudowę letniskową. Zdaniem sądu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały (a wręcz obligowały) organy podatkowe do tego aby przy wymiarze podatku nie korzystać bezrefleksyjnie ze zmienionych danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Odmienne stanowisko organów podatkowych doprowadziło do sytuacji sprzecznej nie tylko z zasadami prawdy obiektywnej, praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa we wcześniejszej części uzasadnienia, ale także z zasadami logicznego rozumowania. W sprawie niniejszej doszło bowiem do sytuacji, w której budynek kwalifikowany jako mieszkalny, na skutek formalnego zakończenia jego budowy, stał się budynkiem letniskowym. Zdaniem sądu zasadnie również podnieśli skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że w sposób nieprawidłowy została ustalona do opodatkowania powierzchnia budynku w zakresie kondygnacji o wysokości 1,40 – 2,20 m. W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach złożonej do Urzędu Gminy S. 14 września 2017 roku skarżący ujawnili całkowitą powierzchnię należącego do nich budynku jako 76,86 m2, w tym powierzchnię kondygnacji powyżej 2,20 m – 73 m2 oraz powierzchnię kondygnacji o wysokości 1,40-2,20 – 3,86 m2. Należy zatem wnosić, że pomimo adnotacji na druku Informacji, w odniesieniu do kondygnacji o niższej wysokości skarżący wskazali całą jej powierzchnię, a nie 50%. Całkowicie nieprawidłowe było zatem przyjęcie w decyzji Wójta Gminy S. dla potrzeb opodatkowania kondygnacji o wysokości 1,40-2,20 m o powierzchni 7,72m2. Zarzuty odnoszące się do przyjętej przez organy podatkowe powierzchni budynku skarżących nie były podnoszone w skardze, jednakże – jak wynika z powołanego wcześniej przepisu art. 134 ppsa - sąd nie jest zawiązany zarzutami skargi. W świetle powyższej argumentacji, sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest w pełni uzasadniona, zaś zaskarżona nią decyzja SKO jest niezgodna z prawem. Z tego względu decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uwzględni argumentację prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu oraz wyjaśni rzeczywistą powierzchnię kondygnacji budynku skarżących o wysokości 1,40 – 2,20 m. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ppsa sąd orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku. W punkcie drugim wyroku sąd orzekł o kosztach postępowania, na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 1 ppsa. Kwotę zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżących stanowi uiszczony przez nich wpis sądowy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło