III SA/Wa 183/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.C. (obecnie A. W.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca A. W. (poprzednio A.C. ) reprezentowana przez r. pr. B.L. , na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że od kilku lat pozostaje pod opieką poradni [...] . Skarżąca jest niewypłacalna i w stosunku do niej prowadzono szereg postępowań egzekucyjnych, które okazały się bezskuteczne. Od 2010 r. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej oraz utrzymuje się z zasądzonych alimentów na dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat, a także z prac dorywczych. Skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami (ur. w [...] r. i [...] r.). Skarżąca oświadczyła, że wraz z dziećmi zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym i nie posiada żadnych oszczędności. Do swoich dochodów Skarżąca zaliczyła alimenty i zasiłek w łącznej kwocie 1.636 zł. Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe PIT-37, z których wynika, że w 2015 i 2014 r., Skarżąca nie osiągnęła żadnych przychodów. Przedłożyła również wyrok Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2015 r. rozwiązujący przez rozwód małżeństwo Skarżącej i jej męża. Skarżąca przedłożyła również aneks do porozumienia o spłacie zadłużenia z tytułu czynszu na kwotę 16.023,30 zł oraz wykaz zasiłków pobranych z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W.. Z zaświadczenia tego sporządzonego na [...] marca 2016 r. wynika, że Skarżąca pobierała zasiłki celowe i w naturze na zakup artykułów higienicznych i opłacenia gazu, opłacenia energii elektrycznej, na zakup posiłku lub żywności (program państwa w zakresie dożywiania). Otrzymywała również zasiłek celowy na zakup odzieży, na zakup żywności, na zakup przedmiotów użytku domowego, na pokrycie części kosztów leków i leczenia. Ponadto otrzymywała zasiłki okresowe z powodu długotrwałej choroby, z powodu bezrobocia oraz zasiłek z powodu innych przyczyn. Skarżąca oświadczyła również, że nie korzysta już z usług r. pr. B. L. . Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi (1548 zł) w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem sygn. III SA/Wa 182/16. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Utrzymuje siebie i dwoje dzieci z pomocy otrzymanej z ośrodka pomocy społecznej, alimentów i pracy dorywczej, w łącznej kwocie, jak wskazała w piśmie z 17 marca 2016 r. 2.236 zł. Skarżąca posiada zadłużenie w opłacaniu czynszu w mieszkaniu komunalnym na kwitę 16.026,30 zł. Ponadto Skarżąca nie posiada oszczędności, ani żadnego majątku. W ocenie starszego referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 100 zł (oraz 1548 zł w sprawie III SA/Wa 182/16) będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.