III SA/Wa 1812/04
WyrokWSA w Warszawie2005-03-02
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu (art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, które zostało usunięte w postępowaniu odwoławczym, stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu (art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej) w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, które zostało usunięte w postępowaniu odwoławczym, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu odwoławczego, jeśli organ odwoławczy przeprowadził postępowanie uzupełniające i rozpoznał sprawę merytorycznie. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący M. W. zwrócił się o postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące zaległości podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, wskazując na powstanie po dacie 30 czerwca 2002 r. zaległości nieobjętych postępowaniem. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji. Podniósł również, że uregulował wszystkie zaległe zobowiązania przed wydaniem decyzji odwoławczej. Dyrektor Izby Skarbowej przyznał zaniedbania proceduralne w pierwszej instancji, ale uznał je za usunięte w postępowaniu odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego obejmującego zaległości z tytuku podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2000 - 2001 w łącznej kwocie [...] zł oraz podatku od towarów i usług za XII 2001 r. i za miesiące I - IV 2002 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2002 r. Pan M. W. zwrócił się do Urzędu Skarbowego W. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). W dniu [...] grudnia 2002 r. organ restrukturyzacyjny wydał decyzję Nr [...], w której objął postępowaniem restrukturyzacyjnym wskazane powyżej zaległości podatkowe oraz ustalił oplatę restrukturyzacyjną w wysokości [...] zł.
Następnie, z uwagi na niedotrzymanie warunków restrukturyzacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] umorzyl postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ restrukturyzacyjny wskazał, iż na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorca posiadał zaległości podatkowe, które powstały po dniu 30 czerwca 2002 r., nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym.
Od powyższej decyzji Strona złożyła w dniu [...] czerwca 2004r. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. - uzupełnione wniesionym w trakcie postępowania odwoławczego pismem z dnia [...] lipca 2004 r. - w którym wnosiła o uwzględnienie odwołania i wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji umarzającej należności objęte tym postępowaniem ze względu na uchybienia proceduralne, jakie miały miejsce przy wydaniu zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji. Strona wskazała, iż organ restrukturyzacyjny nie zastosował się do dyspozycji art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ustawy, z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), uniemożliwiąjąc jej przed wydaniem decyzji zapoznanie się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. Ponadto Podatnik wskazał, iż w dniu [...] maja 2004 r. uregulował wszystkie zaległe zobowiązania podatkowe, na okoliczność, czego przedstawił kserokopie stosownych przelewów dokonanych na konto organu podatkowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż w sprawie restrukturyzacji należności podatkowych p. M. W. nie zostały spełnione warunki restrukturyzacji, dlatego też decyzja o umorzeniu postępowania była w pełni uzasadniona.
W złożonej skardze Strona wnosi o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i umorzenie zaległości objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym. W ocenie skarżącego decyzja organu podatkowego została wydana z naruszeniem następujących przepisów: art. 121 § 1 i § 2 , art. 123 § 1 i § 2 , art. 200 § 1 i § 2 ustawy, z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. przyznał, iż w postępowaniu restrukturyzacyjnym prowadzonym przez urząd skarbowy zaniedbano spełnienia wymagań określonych w art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej, wskazał jednocześnie, że wobec uzupełnienia tego braku w postępowaniu przed organem odwoławczym, ten zarzut skargi jest bezzasadny. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o odddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, iż tylko stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej u.p.p.s.a.) stanowi podstawę uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł przesłanek wskazujących na to, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Wobec powyższego skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie są sporne. P. M. W. przyznaje, że w momencie wydawania decyzji przez urząd skarbowy zalegał z płatnościami podatków nieobjętych postępowaniem restrukturyzacyjnym.
Skarżący uznaje jednak, że wydane w sprawie decyzje są niezgodne z prawem. Jako podstawę bezprawności decyzji podaje pozbawienie go możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie mu przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z powodu niewyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Sąd zważył, iż istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu całości sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dlatego zarzut ten, zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy strona została miała możliwość w toku postępowania przed organem drugoinstancyjnym wypowiedzieć się, co do zebranego materiału, przedstawić wszystkie argumenty uzasadniające jej stanowisko i z prawa tego skorzystała, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy może, bowiem na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W związku z tym, że wskazane w skardze uchybienia I instancji, zostały usunięte w toku postępowania odwoławczego, nie można zaskarżonej decyzji zarzucić niezgodności z prawem.
Sąd nie uznał także zasadności poglądów Skarżącego, że brak zawiadomienia, o którym mowa w art.200 § 1 Ordynacji podatkowej może być traktowany jako przyczyna niedotrzymania warunków restrukturyzacji, bowiem znając termin rozstrzygnięcia zapłaciłby zaległe zobowiązania i na dzień wydawania decyzji nie znajdowałby się w zwłoce. Inny jest bowiem cel regulacji wymienionej w art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z art. 123 § 1 cyt. ustawy organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z brzmienia tego przepisu nie wynika, by uprawnienie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań rozumieć można było jako uprawnienie strony do zapewnienia przez organ czasu do takiego ułożenia sytuacji podatkowo- prawnej, by spełnione były warunki określone ustawą restrukturyzacyjną.
Skarżący znał warunki restrukturyzacji i konsekwencje ich niespełnienia, bo zostały one ogłoszone w art. 10 i 21 w/w ustawy, a także stosowne pouczenie zawierała doręczona mu decyzja o warunkach restrukturyzacji z [...] grudnia 2002r.
Brak także podstaw do przyjęcia, że Skarżący w ogóle nie brał udziału w postępowaniu- zaskarżona decyzja wydana, bowiem została w postępowaniu wszczętym na jego wniosek, Skarżący składał w trakcie tego postępowania dokumenty i wyjaśnienia, miał świadomość, że składane przez niego zaświadczenia służą wydaniu decyzji dotyczącej zakończenia restrukturyzacji.
Sąd wziął pod uwagę również, że od 1 stycznia 2003r. art. 233 Ordynacji podatkowej nie przewiduje już konieczności uchylenia decyzji organu I instancji w przypadku naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Poprzednie brzmienie art. 233 § 1 pkt 2 lit. b), z którego wynikało, że organ odwoławczy uchylał decyzję w całości i sprawę przekazywał do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja tego organu została wydana z naruszeniem przepisów art. 240 lub 247, uległo modyfikacji i od tej daty organ odwoławczy w przypadku dokonania prawidłowego merytorycznie rozstrzygnięcia w I instancji miał obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję jedynie w razie naruszenia przepisów o właściwości. Toteż należało uznać, że po dokonaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. sanacji uchybienia proceduralnego określonego w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej i niewystępowaniu innych wad decyzji urzędu skarbowego skutkujących koniecznością jego zmiany, rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie jest niezgodne z prawem.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło