III SA/Wa 1821/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oddala skargę Pismem z dnia [...] listopada 2005r. R. L. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "T" zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W. z wnioskiem o umorzenie w całości nałożonej na niego kary pieniężnej, w wysokości [...] zł., wynikającej z decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005r. Wniosek o umorzenie Skarżący umotywował tym, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a osiągane dochody nie pokrywają podstawowych potrzeb bytowych, w związku czym egzekucja nałożonej kary pieniężnej zagroziłaby egzystencji jego rodziny. Strona wskazała między innymi, iż łączne jej dochody z małżonką wynoszą miesięcznie [...] zł., a na utrzymaniu pozostaje dwoje uczących się dzieci. We wniosku Skarżący zawarł także argumentację, w której zakwestionował zasadność nałożonej na niego kary pieniężnej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej. W uzasadnieniu organ powołał § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 stycznia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy ordynacja podatkowa, zgodnie z którym należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub w części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli nastąpi jedna z następujących przesłanek: - dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji, - dłużnik będący ozdobą prawną został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego możnaby egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi na osoby trzecie, - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art.13 oraz 218 § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe ( Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 ze zm.), - zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Organ stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumenty przedłożone przez Stronę, pozwolił ustalić, iż znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej, jednakże nie stwierdzono, aby w sprawie zachodziła którakolwiek z wyżej wskazanych przesłanek. Jednocześnie wskazano, iż Strona nie wnosiła, choćby alternatywnie o rozłożenie należności na raty, co zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001r. umożliwiłoby Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia. W złożonym od tej decyzji odwołaniu Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o umorzenie z dnia [...] listopada 2005r. Dodatkowo wskazał, iż nie wnosił o rozłożenie na raty, gdyż w obecnej sytuacji dochód rodziny nie pozwala na finansowanie rat choćby w wysokości [...] zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42, art. 241 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. ustawy o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazał, iż kierownik państwowej jednostki budżetowej nie ma obowiązku przychylania się do wniosku strony – może to jednak uczynić, ale tylko w sytuacji, gdy przeprowadzone postępowanie wykaże istnienie przesłanek określonych w § 3 obowiązującego w stanie prawnym istniejącym w rozpoznawanej sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 stycznia 2001r. Wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] listopada 2005r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek określonych w § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia. W odpowiedzi na wezwanie strona przedstawiła deklarację na zaliczkę miesięczną w podatku dochodowym, a także inne dokumenty i zaświadczenia, jednakże dokumenty te, jak również okoliczności wskazane w odwołaniu nie wskazywały na zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w § 3 powołanego wyżej rozporządzenia. W złożonej na tę decyzję skardze Skarżący powołał się na bardzo trudną sytuację finansową rodziny. W dalszej części uzasadnienia skargi Strona ponownie przedstawiła argumenty świadczące o braku podstaw do obciążenia jaj karą pieniężną z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podniosła, iż nie jest prawdą wykonywanie przez Skarżącego transportu drogowego bez wymaganej prawem licencji lub zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne. Nie zgodziła się również z zawartym w decyzji nakładającej karę poglądem, iż przewóz wykonywany był bez uiszczenia opłaty za przejazdy po drogach krajowych. W tym zakresie wyjaśniła, iż podczas kontroli okazała kontrolującym kartę opłat za przejazd po drogach krajowych [...] nr [...], na której kontrolujący stwierdził wypełnione prawidłowo wszystkie pola poza polem wpisu numeru rejestracyjnego, gdzie ustawodawca nie określił, który element zespołu pojazdów ma być wpisany w tym polu. Nadto Skarżący wskazał, iż co prawda w pojeździe nie był zainstalowany tachograf, jednakże urząd rejestrujący dopuścił pojazd w tym stanie do ruchu. Wyjaśnił również, iż okazanie wykresówek nie mogło być dokonane, gdyż brak jest wymogu posiadania w pojeździe urządzenia rejestrującego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Artykuł 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, w zakresie określonym w ustawie, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Na gruncie ustawowym zasada powyższa została wyrażona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis § 2 przywołanego artykułu precyzuje, że kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi, o których mówi Konstytucja, są – stosownie do art. 2 wyżej powołanej ustawy – Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Te ostatnie, w myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozpoznają sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych w pierwszej instancji. W ramach swej właściwości wojewódzkie sądy administracyjne orzekają – na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. – w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c u.p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub w wypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punku widzenia wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania, w którym wydana została zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] marca 2006r., jak i poprzedzająca ją decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005r. było umorzenie należności pieniężnej z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Stronę decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005r. Wobec powyższego bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostają powołane w skardze, jak również wcześniej w odwołaniu argumenty sprowadzające się do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie nałożonej kary pieniężnej. Te zarzuty wykraczają bowiem poza granice sprawy, której przedmiotem jest kwestia umorzenia należności. Strona mogła je podnosić w postępowaniu odwoławczym od decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i jedynie na marginesie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy, w wyniku złożonego przez Stronę odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2005r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną i rozstrzygnięcie to zostało uznane za prawidłowe przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 marca 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 2446/05 oddalił skargę R. L. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż w stanie prawnym obowiązującym w sprawie, podstawę materialnoprawną tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) oraz przepisy mającego w sprawie zastosowanie, na podst. art. 241 tej ustawy, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Umorzenie należności pieniężnych jest instytucją o charakterze wyjątkowym. Dlatego szczególnie istotne jest prawidłowe stosowanie prawnych przesłanek umorzenia tych należności. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001r. W toku prowadzonego postępowania Strona została wezwana do przedłożenia dokumentów na okoliczność wystąpienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Stwierdzono, iż przedłożone dowody wskazują na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, jednakże okoliczność ta nie może stanowić dostatecznej podstawy uzasadniającej umorzenie należności w trybie przepisów powołanego wyżej rozporządzenia. Należy również mieć na uwadze, iż przepis § 3 rzeczonego rozporządzenia sformułowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, iż nawet zaistnienie jednej z przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje organu do umorzenia należności, a jedynie stwarza możliwość podjęcia korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia.. Końcowo Sąd wskazuje, iż odmowa umorzenia należności nie stwarza stanu res iudicata, a w związku z tym zobowiązany może występować o ich umorzenie tak długo, jak długo należności te istnieją. Wnioskodawca będzie musiał jednak wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku. Sąd nie będąc na podstawie art. 134 §1 u.p.p.s.a. związany zarzutami ani wnioskami skargi, rozstrzygając w granicach sprawy stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana, jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia 21 grudnia 2005r. została z uchybieniem art. 10 k.p.a. §1 k.p.a. zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek umożliwić Stronom wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Uchybienie to nie miało jednak w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionych wyżej względów Sąd działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. skargę oddalił.