III SA/Wa 1830/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: przyznać prawo pomocy zakresie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. w zakresie całkowitym Skarżący - K. M. pismem z dnia 25 maja 2007r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podniósł, że "nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego oraz kosztów sądowych". Wskazał, że pomimo decyzji MOPS w przedmiocie zasiłku z pomocy społecznej, nie otrzymał przyznanych pieniędzy i pomoc ta - do 25 września 2007 r. - nie została wypłacona. Szacunkowy miesięczny dochód skarżącego to 50,00 zł. Posiada dom (1/3) o pow. 83,3 m2, nieruchomość rolną o pow. 3,5 ha i 0,7 ha (1/2). W wykonaniu wezwania Referendarza Sądowego z 24 października 2007 r. o wskazanie m.in. uzyskiwanych dochodów, źródeł utrzymania, wydatków ponoszonych w związku z zaspokajaniem potrzeb, nadesłania odpisów z rachunków bankowych, skarżący poinformował o tym, że: do 15 maja otrzymywał zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 480,00 zł miesięcznie; od czerwca uzyskuje zasiłek okresowy w wysokości 116,00 zł; w 2005 r. nie składał zeznania podatkowego; w 2006 r. wykazał dochód w wysokości 5972,16 zł netto; od maja 2006 r. utracił zatrudnienie z winy WSA w B. i Prokuratury Rejonowej w B., i przebywa na zwolnieniu lekarskim; ponosi, co miesiąc, wydatki w wysokości 50 zł za energię oraz 10 zł za wodę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Referendarz Sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wyjaśnił, że przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest uzasadnione, ponieważ nie można uznać, że nastąpiło uprawdopodobnienie sytuacji majątkowej skarżącego w sposób uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy - o co Sąd zwracał się do strony. Skarżący odpowiadając na wezwanie z 24 października 2007 r. udzielił lakonicznych informacji o swojej sytuacji majątkowej. Nie przedstawił dokumentów świadczących o braku zdolności do ponoszenia kosztów sadowych. W szczególności nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych za wskazany okres czasu oraz nie nadesłał informacji o zobowiązaniach i należnościach względem osób trzecich. Nie nadesłał także zeznania podatkowego, o które był wzywany, ani nie przedstawił zmian swojej sytuacji majątkowej i zawodowej we wskazanym okresie, stąd te okoliczności, które powinny być uwzględnione w rozważaniach, pozostały nieznane. 2 Sygn. akt III SA/Wa 1830/07 Od tego postanowienia skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw. Podniósł, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w B. z dnia[...] listopada 2007 r. (sygn. akt [...]) w przyznającym stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym. Ponownie podkreślił, iż korzysta ze środków pomocy społecznej (MOPS w Z.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy zaś do Sądu. Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia skarżącego zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2007r., w którym wskazał on, że: do 15 maja otrzymywał zasiłek 3 Sygn. akt III SA/Wa 1830/07 rehabilitacyjny w wysokości 480,00 zł miesięcznie; od czerwca uzyskuje zasiłek okresowy w wysokości 116,00 zł; w 2005 r. nie składał zeznania podatkowego; w 2006 r. wykazał dochód w wysokości 5972,16 zł netto; utracił zatrudnienie od maja 2006 r. i przebywa na zwolnieniu lekarskim; ponosi, co miesiąc, wydatki w wysokości 50 zł za energię oraz 10 zł za wodę. W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadne jest zatem przyznanie K. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zwolnienie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej skarżącego nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. 4