III SA/Wa 1841/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Grażyna Nasierowska Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki sędzia WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wyłączenie Sędziego WSA Waldemara Śledzika od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r. postanawia: oddalić wniosek O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżącą") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2011 r. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. Skarżąca zawarła wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy – Waldemara Śledzika. Uzasadniając wniosek wskazała na fakt, iż w związku z rzekomym działaniem na szkodę Skarbu Państwa, polegającym na podejmowaniu działań, jakoby nakierowanych na unikanie opodatkowania, Prokuratura Okręgowa w W. - w odniesieniu do ówczesnych władz Skarżącej - prowadzi obecnie śledztwo (w sprawie, oznaczonej sygnaturą [...] ) w przedmiocie ewentualnego przestępnego działania, polegającego jakoby na unikaniu opodatkowania m.in. przez Skarżącą. Skarżąca podniosła, iż w przypadku ostatecznego rozstrzygnięcia oczyszczającego ówczesnych przedstawicieli Skarżącej z zarzutów (o ile w ogóle dojdzie do sformułowania aktu oskarżenia), istnieć będzie podstawa wznowienia postępowania w sprawie niniejszej. W ocenie Skarżącej uprzednie rozstrzygnięcie sprawy niniejszej w sposób oczywisty wpływało będzie na pozycję byłych przedstawicieli władz Skarżącej w ewentualnym procesie karnym - prowadząc w ostateczności do naruszenia fundamentalnej, wynikającej wprost z Konstytucji, zasady domniemania niewinności. Skarżąca zaznaczyła, iż zgodnie poglądami doktryny, przy rozpoznawaniu wniosku o zawieszenie postępowania koniecznym jest uwzględnienie zasad sprawiedliwości. Ewentualne zaś sądowoadministracyjne rozstrzygnięcie tejże sprawy przed rozpoznaniem wątków karnych w sposób oczywisty i niebudzący wątpliwości może prowadzić do naruszenia zasady domniemania niewinności uprzednich władz Skarżącej. Zdaniem Skarżącej odmowa uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie budzi uzasadnione wątpliwości, co do obiektywizmu objętego wnioskiem Sędziego Sprawozdawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a." sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, co wynika z treści art. 19 p.p.s.a. Należy więc wskazać, że powyższe oznacza, iż wyłączenie sędziego może być uzasadnione dwiema grupami przyczyn: 1) przesłankami skutkującymi wyłączeniem sędziego z mocy ustawy, 2) przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. Sąd zauważa, że przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały wymienione w sposób enumeratywny, stanowią zamknięty katalog i nie można ich interpretować w sposób rozszerzający. Opierają się one na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że - niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie - czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymaganiom bezstronności. Z kolei przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie tego sędziego, którego dotyczą, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Podkreślić trzeba następnie, że art. 20 p.p.s.a. wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu strona zgłasza wniosek na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Wniosek ten powinien zawierać obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca składając ów wniosek powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Sąd, odnosząc powyższe do wniosku Skarżącej, stanął na stanowisku, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie i nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca nie podała bowiem jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny – w nawiązaniu do okoliczności tej konkretnej sprawy, uzasadniającej wyłączenie sędziego. W żadnym stopniu nie odniosła się też do przesłanek zawartych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy więc, że podniesiona przez Skarżącą we wniosku okoliczność nie może stanowić podstawy uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. W szczególności, sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że Skarżąca ogólnie kwestionuje obiektywizm tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. W ocenie Sądu przyjęcie takiego stanowiska pozwala na wyeliminowanie niebezpieczeństwa przekształcenia instytucji wyłączenia sędziego w narzędzie służące paraliżowaniu postępowania sądowego. Instytucja ta ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana, jako możliwość eliminowania sędziów, których strona uznaje za nie odpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Zdaniem Sądu kwestionowanie zasadności rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania, czy też kwestionowanie zasadności podejmowanych przez sędziego czynności nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, zaś takich przyczyn zdaniem Sądu, brak jest w sprawie rozpoznawanej. Z oświadczenia z dnia 24 grudnia 2014 r., złożonego przez Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Waldemara Śledzika wynika, że nie są mu znane okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do jej bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji