III SA/Wa 1832/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pełnomocnik Spółki z o.o. A., Skarżącej w niniejszej sprawie, doradca podatkowy R. O. zwrócił się do Sądu o zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPR z 5 listopada 2007 r. Skarżąca poinformowała, że "kwota zapłaty wpisu w wysokości 1500,- zł jest kwotą niebagatelną, której zapłata wiąże się z uzasadnionymi trudnościami. Za zwolnieniem spółki z kosztów sądowych przemawiają okoliczności takie, jak: wykazanie przez spółkę w ostatnim roku obrotowym straty w wysokości [...] zł; ograniczone środki na rachunkach bankowych; toczenie się w stosunku do spółki równoległego postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2002 r., brak jakichkolwiek nadwyżek pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie kwoty wpisu". Spółka poinformowała ponadto o wysokości kapitału zakładowego ([...] tys zł), wartości środków trwałych ([...] zł), wysokości straty za ostatni rok obrotowy według bilansu (- 249461,76 zł) oraz o stanie konta (18,75 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego spółka nadesłała poprawiony wniosek o przyznanie prawa pomocy, wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7 za okresy od stycznia do sierpnia 2007 r., bilans rachunków zysków i strat za 2005 r. i 2006 r., zestawienie należności i zobowiązań. Poinformowała o tym, że pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie na zasadach "success fee", uzasadnione trudności w uiszczeniu wpisu sądowego spowodowane są brakiem środków w dyspozycji Spółki na sfinansowanie tej opłaty, spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach, a finansowanie straty nastąpi z zysków z lat przyszłych. W treści nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego w okresie od 31 lipca 2007 r. do 1 października 2007 r. widnieje niezmiennie saldo w wysokości 18,75,- zł. Ponadto Skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że wobec Urzędu Skarbowego w R. dysponuje należnością w wysokości [...],- zł, a względem A&C Wrocław – w wysokości 2408,- zł Wysokość zobowiązań Skarżącej wynosi 74040,89m zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżąca nie nadesłała wszystkich wymaganych dokumentów, a ponadto w przypadku braku środków na wpis sądowy, może go pokryć z dopłat uzyskanych od wspólników spółki. Złożone zażalenie Skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt I FZ 202/08 oddalił. Wyjaśnił, że strona skarżąca ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy jest zobligowana do przedstawienia dokumentów, które obrazują jej sytuację finansową, skoro Skarżąca tego obowiązku, mimo wezwania Sądu nie wykonała, to jej zażalenie jest bezzasadne. W wyniku ponownego wezwania Sądu, Skarżąca uiściła wpis w kwocie 1.500 zł. Wyrokiem z dnia 21 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącej. W wyniku powyższego Skarżąca złożyła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od wpisu od tej skargi w kwocie 750 zł. W wyniku wezwania Sądu Skarżąca nadesłała kopię bilansu – stan na 31 grudnia 2007 r., kopię oświadczenia księgowego z dnia 25 lutego 2009 r. o braku uzyskanych przychodów oraz dochodów w 2009 r., kopię rachunku zysków i strat, kopie deklaracji CIT-8 za 2007 r. oraz wydruki o stanach rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których Skarżąca jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 750 zł i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek Skarżącej. Z danych przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z dokumentów przedłożonych przez Skarżącą wynika, iż prowadzi ona działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W roku 2007 osiągnęła z tego tytułu przychód w wysokości 76.202,51 zł (koszty: 134.184,46 zł). Skarżąca posiada środki trwałe o wartości [...] zł. Z rachunku zysków i strat za 2006 r. i 2007 r. wynika, iż przychody netto ze sprzedaży wyniosło odpowiednio: 2.075.986,21 zł oraz 4.506, 18 zł. Z bilansu aktualnego na dzień 31 grudnia 2007 r. wynika, że suma aktywów wyniosła na początku roku obrotowego [...] zł, zaś za 2007 r. – [...] zł. Z załączonego wyciągu bankowego wynika, że Skarżąca na dzień składania skargi kasacyjnej dysponowała kwotą 695 zł. Ponadto we wniosku o zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, Skarżąca nie wskazała, że nie może uiścić żądanej kwoty 750 zł, wskazała jedynie, że zapłacenie tej kwoty wiąże się z uzasadnionymi trudnościami. Nadmienić też należy, że Skarżąca wnioskowała w niniejszej sprawie o zwolnienie z wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł. Argumentacja Skarżącej była tożsama z obecną, a z akt sprawy wynika, że Skarżąca uiściła żądany wpis. Skoro sytuacja Skarżącej nie uległa radykalnej zmianie, nadal ma możliwość ponoszenia kosztów profesjonalnego pełnomocnika, zatem nie można zasadnie uznać, że nie ma możliwości wygospodarowania kwoty 750 zł. W świetle powyższych danych w ocenie Sądu Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego. Wskazać ponadto należy, iż w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka ta nie może się powoływać na brak środków finansowych, gdyż może ona pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników (por. orz. SN z 13.09.1937r., C.II.618/37, Zb. Urz. 1938, poz. 293). Zatem Skarżąca winna też wykazać niemożność uzyskania dopłat od wspólników, czego jednak w sprawie nie uczyniono. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.