III SA/Wa 1839/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika III SA/Wa 1839/08 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, S. N. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że szczegółowe uzasadnienie wniosku znajduje się w aktach sprawy WSA i NSA oraz Kancelarii Radcowskiej [...] Poinformował również, że ze względu na stan zdrowia dalsze dokumenty prześle w terminie późniejszym. Następnie Skarżący przedstawił treść pisma skierowanego do swojego pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący posiada dom o powierzchni 90 m² (wspólność małżeńska) oraz mieszkanie o powierzchni 42,54 m². Pozostałe rubryki formularza PPF o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący pozostawił niewypełnione. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że w 2009 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 38.768,56 zł, a w roku 2010 dochód w kwocie 40.650,64 zł. Skarżący przedłożył także wezwanie do zapłaty na kwotę 3.286,69 zł wystawione przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A.. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść III SA/Wa 1839/08 pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, przesłał jedynie zeznania podatkowe za lata 2009 i 2010 oraz wezwanie do zapłaty na kwotę 3.286,69 zł wystawione przez firmę A.. W złożonym formularzu PPF Skarżący zamieścił jedynie informacje o posiadanych nieruchomościach i zobowiązał się do przedłożenia pozostałych dokumentów w terminie późniejszym, jednakże dokumentów tych ani jakichkolwiek oświadczeń nie przedłożył. III SA/Wa 1839/08 Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte w formularzu PPF oraz akta sprawy. Stwierdzić należy, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na wcześniejszym etapie postępowania sądowego. Wniosek ten (k.243 akt sądowych) został złożony 21 grudnia 2010 r. i na jego podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1839/08 przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W kwestii natomiast przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat lub radca prawny stwierdzić należy, że Skarżącemu powołanym wyżej postanowieniem, WSA w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W sprawie pełnomocnikiem Skarżącego został ustanowiony radca prawny M. C., który podjął już czynności w sprawie. Okoliczności te przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, że ocena faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącego okazała się być niemożliwa. Należy zatem stwierdzić, iż Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji