III SA/Wa 1809/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-27
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub postępowanie układowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Sąd podkreślił, że nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych i świadome zaniżanie zobowiązań podatkowych przez członka zarządu świadczy o jego winie w tym zakresie i wyklucza możliwość uwzględnienia jego wniosków dowodowych dotyczących sytuacji finansowej spółki opartej na tych nierzetelnych danych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oraz odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, w tym braku swojej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spółki. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną wykładnię przepisów o odpowiedzialności osób trzecich oraz naruszenie praw procesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2004 r. do września 2005 r. oddala skargę
1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2011 r., po rozpatrzeniu odwołania W.S. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [..]Urzędu Skarbowego w R. z [...] września 2010 r. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji"). Przedmiotem tych decyzji było orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej (członka zarządu) wraz z A. Sp. z o. o. z siedzibą w miejscowości K. (dalej: "Spółka"), za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług (4.428.101 zł) za grudzień 2004 r. oraz poszczególne miesiące 2005 r. (I – IX), odsetki za zwłokę od tych zaległości (966.778 zł) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (250.731,65 zł). Dyrektor IS dodał, że przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki wynikają z ostatecznej decyzji wymiarowej organu I instancji wydanej [...] września 2009 r. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Dyrektor IS powołał między innymi przepisy art. 107 oraz art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op").
1.2. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Wyjaśnił, że skarżący pełnił obowiązki członka jednoosobowego zarządu Spółki w okresie od [...] lutego 2001 r. do [...] lipca 2006 r., czyli także w czasie, w którym powstały przedmiotowe zaległości podatkowe. Decyzja wymiarowa wydana dla Spółki przez Naczelnika US weszła do obrotu prawnego w trybie zastępczym. Zdaniem organów podatkowych, egzekucja prowadzona do majątku Spółki okazała się bezskuteczna, pomimo szeregu działań podejmowanych przez organ egzekucyjny (zob. s. 7 – 8 zaskarżonej decyzji). Spółka została postawiona w stan likwidacji uchwałą z [...] lipca 2006 r. Skarżący w toku postępowania nie wykazał wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych. Nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. Nie złożył stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego jej upadłości (układowego) pomimo tego, że w 2004 r. istniały ku temu przesłanki. Spółka posiadała bowiem znikomą wartość kapitału własnego, wysoki wskaźnik zobowiązań krótkoterminowych, a nadto zaniżała wysokość deklarowanych zobowiązań podatkowych. Księgi podatkowe prowadziła przy tym nierzetelnie. Wynika to z ostatecznej decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązań podatkowych, a także z wyroku Sądu Rejonowego w R. wydanego [...] kwietnia 2009 r. [...]. Mocą tego wyroku skarżący został uznany winnym popełnienia czynów niedozwolonych związanych z wystawianiem dla Spółki nierzetelnych faktur VAT, nierzetelnie prowadził księgi rachunkowe, a także dopuścił się podania nieprawdy w deklaracjach VAT – 7 pełniąc obowiązki prezesa zarządu Spółki, poprzez zawyżenie wysokości podatku naliczonego o 14.284.564,68 zł. Został za te czyny skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. na karę pozbawienia wolności i karę grzywny. Wykluczyć zatem należy brak winy skarżącego w tym, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania układowego. Dyrektor IS zauważył, że w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym Spółka została powiadomiona, przerwany został w 2009 r. bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 Op. Powołał się nadto na odpis pełny z KRS nr [...] z [...] stycznia 2009 r., znajdujący się w aktach sprawy, którego treść potwierdza pełnienie przez skarżącego obowiązków członka zarządu (prezesa) Spółki w czasie, gdy powstały zobowiązania, które przekształciły się w zaległości podatkowe wymienione w zaskarżonej decyzji.
