III SA/Wa 1832/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 27 września 2007 r. A. sp. z o.o. - Skarżąca w niniejszej sprawie, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500 zł, wniosła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznane prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Spółka poinformowała, że "kwota zapłaty wpisu w wysokości 1500,- zł jest kwotą niebagatelną, której zapłata wiąże się z uzasadnionymi trudnościami. Za zwolnieniem spółki z kosztów sądowych przemawiają okoliczności wykazania przez spółkę w ostatnim roku obrotowym straty w wysokości 249461,76 zł, ograniczone środki na rachunkach bankowych, toczenie się w stosunku do spółki równoległego postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2002 r., brak jakichkolwiek nadwyżek pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie kwoty wpisu". Spółka poinformowała ponadto o wysokości kapitału zakładowego (50 tys. zł), wartości środków trwałych (18856,82 zł), wysokości straty za ostatni rok obrotowy według bilansu (- 249461,76 zł) oraz o stanie konta (18,75 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 19 listopada 2007r., spółka nadesłała poprawiony wniosek o przyznanie prawa pomocy, wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7 za okresy od stycznia do sierpnia 2007 r., bilans rachunków zysków i strat za lata 2005 - 2006, zestawienie należności i zobowiązań. Poinformowała również, że pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie na zasadach "success fee", uzasadnione trudności w uiszczeniu wpisu sądowego spowodowane są brakiem środków w dyspozycji Spółki na sfinansowanie tej opłaty, Spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach, a finansowanie straty nastąpi z zysków z lat przyszłych. W treści nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego w okresie od 31 lipca 2007 r. do 1 października 2007 r. widnieje niezmiennie saldo w wysokości 18,75zł. Ponadto skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że wobec Urzędu Skarbowego w R. dysponuje należnością w wysokości 948 zł, a względem A. W. – w wysokości 2408 zł. Wysokość zobowiązań skarżącej wynosi 74040,89 zł. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2007 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie A. sp. z o.o., dochowując ustawowego terminu, wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu wyjaśniła, że Referendarz w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2007 r., w żaden sposób nie odniósł się do przedłożonego przez nią rachunku zysków i strat za 2006 r. Podniosła, że w okresie w którym została złożona skarga oraz w okresie 30 dni go poprzedzającym, w dyspozycji Spółki znajdowała się wyłącznie kwota 18,75 zł. Ponadto podkreśliła, że do momentu otrzymania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nie planowała uczestniczyć w sporze sądowym, a w tej sytuacji przyjęcie, że dla oceny możliwości pokrycia przez nią kosztów wpisu mają znaczenie zachodzące przed tym okresem zdarzenia gospodarcze, jest niedopuszczalne. Spółka wyjaśniła również, że wzięcie pod uwagę potencjalnych należności pieniężnych od kontrahentów w wysokości 2408 zł jest niezasadne, bowiem środki te nie znajdują się w faktycznym władaniu Spółki. W ocenie Spółki sytuacja, w której się znajduje uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana jako "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ppsa), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest regułą natomiast zwolnienie z ich uiszczania stanowi odstępstwo od niej. Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak wynika z akt sprawy Spółka w poprzednich latach prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach. Przychody w 2006 r. wynosiły 2 075 986,21 zł, przy jednoczesnych kosztach jego uzyskania w wysokości 2 354 355,22 zł. Z deklaracji VAT-7 wynika natomiast, że poziom sprzedaży w miesiącach styczeń - sierpień 2007 wyniósł ok. 76 tys. zł (netto). Z akt sprawy wynika, że Spółka pomimo, jak twierdzi, trudnej sytuacji finansowej nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Spółka posiada niezrealizowane należności od innych podmiotów, na kwotę 3356 zł, których ściągnięcie spowoduje polepszenie jej sytuacji majątkowej. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że Spółka na wezwanie do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 6 miesięcy, nadesłała tylko odpisy wyciągów za miesiące sierpień i wrzesień, które nie obrazują jednak ciągłości operacji finansowych, gdyż dotyczą tylko wskazanych w nagłówku okresów czasu (7-13.08, 28.08-3.09, 4.09-10.09, 11.09-17.09, 18.09-24.09, 25.09 – 1.10), nie wspominając już o tym, że Spółka nadesłała tylko – jak wynika ze stopki – pierwszą część wydruku bankowego. A. sp. z o.o. nie nadesłała również odpisów zeznań podatkowych za 2006 i 2007 r. Z obowiązku przesłania wyżej wymienionych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się, a zdaniem Sądu, dokumenty te były niezbędne do zweryfikowania oświadczeń złożonych przez Spółkę i mogły one potwierdzić brak możliwości poniesienia przez Spółkę kosztów sądowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomoc, wysokość wpisu jak i stan faktyczny sprawy Sąd uznał, iż Spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. Należy również wskazać, że w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka ta nie może się powoływać na brak środków finansowych, gdyż może ona pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników (por. orz. SN z 19 września 1937 r., C.II.618/37, Zb. Urz. 1938, poz. 293). Spółka winna była wskazać niemożność uzyskania dopłat od wspólników, czego jednak w sprawie nie uczyniono. Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie odmowa przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 260 ppsa, orzeczono jak w sentencji.