III SA/Wa 1827/14

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. i 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący P. R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu PPF wskazał, że jest osobą bezrobotną, na dowód czego przedstawił zaświadczenie. Podał, że zamieszkuje wraz z konkubiną i córką. Konkubina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1.450 zł. Jest ono przeznaczone na utrzymanie córki. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Przedłożył informację PIT-11 oraz zeznanie podatkowe za 2013 r. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał także informację PIT-11 konkubiny, dokumenty obrazujące wydatki, wyciąg bankowy z rachunku konkubiny. Nadto oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Jest zameldowany pod domowym adresem, a rachunki przychodzą na jego matkę i są płacone na połowę. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania z 11 lipca 2014 r. wymieniającego precyzyjnie jakie dokumenty i oświadczenia powinny zostać złożone. I tak zabrakło chociażby informacji na temat źródeł utrzymania Skarżącego, w tym prac dorywczych. Informacja ta jest szczególnie istotna wobec faktu dokonania przez Skarżącego w dniu 24 lipca 2014 r. - na rachunek bankowy należący do jego konkubiny - wpłaty gotówkowej w wysokości 503 zł. Źródeł pochodzenia tych środków Skarżący nie ujawnił. Co ciekawe wcześniej wpłat takich dokonywała także konkubina Skarżącego. W sumie w okresie od kwietnia do lipca br. wpłacono na jej rachunek gotówkę na łączną kwotę 2.018 zł. Ponadto Skarżący nie nadesłał zeznania podatkowego konkubiny. Zeznaniem takim niewątpliwie nie jest informacja PIT-11 wystawiona przez płatnika. Informacja ta obrazuje bowiem jedynie wysokość przychodów uzyskanych u danego pracodawcy, nie zaś wysokość przychodów uzyskanych w danym roku podatkowym. Także wyjaśnienia na temat ponoszonych wydatków Skarżący ograniczył do przedłożenia dokumentów obrazujących opłatę za wodę, gaz, energię elektryczną, odpady. Dodał, że rachunki te są płacone na połowę, tj. przez niego i jego matkę. Wśród tych wydatków zabrakło natomiast takich pozycji jak zakup żywności, odzieży, edukacja córki, leczenie, podatek od nieruchomości. W rezultacie nie wiadomo jakiego rzędu wydatki Skarżący ponosi. Nie jest też jasne czy w tak trudnej - jak deklaruje - sytuacji Skarżący korzysta z pomocy społecznej w formie np. zasiłków celowych. Nie udzielił on także wyjaśnień w kwestii ewentualnego zadłużenia. Nie nadesłał nadto wyciągów z rachunku bankowego (nie wskazał także jakoby go nie posiadał). Taktyka Skarżącego, na którym w tym postępowaniu ciąży obowiązek dowodowy, by przedstawić minimum informacji, nie mogła więc być skuteczna. Badanie sprawy w przedmiocie prawa pomocy nie polega na analizie spełnienia przez wniosek określonych kryteriów formalnych, ale na merytorycznym ustaleniu zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy i podjęciu na tej podstawie określonego rozstrzygnięcia. Skarżący, nie przedstawiając precyzyjnych informacji w tym zakresie, w istocie uniemożliwił referendarzowi sądowemu poczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.