1.3. Odnosząc się do zarzutów odwołania i argumentacji skarżącego Dyrektor IS podniósł, że brak było podstaw do uzupełniania materiału dowodowego celem badania sytuacji finansowej Spółki, gdyż nigdy nie został złożony stosowny wniosek o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, a skarżący nierzetelnie prowadził księgi rachunkowe (podatkowe) i zaniżał deklarowane przez Spółkę zobowiązania w podatku od towarów i usług (VAT). Doprowadził w ten sposób do powstania zaległości podatkowych Spółki w kwocie 12.816.204 zł za lata 2001 – 2005 (nie licząc odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych). Dyrektor IS zauważył, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja wymiarowa wydana dla Spółki, z której wynikają zaległości podatkowe będące przedmiotem niniejszej decyzji. Zarzuty dotyczące decyzji wydanej dla Spółki uznał za chybione w ramach postępowania prowadzonego w trybie przepisów art. 116 Op. Dodał, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu podatkowym.
2.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] maja 2011 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Występując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, autor skargi postawił zarzuty naruszenia:
a) art. 116 § 1 – 2 Op poprzez na błędną wykładnię tych przepisów, czego efektem było obciążenie skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki;
b) art. 137 § 4 Op poprzez nienależyte rozpoznanie wniosku skarżącego złożonego w postępowaniu podatkowym o ustanowienie pełnomocnika z urzędu;
c) art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 200 § 1, a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op poprzez odstąpienie od obowiązku zagwarantowania stronie jej ustawowych praw (w tym odnośnie stworzenia możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego), niedokładne wyjaśnienie sprawy, pominięcie wniosków dowodowych strony i brak stosownego uzasadnienia decyzji.
2.2. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że decyzje organów opierają się na dwóch faktach, tj. pełnieniu przez skarżącego obowiązków członka zarządu Spółki od [...] czerwca 2001 r. oraz skazaniu skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Pominięte zostały jednak wnioski dowodowe skarżącego dotyczące sytuacji finansowej Spółki i braku podstaw do złożenia wniosku o jej upadłość. Skarżącemu odmówiono nadto ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów nie mógł on zatem aktywnie uczestniczyć w długotrwałym postępowaniu podatkowym.
2.3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Postawione przez autora skargi zarzuty uznał za chybione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.").
3.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł wystarczających podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania podatkowego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
4.1. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Zdaniem Sądu organy trafnie przyjęły, że skarżący pełnił obowiązki członka zarządu Spółki w czasie powstania zaległości podatkowych, za które został on obciążony odpowiedzialnością. Egzekucja do majątku Spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący nie wykazał zaś, że wystąpiły przesłanki egzoneracyjne uwalniające go od ciężaru odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Organy prawidłowo przyjęły, że sytuacja finansowa Spółki była na tyle zła w 2004 r., że wystąpiły przesłanki do złożenia stosownego wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Czyny niedozwolone skarżącego, których dopuścił się działając jako prezes zarządu Spółki, za które został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego, należy ocenić także przez pryzmat przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit b) Op. Skoro skarżący został uznany winnym nierzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych Spółki w latach 2002 – 2005 poprzez ewidencjonowanie nierzetelnych faktur VAT i podawania nieprawdy w deklaracjach VAT – 7 poprzez zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 14.284.564,68 zł (zob. s. 197 wyroku Sądu Rejonowego w R.), to znaczy, że sytuację finansową Spółki w 2004 r. należało oceniać z uwzględnieniem jej zaległości podatkowych. Zobowiązania Spółki z tytułu VAT powstały z mocy prawa, a decyzja wymiarowa wydana dla Spółki [...] września 2009 r. ma charakter deklaratoryjny. Stąd wniosek, że już w 2004 r. sytuacja finansowa Spółki była na tyle zła, że wystąpiły przesłanki do złożenia stosownego wniosku o ogłoszenie jej upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Skoro skarżący nierzetelnie prowadził księgi rachunkowe (podatkowe) Spółki i świadomie zaniżał w deklaracjach VAT – 7 należne Skarbowi Państwa zobowiązania z tytułu VAT, to uznać należy, że organy podatkowe trafnie odmówiły przeprowadzenia dowodów na okoliczność tego, co wynikało z nierzetelnych ksiąg rachunkowych (podatkowych) Spółki i stanu środków na jej rachunkach bankowych. Organy trafnie zauważyły nadto, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki bądź też wszczęcie postępowania układowego. Czyli obowiązkiem organów było odnieść się tylko do kwestii winy skarżącego, który nie złożył stosownego wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Op.
4.2. Ramy materialnoprawne postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe stowarzyszenia przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 107 § 1 Op, w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 (zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich"), za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z § 2 pkt 2 i pkt 4 tego artykułu wynika zaś, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).
Z treści art. 116 § 1 Op (w stanie prawnym obowiązującym w sprawie) wynika zaś, że za zaległości podatkowe spółki (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się
w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie z art. 116 § 2 i § 4 Op, odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Przepisy § 1 – 3 (ten ostatni przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie) stosuje się również do byłego członka zarządu (...).
4.3. Odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zaległości podatkowych z podmiotem innym niż podatnik. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 – 117 Op. Katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma przy tym charakter zamknięty. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia przeterminowanych zobowiązań. Odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma zatem charakter subsydiarny w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika, inkasenta). Zależna jest nadto od istnienia zobowiązania podatkowego oraz od jego realizacji przez podatnika (a w zasadzie braku realizacji zobowiązania – w całości lub w części). Ma zatem charakter akcesoryjny.
4.4. Oceny spornej kwestii, czy upadłość zgłoszono we właściwym czasie, należy dokonać w świetle art. 21 ust. 1 w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: "prawo upadłościowe"). Ustalenie, czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość wymaga zaś uprzedniego stwierdzenia odnośnie tego, czy i kiedy dłużnik stał się niewypłacalny. Zgodnie bowiem z art. 10 powołanej ustawy upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy stanowi zaś, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 prawa upadłościowego, dłużnik jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika przy tym, że członek zarządu spółki kapitałowej może odpowiadać za jej zaległości podatkowe, jeżeli nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie. W przypadku złożenia powyższego wniosku po upływie właściwego terminu, odpowiedzialność za zaległości spółki nie jest wyłączona i dotyczy to zarówno zaległości powstałych przed złożeniem wniosku, jak też powstałych po złożeniu wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006 r., I FSK 85/06, M.Podat. 2006/11/3, POP 2007/3/43).
4.5. Pojęcie "bezskuteczności egzekucji" nie zostało w prawie zdefiniowane. Należy je zatem rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej. W języku potocznym pod pojęciem "bezskuteczności" rozumie się "nieprzynoszenie (brak) pożądanych rezultatów; daremność; bezowocność" ("Słownik języka polskiego" PWN Wyd. VII pod red. prof. M. Szymczaka, Warszawa 1992 r., str. 150). W związku z powyższym, za w pełni uprawniony uznać trzeba pogląd, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, organy obowiązane są co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, niemniej uczynić to mogą za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę mogą potwierdzić.
5. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest istnienie zaległości podatkowych Spółki, którymi obciążony został skarżący. Zaległości te wynikają z ostatecznej decyzji wydanej dla Spółki przez uprawniony organ podatkowy. Bezsporne jest także to, że skarżący pełnił obowiązki członka jednoosobowego zarządu Spółki (prezesa) w czasie, gdy jej zobowiązania z tytułu VAT przekształciły się w zaległości podatkowe za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją. Bezsporna jest bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Skarżący nie wykazał zaś, że wystąpiły przesłanki egzoneracyjne, o których mowa w przepisach art. 116 Op. Nie wykazał on w szczególności, że bez jego winy nastąpiło niezłożenie w przewidzianym terminie stosownych wniosków, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Op.
Organy wywiązały się z obowiązku dokonania stosownych ustaleń faktycznych dotyczących wystąpienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 116 § 1 Op, niezbędnych do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki. Nie miały obowiązku kontynuowania postępowania podatkowego w celu badania okoliczności, które nie mają wpływu na wynik sprawy. Do takich należy zaś zaliczyć badanie tego, co wynikało z nierzetelnie prowadzonych ksiąg rachunkowych (podatkowych) Spółki oraz badanie jej sytuacji finansowej, skoro była ona sfałszowana w wyniku zaniżenia przez skarżącego należnych Skarbowi Państwa zobowiązań z tytułu VAT. Dodać warto, że z uwagi na przedawnienie, zaskarżoną decyzją skarżący został obciążony tylko w niewielkiej części odpowiedzialnością
za zaległości podatkowe Spółki. Długotrwałe postępowanie podatkowe miało zatem korzystny wpływ na sytuację skarżącego.
6. Mając na względzie powyższe rozważania, za chybione Sąd uznał zarzuty skargi. Zasadnie skarżący został obciążony odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. i poszczególne miesiące 2005 r. (I – IX), odsetki za zwłokę od tych zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 116 § 1 – 2 Op. Organy podatkowe zebrały materiał dowodowy niezbędny do jej wydania. Oceny tego materiału dokonały w zgodzie z art. 191 Op. Nie miały obowiązku ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Instytucji prawa pomocy przewidzianej przepisach art. 243 – 263 u.p.p.s.a., nie przewidują przepisy Op. Skarżący nie wykazał nadto, iż pomoc ta była mu potrzebna. Korzystał ze swoich uprawnień jako strony postępowania podatkowego. W sposób zrozumiały formułował swoje stanowisko, a także żądania w czasie postępowania podatkowego i w czasie postępowania sądowego. Zaskarżona decyzja została nadto uzasadniona w sposób zgodny z przepisami art. 210 Op. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Dyrektor IS umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się w zakresie materiału dowodowego zebranego w sprawie. Skarżący skorzystał z tej możliwości. Skoro złożył on wniosek dowodowy, który został oddalony stosownym postanowieniem doręczonym skarżącemu, to z tymi dowodami organ odwoławczy nie był obowiązany zapoznawać skarżącego. Zdaniem Sądu, organy trafnie wykluczyły brak winy skarżącego w niezłożeniu stosownego wniosku przewidzianego w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Op, powołując się przy tym na wyrok Sądu Rejonowego w R. z [...] kwietnia 2009 r. [...], uznający skarżącego winnym nierzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych Spółki w latach 2002 – 2005 poprzez ewidencjonowanie nierzetelnych faktur VAT wystawionych z jego udziałem, a także winnym podawania nieprawdy w deklaracjach VAT – 7 poprzez zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 14.284.564,68 zł. Wymienionych wyżej czynów niedozwolonych skarżący dopuścił się w sposób świadomy, pełniąc obowiązki prezesa zarządu Spółki. Czyli skarżący wiedział o tym, że sytuacja finansowa Spółki jest faktycznie znacznie gorsza od tej, której obraz wynika z nierzetelnie prowadzonych ksiąg rachunkowych. Dlatego zbędne było kontynuowanie postępowania dowodowego celem badania, czy w świetle tego, co wynika z nierzetelnie prowadzonych ksiąg rachunkowych oraz w świetle tego, co wynika z rachunku bankowego Spółki, wystąpiła przesłanka braku winy skarżącego w niezłożeniu stosownego wniosku,
o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Op. Zdaniem Sądu, nierzetelnie prowadzone księgi rachunkowe Spółki nie mogły stanowić podstawy do wyciągania oczekiwanych przez skarżącego wniosków, dotyczących jej sytuacji finansowej
w 2004 r. Tak samo jak i dane wynikające z rachunku bankowego Spółki, które nie uwzględniały jej zobowiązań z tytułu VAT powstałych z mocy prawa. Zobowiązania te przekształciły się w zaległości podatkowe określone dla Spółki ostateczną decyzją Naczelnika US i rzutowały negatywnie na jej sytuację finansową w 2004 r. Dyrektor IS trafnie przyjął zatem, że sytuacja finansowa Spółki była w 2004 r. na tyle zła, uwzględniając jej zaległości podatkowe, że wystąpiły przesłanki do złożenia stosownego wniosku, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Op.
Skoro skarżący był świadomy rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki w 2004 r. jako prezes jej zarządu i jednocześnie osoba, która swoimi czynami niedozwolonymi zaniżała należne Skarbowi Państwa zobowiązania Spółki w podatku VAT, to jego obowiązkiem było złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania układowego. Skarżący tego nie uczynił. Zaskarżoną decyzję należy zatem uznać za odpowiadającą prawu.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło